Relationele ontwikkeling 3
Hoofdstuk I: Groepsdynamica (Take Home toets).
Hoofdstuk II: Agressie en de-escalerende vaardigheden.
1. Agressie binnen de zorgcontext.
Ons werkterrrein als verpleegkundige kan enerzijds een oefenklimaat vormen waar
zorgontvangers kunnen leren omgaan met hun agressieve gevoelens. Zorgontvangers kunnen
in bepaalde contexten zien hoe anderen op een constructieve manier omgaan met hun eigen
agressieve gevoelens en reageren op de agressie van een ander (= agressieregulerend).
Door je als verpleegkundige bewust te zijn van je gedrag en impact op de ander kan je
preventief werken aan het ontstaan an agressie en grensoverschrijdend gedrag, het de-
escaleren van de agressie en het bedenken van alternatieve oplossingsstrategieën.
⟺ Voor hulpverleners heeft agressie op het werkterrein anderzijds natuurlijk een impact
op hun welbeivnden en functioneren, maar ook op de kwaliteit van de geleverde zorg.
2. Agressie als proces en als interactie met beïnvloedende factoren.
Agressie = dynamisch proces met vele beïnvloedende factoren bij verschillende actoren.
Maatschappelijk vlak: als verpleegkundige inzicht hebben op factoren en in opbouwend
proces op passende wijze te reageren.
2.1. Factoren bij jezelf als zorgverlener.
o Houding, stijl, attitude.
o Communicatie: het al dan niet kunnen overbrengen van een boodschap.
o Tolerantieniveau.
o Al dan niet bewust zijn van eigen persoonlijke grenzen, maar ook die van de
ander.
o Vertrouwensrelatie: hoe beter de relatie, hoe minder snel het gedrag als
grensoverschrijdend ervaren wordt.
o Ervaring en zelfkennis: maturiteit en ervaring spelen ook een rol qua
zelfzekerheid zn zelfvertrouwen.
o Weerstand.
o De nood ervaren aan dankbaarheid en erkenning voor hun persoonlijke,
professionele rol als verpleegkundige.
o De mate van controle over de zorg(planning), het al dan niet flexibel kunnen
inspelen op onverwachte vragen/gebeurtenissen/wijzigingen.
o De mate waarin men ervaart dat de zorgvrager de organisatie- en afdelingsregels
accepteert en respecteert.
o De ervaren ondersteuning van collega’s en hoofdverpleegkundige: in welke mate kan
men ventileren en wordt men ondersteund + samenhangend met afdelings- en
organisatiecultuur en visie.
o Hoe wordt de zorgontvanger ervaren door het team en hoe en wat wordt er over
hem/haar besproken.
o Hoe beschermt, verdedigt het tezma eich tegen mogelijke agressie en
grensoverschrijdend gedrag.
2.2. Factoren bij zorgontvanger.
o De mate van zorgonafhankelijkheid alsook de mate van het ervaren van goede en
competente zorg.
o Men heeft vaak bepaalde verwachtingen over de opname en de geboden zorg. Het
vaststellen van een discrepantie tussen verwachtingen en realiteit wekt soms
spanningen op.
o Men vindt het belangrijk om als mens gezien en gehoord te worden.
o Agressie als een uiting van onderliggende moeilijkheden, innerlijke
spanningen, opeenstapeling van frustraties doorheen de dag (of zelf langer).
o Lang moeten wachten, onzekerheid over onderzoeken, het niet onmiddellijk
beantwoorden van beloproepen, dreigend verlies van controle of dreigend
verlies van dierbaren, pijn…veroorzaken veel onrust en spanning.
o Sommige zorgontvangers hebben nood aan aandacht en zorg vanuit onderliggende
problematieken als eenzaamheid…
o Bepaalde zorgontvangers hebben een ander realiteits- en normbesef qua sociale
interacties en omgangsvormen. Dit wordt onder meer beïnvloed door de
opvoeding/peergroep waarin men vertoeft.
o Pathologieën (Korsakoff, NAH-problematiek…).
o Sommige mensen gebruiken agressie (dreigen) en chantage als een doelbewust
middel om één en ander af te dwingen = instrumentele agressie.
o Zorgontvangers kunnen weerstand ervaren t.a.v. de hulpverlener, maar ook
t.a.v. de aangeboden zorg vanuit angst, onzekerheden, zich niet begrepen
voelen…
o De ruimte waarin men zich bevindt heeft een invloed.
1
Hoofdstuk I: Groepsdynamica (Take Home toets).
Hoofdstuk II: Agressie en de-escalerende vaardigheden.
1. Agressie binnen de zorgcontext.
Ons werkterrrein als verpleegkundige kan enerzijds een oefenklimaat vormen waar
zorgontvangers kunnen leren omgaan met hun agressieve gevoelens. Zorgontvangers kunnen
in bepaalde contexten zien hoe anderen op een constructieve manier omgaan met hun eigen
agressieve gevoelens en reageren op de agressie van een ander (= agressieregulerend).
Door je als verpleegkundige bewust te zijn van je gedrag en impact op de ander kan je
preventief werken aan het ontstaan an agressie en grensoverschrijdend gedrag, het de-
escaleren van de agressie en het bedenken van alternatieve oplossingsstrategieën.
⟺ Voor hulpverleners heeft agressie op het werkterrein anderzijds natuurlijk een impact
op hun welbeivnden en functioneren, maar ook op de kwaliteit van de geleverde zorg.
2. Agressie als proces en als interactie met beïnvloedende factoren.
Agressie = dynamisch proces met vele beïnvloedende factoren bij verschillende actoren.
Maatschappelijk vlak: als verpleegkundige inzicht hebben op factoren en in opbouwend
proces op passende wijze te reageren.
2.1. Factoren bij jezelf als zorgverlener.
o Houding, stijl, attitude.
o Communicatie: het al dan niet kunnen overbrengen van een boodschap.
o Tolerantieniveau.
o Al dan niet bewust zijn van eigen persoonlijke grenzen, maar ook die van de
ander.
o Vertrouwensrelatie: hoe beter de relatie, hoe minder snel het gedrag als
grensoverschrijdend ervaren wordt.
o Ervaring en zelfkennis: maturiteit en ervaring spelen ook een rol qua
zelfzekerheid zn zelfvertrouwen.
o Weerstand.
o De nood ervaren aan dankbaarheid en erkenning voor hun persoonlijke,
professionele rol als verpleegkundige.
o De mate van controle over de zorg(planning), het al dan niet flexibel kunnen
inspelen op onverwachte vragen/gebeurtenissen/wijzigingen.
o De mate waarin men ervaart dat de zorgvrager de organisatie- en afdelingsregels
accepteert en respecteert.
o De ervaren ondersteuning van collega’s en hoofdverpleegkundige: in welke mate kan
men ventileren en wordt men ondersteund + samenhangend met afdelings- en
organisatiecultuur en visie.
o Hoe wordt de zorgontvanger ervaren door het team en hoe en wat wordt er over
hem/haar besproken.
o Hoe beschermt, verdedigt het tezma eich tegen mogelijke agressie en
grensoverschrijdend gedrag.
2.2. Factoren bij zorgontvanger.
o De mate van zorgonafhankelijkheid alsook de mate van het ervaren van goede en
competente zorg.
o Men heeft vaak bepaalde verwachtingen over de opname en de geboden zorg. Het
vaststellen van een discrepantie tussen verwachtingen en realiteit wekt soms
spanningen op.
o Men vindt het belangrijk om als mens gezien en gehoord te worden.
o Agressie als een uiting van onderliggende moeilijkheden, innerlijke
spanningen, opeenstapeling van frustraties doorheen de dag (of zelf langer).
o Lang moeten wachten, onzekerheid over onderzoeken, het niet onmiddellijk
beantwoorden van beloproepen, dreigend verlies van controle of dreigend
verlies van dierbaren, pijn…veroorzaken veel onrust en spanning.
o Sommige zorgontvangers hebben nood aan aandacht en zorg vanuit onderliggende
problematieken als eenzaamheid…
o Bepaalde zorgontvangers hebben een ander realiteits- en normbesef qua sociale
interacties en omgangsvormen. Dit wordt onder meer beïnvloed door de
opvoeding/peergroep waarin men vertoeft.
o Pathologieën (Korsakoff, NAH-problematiek…).
o Sommige mensen gebruiken agressie (dreigen) en chantage als een doelbewust
middel om één en ander af te dwingen = instrumentele agressie.
o Zorgontvangers kunnen weerstand ervaren t.a.v. de hulpverlener, maar ook
t.a.v. de aangeboden zorg vanuit angst, onzekerheden, zich niet begrepen
voelen…
o De ruimte waarin men zich bevindt heeft een invloed.
1
