lOMoAR cPSD| 18092855
Samenvatting grondbeginselen der
sociologie
, lOMoAR cPSD| 18092855
Samenvatting Grondbeginselen
der sociologie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Wat verstaan we onder sociologie 4
Hoofdstuk 2 Sociologie als wetenschap 5
Hoofdstuk 3 Betekenis van de sociologie 7
Hoofdstuk 4 Sociologisch taalgebruik 9
Hoofdstuk 5 Mens en medemens 11
Hoofdstuk 6 Waarden, normen en verduurzaming daarvan 12
Hoofdstuk 7 Vormen van sociale dwang 14
Hoofdstuk 8 Afwijkend gedrag en conflict 16
Hoofdstuk 9 Tussenmenselijke relaties 17
Hoofdstuk 10 Positie, status en rollen 19
Hoofdstuk 11 Rolattributen, statussymbolen en stereotypen 20
Hoofdstuk 12 Kenmerken van groeperingen 21
Hoofdstuk 13 Het behoren tot groeperingen 24
Hoofdstuk 14 Sociale structuur 26
Hoofdstuk 15 Sociale ongelijkheid 27
Hoofdstuk 16 Cultuur 30
Hoofdstuk 17 Cultuuroverdracht 33
Hoofdstuk 18 Stabiliteit en verandering 34
Hoofdstuk 19 Functieanalyse 37
Hoofdstuk 20 Sociale bewegingen en socio-culturele verandering 38
, lOMoAR cPSD| 18092855
Hoofdstuk 1 Wat verstaan we onder sociologie
1.1 Waarneming
Verschillende personen zullen in dezelfde situatie verschillende zaken waarnemen. Er is dus
sprake van selectieve waarneming. Deze selectieve waarneming komt voort uit het feit dat
het aantal verschijnselen in onze omgeving groot is (te groot om alles waar te nemen) en
ieder individu een bepaald gezichtspunt heeft ontwikkeld.
1.2 Zingeving
Uit de definitie van sociologie, waar in hoofdstuk 2 in meer detail op wordt ingegaan, blijkt
dat sociologen trachten alles wat mensen doen zien als iets wat voortkomt uit de
samenleving waarin zij zich bevinden. Sociologie gaat dus over mensen. In het verleden is het
verschil tussen mensen en dieren op verschillende manieren omschreven. Mensen hebben
verstand en een taal ontwikkeld (animalrationale), mensengeven een betekenis aan
zaken(animalsymbolicum), mensen beschikken over minder instincten waardoor ons gedrag
veranderlijker is (leerprocessen). Vooral het feit dat de zogenoemde leerprocessen bij
mensen zo duidelijk aanwezig zijn, houdt psychologen en sociologen bezig.
1.3 Referentiekader
Het referentiekader van een individu wordt gedefinieerd als: “het geheel van kennis,
verklaringen en oordelen met betrekking tot onze sociale omgeving”. Dit referentiekader
ontwikkelt zich gedurende de leerprocessen die mensen doormaken in hun ervaringen met
anderen.
1.4 Selectiviteit
Drie vormen van selectiviteit in onze waarnemingen doen zich voor:
1. Selectieve perception: selectie in waar we naar kijken en luisteren
2. Selectieve exposure: selectie in waar we mee in aanraking komen
3. Selectieve retention: selectie in wat we wel en niet onthouden
Door alle vormen van selectiviteit van onze waarnemingen, is het in de sociologie moeilijk te
spreken over dé werkelijkheid. Wat mensen waarnemen is dusdanig selectief, dat vaak over
de sociale constructie van de werkelijkheid wordt gesproken.
1.5 Definitie van de situatie
Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat leerprocessen van mensen het referentiekader
bepalen. Dit referentiekader bepaalt vervolgens wat men wel en niet waarneemt. Dit zorgt
ervoor dat een individu een situatie op zijn/haar eigen manier definieert. Er is dus meer
, lOMoAR cPSD| 18092855
sprake van een beleefde werkelijkheid dan van een objectieve werkelijkheid. Van belang is
dat deze subjectieve werkelijkheid wel het gedrag van mensen beïnvloedt, wat zich
bijvoorbeeld in de vorm van vooroordelen kan uiten.
Zie : hfst. 1; figuur 1.2; blz. 23; Grondbeginselen der sociologie; H. de Jager , A. L. Mok, P.
Berkers
Samenvatting grondbeginselen der
sociologie
, lOMoAR cPSD| 18092855
Samenvatting Grondbeginselen
der sociologie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Wat verstaan we onder sociologie 4
Hoofdstuk 2 Sociologie als wetenschap 5
Hoofdstuk 3 Betekenis van de sociologie 7
Hoofdstuk 4 Sociologisch taalgebruik 9
Hoofdstuk 5 Mens en medemens 11
Hoofdstuk 6 Waarden, normen en verduurzaming daarvan 12
Hoofdstuk 7 Vormen van sociale dwang 14
Hoofdstuk 8 Afwijkend gedrag en conflict 16
Hoofdstuk 9 Tussenmenselijke relaties 17
Hoofdstuk 10 Positie, status en rollen 19
Hoofdstuk 11 Rolattributen, statussymbolen en stereotypen 20
Hoofdstuk 12 Kenmerken van groeperingen 21
Hoofdstuk 13 Het behoren tot groeperingen 24
Hoofdstuk 14 Sociale structuur 26
Hoofdstuk 15 Sociale ongelijkheid 27
Hoofdstuk 16 Cultuur 30
Hoofdstuk 17 Cultuuroverdracht 33
Hoofdstuk 18 Stabiliteit en verandering 34
Hoofdstuk 19 Functieanalyse 37
Hoofdstuk 20 Sociale bewegingen en socio-culturele verandering 38
, lOMoAR cPSD| 18092855
Hoofdstuk 1 Wat verstaan we onder sociologie
1.1 Waarneming
Verschillende personen zullen in dezelfde situatie verschillende zaken waarnemen. Er is dus
sprake van selectieve waarneming. Deze selectieve waarneming komt voort uit het feit dat
het aantal verschijnselen in onze omgeving groot is (te groot om alles waar te nemen) en
ieder individu een bepaald gezichtspunt heeft ontwikkeld.
1.2 Zingeving
Uit de definitie van sociologie, waar in hoofdstuk 2 in meer detail op wordt ingegaan, blijkt
dat sociologen trachten alles wat mensen doen zien als iets wat voortkomt uit de
samenleving waarin zij zich bevinden. Sociologie gaat dus over mensen. In het verleden is het
verschil tussen mensen en dieren op verschillende manieren omschreven. Mensen hebben
verstand en een taal ontwikkeld (animalrationale), mensengeven een betekenis aan
zaken(animalsymbolicum), mensen beschikken over minder instincten waardoor ons gedrag
veranderlijker is (leerprocessen). Vooral het feit dat de zogenoemde leerprocessen bij
mensen zo duidelijk aanwezig zijn, houdt psychologen en sociologen bezig.
1.3 Referentiekader
Het referentiekader van een individu wordt gedefinieerd als: “het geheel van kennis,
verklaringen en oordelen met betrekking tot onze sociale omgeving”. Dit referentiekader
ontwikkelt zich gedurende de leerprocessen die mensen doormaken in hun ervaringen met
anderen.
1.4 Selectiviteit
Drie vormen van selectiviteit in onze waarnemingen doen zich voor:
1. Selectieve perception: selectie in waar we naar kijken en luisteren
2. Selectieve exposure: selectie in waar we mee in aanraking komen
3. Selectieve retention: selectie in wat we wel en niet onthouden
Door alle vormen van selectiviteit van onze waarnemingen, is het in de sociologie moeilijk te
spreken over dé werkelijkheid. Wat mensen waarnemen is dusdanig selectief, dat vaak over
de sociale constructie van de werkelijkheid wordt gesproken.
1.5 Definitie van de situatie
Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat leerprocessen van mensen het referentiekader
bepalen. Dit referentiekader bepaalt vervolgens wat men wel en niet waarneemt. Dit zorgt
ervoor dat een individu een situatie op zijn/haar eigen manier definieert. Er is dus meer
, lOMoAR cPSD| 18092855
sprake van een beleefde werkelijkheid dan van een objectieve werkelijkheid. Van belang is
dat deze subjectieve werkelijkheid wel het gedrag van mensen beïnvloedt, wat zich
bijvoorbeeld in de vorm van vooroordelen kan uiten.
Zie : hfst. 1; figuur 1.2; blz. 23; Grondbeginselen der sociologie; H. de Jager , A. L. Mok, P.
Berkers
