Orthopedagogische probleemvelden en voorzieningen in Nederland
Van der Ploeg & Scholte
Hoofstuk 1 – Kindermishandeling
Jan van der Ploeg
1.1 Inleiding
Kindermishandeling komt in alle lagen van de bevolking voor, vaak gebeurt dit in het gezin maar dat
hoeft niet. Kinderen zitten vaak in een zwakke positie waardoor zij niet kunnen zeggen dat de ander
moet stoppen.
1.2 Vormen van kindermishandeling
Er zijn verschillende definities voor kindermishandeling, in de internationale definitie wordt
onderscheid gemaakt tussen verwaarlozing en misbruik (fysieke, emotionele en psychische
mishandeling). In de meeste definities komen de volgende elementen terug: ongunstige
voorwaarden waarin een kind opgroeit, nalatigheid van ouders, gevolgen voor het kind.
Er zijn verschillende vormen van kindermishandeling:
Seksueel misbruik – seksuele contacten tussen een volwassene en een kind tot 12 jaar, die
plaatsvinden tegen de zin van het kind of zonder dat het kind de mogelijkheid had om te
weigeren.
Lichamelijke mishandeling – verwondingen die het gevolg zijn van handelen van ouders of
verzorgers en niet van een ongeluk.
Psychische mishandeling – kenmerkend voor deze vorm van kindermishandeling zijn:
isoleren, terroriseren, minachten en manipuleren.
Fysieke verwaarlozing – ouders of opvoeders besteden onvoldoende aandacht aan de
elementaire behoeften van het kind, zoals voeding, kleding, hygiëne en medische zorg.
Affectieve verwaarlozing – de ouder of verzorger geeft het kind aanhoudend te weinig steun,
aandacht en affectie wat het kind nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen.
Niet alle vormen van kindermishandeling worden ook zo beschouwd, toch vallen de volgende zaken
onder kindermishandeling:
Pedoseksualiteit – seksuele contacten tussen volwassenen en jeugdigen onder de 16 jaar.
Overbescherming – ouders komen kinderen aanhoudend tegemoet en elk obstakel wordt
weggenomen. Hierdoor ontwikkelen kinderen zich onaangepast.
Getuige van huiselijk geweld tussen ouders – dit kan zorgen voor psychische schade, ook
blijkt dat deze kinderen zelf vaak makkelijker fysiek mishandeld worden.
Mishandeling van ouders door kinderen – ouders verliezen hun gezag, kind bepaald alles een
gaat de eigen gang.
In de praktijk komen vaak meerdere vormen van kindermishandeling tegelijk voor in het gezin. Ook
komt kindermishandeling vaak terug, het gaat meestal niet om maar één incident. Hierbij hoeft het
niet steeds om hetzelfde kind of dezelfde dader te gaan. Ook blijkt dat jongens meer kans hebben
om herhaaldelijk slachtoffer te worden van kindermishandeling.
Van der Ploeg & Scholte
Hoofstuk 1 – Kindermishandeling
Jan van der Ploeg
1.1 Inleiding
Kindermishandeling komt in alle lagen van de bevolking voor, vaak gebeurt dit in het gezin maar dat
hoeft niet. Kinderen zitten vaak in een zwakke positie waardoor zij niet kunnen zeggen dat de ander
moet stoppen.
1.2 Vormen van kindermishandeling
Er zijn verschillende definities voor kindermishandeling, in de internationale definitie wordt
onderscheid gemaakt tussen verwaarlozing en misbruik (fysieke, emotionele en psychische
mishandeling). In de meeste definities komen de volgende elementen terug: ongunstige
voorwaarden waarin een kind opgroeit, nalatigheid van ouders, gevolgen voor het kind.
Er zijn verschillende vormen van kindermishandeling:
Seksueel misbruik – seksuele contacten tussen een volwassene en een kind tot 12 jaar, die
plaatsvinden tegen de zin van het kind of zonder dat het kind de mogelijkheid had om te
weigeren.
Lichamelijke mishandeling – verwondingen die het gevolg zijn van handelen van ouders of
verzorgers en niet van een ongeluk.
Psychische mishandeling – kenmerkend voor deze vorm van kindermishandeling zijn:
isoleren, terroriseren, minachten en manipuleren.
Fysieke verwaarlozing – ouders of opvoeders besteden onvoldoende aandacht aan de
elementaire behoeften van het kind, zoals voeding, kleding, hygiëne en medische zorg.
Affectieve verwaarlozing – de ouder of verzorger geeft het kind aanhoudend te weinig steun,
aandacht en affectie wat het kind nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen.
Niet alle vormen van kindermishandeling worden ook zo beschouwd, toch vallen de volgende zaken
onder kindermishandeling:
Pedoseksualiteit – seksuele contacten tussen volwassenen en jeugdigen onder de 16 jaar.
Overbescherming – ouders komen kinderen aanhoudend tegemoet en elk obstakel wordt
weggenomen. Hierdoor ontwikkelen kinderen zich onaangepast.
Getuige van huiselijk geweld tussen ouders – dit kan zorgen voor psychische schade, ook
blijkt dat deze kinderen zelf vaak makkelijker fysiek mishandeld worden.
Mishandeling van ouders door kinderen – ouders verliezen hun gezag, kind bepaald alles een
gaat de eigen gang.
In de praktijk komen vaak meerdere vormen van kindermishandeling tegelijk voor in het gezin. Ook
komt kindermishandeling vaak terug, het gaat meestal niet om maar één incident. Hierbij hoeft het
niet steeds om hetzelfde kind of dezelfde dader te gaan. Ook blijkt dat jongens meer kans hebben
om herhaaldelijk slachtoffer te worden van kindermishandeling.
