Samenvatting Probleem 2

Probleem 2 – Macht van de situatie

Leerdoelen:

Leerdoel 1: Welke verklaringen zijn er voor sociale beïnvloeding/de vier verschillende voorbeelden?

a. Waarom passen mensen hun gedrag aan aan dat van anderen? (Conformisme)
b. Waarom zijn mensen gehoorzaam aan autoriteit? (Obedience)
c. Waarom helpen mensen anderen niet als zij zich in een hulpbehoevende situatie bevinden?
(Omstanderseffect)
d. Waarom gaan mensen in op (vreemde) verzoeken van anderen? (Compliance, alleen in Cacioppo)
e. Waarom gedragen mensen zich anders in groepen? Of: hoe werken groepen samen?

Artikel 1: Would I be helped? Cross-National CCTV footage shows that intervention is the norm in public
conflicts, p. 66-75

Leerdoel 1: Welke verklaringen zijn er voor sociale beïnvloeding/de vier verschillende voorbeelden?

a. Waarom passen mensen hun gedrag aan aan dat van anderen? (Conformisme)
 Conformisme: de neiging van mensen om het gedrag en de meningen van andere groepsleden over te
nemen.
 Kameleoneffect: de neiging om andere mensen te imiteren.
 Asch-effect: de sterke invloed van een groep op het oordeel van een individu.
 Normatieve invloeden: mensen willen geaccepteerd, goedgekeurd en aardig gevonden worden en
niet worden afgewezen door anderen.
 Informationele invloeden: correct willen zijn en begrijpen wat de juiste manier van handelen is in
bepaalde situaties.
 Meerdere factoren die conformisme bevorderen:
 Unanimiteit van de meerderheid: als iedereen in de groep het ergens over eens is, kan de groep
grote sociale druk uitoefenen.
 Omvang van de groep: hoe groter de groep wordt, hoe groter de druk wordt om te conformeren.
Echter, maakt dit niet veel verschil meer wanneer de groep erg groot is.
 Openbaarheid: als je denkt dat anderen in de groep je reacties niet horen, is de kans kleiner dat je
met hen meegaat dan als je denkt dat ze je antwoord wel te weten komen.
 Ambiguïteit: als iets op verschillende manieren geïnterpreteerd kan worden, gaan mensen eerder
aan zichzelf twijfelen en daardoor conformeren.
 Samenstelling van de meerderheid: er is meer sprake van conformiteit als een groep een hoge
status heeft of door een individu wordt gezien als belangrijk.
 Gevoel van eigenwaarde: mensen die weinig gevoel van eigenwaarde hebben, zullen zich eerder
conformeren.
 Macht van een bondgenoot: als een deelnemer een bondgenoot krijgt die het niet eens is met de
groep, neemt de conformiteit af.
 Onafhankelijken: sommigen geven opzettelijk het onjuiste antwoord als de groep het juiste geeft,
om te laten zien dat ze onafhankelijk zijn.
 Groepsdenken: conformisme van denken en besluitvorming van individuen in groepen, wordt
gestimuleerd. Bij groepsdenken conformeren leden van de groep hun mening aan wat volgens ieder
van hen de consensus van de groep is. Vijf bevorderende omstandigheden:
 Directief leiderschap, een dominante leider.
 Sterke cohesie in een groep, er zijn geen afwijkende meningen.
 Gebrek aan normen waarin een zorgvuldige procedure is vastgelegd om bewijsmateriaal te
verzamelen en te beoordelen.
 Homogeniteit van de sociale achtergrond en van de ideologie van de leden.
 Sterke druk als gevolg van externe dreiging, met weinig hoop op een betere oplossing dan die van
de groepsleider.
b. Waarom zijn mensen gehoorzaam aan autoriteit? (Obedience)
 Obedience: bepaalde individuen, zoals charismatische leiders en autoriteiten, kunnen groepen tot
gehoorzaamheid dwingen. Situaties waarin mensen extra geneigd zijn om te gehoorzamen, zelfs tot het
kwaad kunnen worden verleid:
 Mensen doordringen van een ideologie die bepaalde acties of denkwijzen rechtvaardigt.