Hoorcollege 1

HC 1 – Introductie psychologie

 Wat is psychologie?
 Richt zich op het individu.
 Wetenschap van gedrag, mentale processen en functies van het brein.
 Uit het Grieks: psyche = geest en ologie = gebied van studie.
 De objectieve studie van de menselijke geest.
 Verschil sociologisch versus psychologisch perspectief, bijvoorbeeld:
 Ontucht/moord.
 Relevantie criminologie:
 Verklaren van gedrag.
 De rechtszaal.
 Percepties/emoties.
 Perspectieven/stromingen:
 Biologische psychologie.
 Evolutionaire psychologie.
 Cognitieve psychologie.
 Sociale psychologie.
 Ontwikkelingspsychologie.
 Klinische psychologie.
 Persoonlijkheidspsychologie.
 Allemaal toepasbaar op de criminologie!
 Sociale psychologie:
 Wat is sociale psychologie?
 De invloed van onze sociale en fysieke omgeving op ons gedrag, onze gevoelens en onze gedachten
(o.a. in Hockenbury & Hockenbury).
 Verschillende aspecten in sociale psychologie:
 Sociale invloed: hoe wordt ons gedrag beïnvloed door de omgeving?
 Sociale cognities: hoe interpreteren we onze omgeving en hoe beïnvloedt dit ons gedrag?
 Aantrekkelijkheid en relaties met anderen: waarom mogen we sommige mensen wel en anderen niet?
 Wat zijn belangrijke concepten gerelateerd aan sociale cognities?
 Inattentional blindness:
 Aandacht.
 Belangrijkheid.
 Efficiëntie.
 Percepties van anderen (sociale percepties):
 Processen hierbij:
 Sociale categorisatie:
 Fysieke aantrekkelijkheid.
 Impliciete persoonlijkheidstheorie.
 Vooroordelen en stereotypering:
 Ingroup versus outgroup.
 Ultieme attributiefout.
 Relevantie voor de criminologie:
 Onder andere:
 Verschillen in de straftoemeting op basis van uiterlijke kenmerken (bijvoorbeeld Wermink et al.,
2012):
 Wel/niet-Nederlands uiterlijk.
 Wel/niet beheersing Nederlandse taal.
 Gender.
 Fouten in strafrechtelijk onderzoek.
 Attituden:
 Attitude = cognitie + affectie + gedrag.
 Cognitie: ik vind stelen moreel verwerpelijk.
 Affectie (gevoel): stelen maakt mij boos.
 Gedrag: ik steel niet.
 Cognitieve dissonantie: de attitude komt niet overeen.