Leerdoelen probleem 1
1. Wat is opsporing en wie is erbij betrokken?
2. Wat is het verschil tussen stelselmatig observeren en observeren?
3. Wanneer mag je observeren?
4. Wanneer mag je stelselmatig observeren?
5. Wanneer mag je telefoons aftappen?
6. Wanneer mag je een huis/schuur binnentreden?
7. Wanneer mag je een huis/schuur doorzoeken?
8. Terugkoppeling naar de casus
a. Is er in de casus sprake van observeren of stelselmatig observeren?
Mochten ze telefoons aftappen?
b. Mogen ze doorzoeken?
Wat is opsporing en wie is erbij betrokken?
Opsporingsonderzoek:
Onderzoek naar het aan de dag brengen van de waarheid en van alle andere relevante
aspecten, teneinde daarna, indien aangewezen, vervolging en berechting mogelijk te maken.
Opsporingsonderzoek vormt dus het begin van strafrechtelijke rechtshandhaving, de
vervolging en berechting bouwen voort op de informatie van het onderzoek.
Opsporingsambtenaren
Art. 127 Sv Onder opsporingsambtenaren worden verstaan alle personen met de opsporing
van het strafbare feit belast.
Wie dit zijn staat in Art. 141 Sv: Met de opsporing van strafbare feiten zijn belast:
Sub a OvJ
Sub b Politieambtenaren
Sub c Kmar
Sub d BOD’s
Dus opsporing is onderzoek naar het aan de dag brengen van de waarheid en van alle andere
relevante aspecten, en dient te gebeuren door opsporingsambtenaren.
Normering van opsporing
Met de volgende elementen heeft de wetgever het opsporingsonderzoek voorzien van een
kader:
1. Bij de wet voorzien
Art. 1 Sv Strafvordering heeft alleen plaats op wijze bij de wet voorzien.
In het Muilkorfarrest (1897) stelde de HR vast dat opsporing onder strafvordering valt,
waardoor opsporing dus alleen plaats heeft op wijze bij de wet voorzien.
2. Proces-verbaal
Art. 152:1 Sv De ambtenaren, met de opsporing van strafbare feiten belast, maken ten
spoedigste proces-verbaal op van het door hen opgespoorde strafbare feit of van hetgeen door
hen tot opsporing is verricht of bevonden.
Hieruit blijkt dus dat het proces-verbaal zo snel mogelijk en volledig moet worden opgemaakt.
Uit art. 153 Sv blijkt een ambtseed, en dat het proces-verbaal gedag- en ondertekend moet
zijn. Het proces-verbaal moet geheime opsporing uitsluiten.
1
, 3. Gezag, leiding en verantwoordelijkheid OvJ bij opsporing
Art. 148:2 Sv OvJ geeft leiding aan het opsporingsonderzoek. De opsporingsambtenaren
van de politie zijn dus ondergeschikt aan hem. De OvJ is voor veel opsporingsbevoegdheden
de exclusieve beslisser. Hij is verantwoordelijk voor de volledigheid en rechtmatigheid van het
onderzoek. Hierdoor komt de verantwoordelijkheid voor de opsporing buiten de politie, bij
een orgaan van de rechterlijke macht.
Art. 156 Sv maakt duidelijk dat de processen-verbaal naar de OvJ gezonden dienen te worden.
Art. 359a Sv zorgt dat de verantwoordelijkheid van de OvJ doorwerkt tot aan de berechting.
Zou er bv. opsporingsbevoegdheden onrechtmatig zijn toegepast of bewijsstukken niet
opgezonden/weggelaten, kan dit ertoe leiden dat de verdacht niet meer (of softer) wordt
gestraft. Dit artikel vormt dus een garantie dat de strafvorderlijke overheid zich aan de regels
houdt.
Twee onderdelen van opsporing
1. Opsporing is een doelgerichte activiteit
Opsporing is een door zijn doel bepaalde activiteit, waarbij de nadruk vooral ligt op het
vaststellen van wat er precies is gebeurd en het vinden van een eventuele verdachte. Het doel
van de opsporing komt uitdrukkelijk naar voren in art. 132a Sv: Onder opsporing wordt
verstaan het onderzoek in verband met strafbare feiten onder gezag van de OvJ met als doel
het nemen van strafvorderlijke beslissingen.
2. Drie domeinen van opsporing
Van opsporing is pas sprake als:
1. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van het redelijk vermoeden dat een strafbaar feit is
begaan.
2. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van het redelijk vermoeden dat in georganiseerd
verband bepaalde strafbare feiten worden beraamd of gepleegd.
3. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van aanwijzingen van een terroristisch misdrijf.
Bijzondere opsporingsbevoegdheden
Titel IVA
- Bob-bevoegdheden die verband houden met klassieke opsporing.
- Als verdenkingsvoorwaarde geldt steeds het redelijk vermoeden dat een misdrijf is
begaan.
Titel V
- Bob-bevoegdheden die verband houden met het onderzoek naar het beramen of
plegen van ernstige misdrijven in georganiseerd verband.
- Als verdenkingsvoorwaarde geldt dat uit feiten en omstandigheden een redelijk
vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd verband misdrijven (als omschreven in
art. 67:1 Sv) worden beraamd of gepleegd die een ernstige inbreuk op de rechtsorde
opleveren.
2
1. Wat is opsporing en wie is erbij betrokken?
2. Wat is het verschil tussen stelselmatig observeren en observeren?
3. Wanneer mag je observeren?
4. Wanneer mag je stelselmatig observeren?
5. Wanneer mag je telefoons aftappen?
6. Wanneer mag je een huis/schuur binnentreden?
7. Wanneer mag je een huis/schuur doorzoeken?
8. Terugkoppeling naar de casus
a. Is er in de casus sprake van observeren of stelselmatig observeren?
Mochten ze telefoons aftappen?
b. Mogen ze doorzoeken?
Wat is opsporing en wie is erbij betrokken?
Opsporingsonderzoek:
Onderzoek naar het aan de dag brengen van de waarheid en van alle andere relevante
aspecten, teneinde daarna, indien aangewezen, vervolging en berechting mogelijk te maken.
Opsporingsonderzoek vormt dus het begin van strafrechtelijke rechtshandhaving, de
vervolging en berechting bouwen voort op de informatie van het onderzoek.
Opsporingsambtenaren
Art. 127 Sv Onder opsporingsambtenaren worden verstaan alle personen met de opsporing
van het strafbare feit belast.
Wie dit zijn staat in Art. 141 Sv: Met de opsporing van strafbare feiten zijn belast:
Sub a OvJ
Sub b Politieambtenaren
Sub c Kmar
Sub d BOD’s
Dus opsporing is onderzoek naar het aan de dag brengen van de waarheid en van alle andere
relevante aspecten, en dient te gebeuren door opsporingsambtenaren.
Normering van opsporing
Met de volgende elementen heeft de wetgever het opsporingsonderzoek voorzien van een
kader:
1. Bij de wet voorzien
Art. 1 Sv Strafvordering heeft alleen plaats op wijze bij de wet voorzien.
In het Muilkorfarrest (1897) stelde de HR vast dat opsporing onder strafvordering valt,
waardoor opsporing dus alleen plaats heeft op wijze bij de wet voorzien.
2. Proces-verbaal
Art. 152:1 Sv De ambtenaren, met de opsporing van strafbare feiten belast, maken ten
spoedigste proces-verbaal op van het door hen opgespoorde strafbare feit of van hetgeen door
hen tot opsporing is verricht of bevonden.
Hieruit blijkt dus dat het proces-verbaal zo snel mogelijk en volledig moet worden opgemaakt.
Uit art. 153 Sv blijkt een ambtseed, en dat het proces-verbaal gedag- en ondertekend moet
zijn. Het proces-verbaal moet geheime opsporing uitsluiten.
1
, 3. Gezag, leiding en verantwoordelijkheid OvJ bij opsporing
Art. 148:2 Sv OvJ geeft leiding aan het opsporingsonderzoek. De opsporingsambtenaren
van de politie zijn dus ondergeschikt aan hem. De OvJ is voor veel opsporingsbevoegdheden
de exclusieve beslisser. Hij is verantwoordelijk voor de volledigheid en rechtmatigheid van het
onderzoek. Hierdoor komt de verantwoordelijkheid voor de opsporing buiten de politie, bij
een orgaan van de rechterlijke macht.
Art. 156 Sv maakt duidelijk dat de processen-verbaal naar de OvJ gezonden dienen te worden.
Art. 359a Sv zorgt dat de verantwoordelijkheid van de OvJ doorwerkt tot aan de berechting.
Zou er bv. opsporingsbevoegdheden onrechtmatig zijn toegepast of bewijsstukken niet
opgezonden/weggelaten, kan dit ertoe leiden dat de verdacht niet meer (of softer) wordt
gestraft. Dit artikel vormt dus een garantie dat de strafvorderlijke overheid zich aan de regels
houdt.
Twee onderdelen van opsporing
1. Opsporing is een doelgerichte activiteit
Opsporing is een door zijn doel bepaalde activiteit, waarbij de nadruk vooral ligt op het
vaststellen van wat er precies is gebeurd en het vinden van een eventuele verdachte. Het doel
van de opsporing komt uitdrukkelijk naar voren in art. 132a Sv: Onder opsporing wordt
verstaan het onderzoek in verband met strafbare feiten onder gezag van de OvJ met als doel
het nemen van strafvorderlijke beslissingen.
2. Drie domeinen van opsporing
Van opsporing is pas sprake als:
1. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van het redelijk vermoeden dat een strafbaar feit is
begaan.
2. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van het redelijk vermoeden dat in georganiseerd
verband bepaalde strafbare feiten worden beraamd of gepleegd.
3. Op het nemen van strafvorderlijke beslissingen gerichte activiteiten worden
ondernomen naar aanleiding van aanwijzingen van een terroristisch misdrijf.
Bijzondere opsporingsbevoegdheden
Titel IVA
- Bob-bevoegdheden die verband houden met klassieke opsporing.
- Als verdenkingsvoorwaarde geldt steeds het redelijk vermoeden dat een misdrijf is
begaan.
Titel V
- Bob-bevoegdheden die verband houden met het onderzoek naar het beramen of
plegen van ernstige misdrijven in georganiseerd verband.
- Als verdenkingsvoorwaarde geldt dat uit feiten en omstandigheden een redelijk
vermoeden voortvloeit dat in georganiseerd verband misdrijven (als omschreven in
art. 67:1 Sv) worden beraamd of gepleegd die een ernstige inbreuk op de rechtsorde
opleveren.
2
