Hoofdstuk 1 Terreinverkenning
1.1 Is recht saai?
Recht vormt een maatschappelijk leven, is even dynamisch maar vaak ook even complex.
1.2 Waarom recht?
Vier functies van het recht:
Normatieve functie: bestaat uit gedragsregels waarvan nagenoeg iedereen in de
samenleving vindt, dat zij moeten worden nageleefd en opgevolgd. Die gedragsregels of
normen vinden we zo belangrijk, dat we ze schriftelijk vastleggen, met een straf als zij
worden overtreden. Ethische normen (moraal) én rechtsnormen (moord, diefstal,
verkrachting, discriminatie).
Geschiloplossende functie: het verbieden van eigenrichting, het heft in eigen handen
nemen, maar uitgaan van een rechterlijke organisatie of macht die bij uitsluiting oordeelt
of iemand moet worden gestraft en zo ja, op welke wijze en met behulp van welke
procedure.
Additionele functie: aanvullende; het biedt een rechtsregel als partijen vergeten zijn op
een bepaald punt afspraken te maken. Hebben zij dit wel gedaan, dan gaat die afspraak
vóór en is de wettelijke regeling niet meer van toepassing.
Instrumentele functie: voor sommige zaken is het niet handig of juist gevaarlijk als de
regeling ervan aan de bevolking wordt overgelaten. Voorbeeld: de wet bepaalt dat in
Nederland iedereen rechts moet rijden. Zo doen we het en niet anders.
1.3 Waar vinden we het recht?
Rechtsbronnen: de bron waar een bepaald recht te vinden is.
1. de wet
2. het verdrag
3. de jurisprudentie
4. de gewoonte
§1 Wet
Privaatrecht (= civiele recht of burgerlijk recht): recht dat geldt tussen burgers
onderling.
Personen- en familierecht: regelt zaken als geboorte, huwelijk, geregistreerd
partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het
vermogen tussen echtgenoten.
Vermogensrecht: binnen dit rechtsgebied vallen alle op geld waardeerbare
handelingen tussen burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden
zijn.
Deze regels zijn te vinden in het Burgerlijk Wetboek (BW): een Nederlands wetboek
bestaande uit negen wetboeken en maakt deel uit van het Nederlandse burgerlijk
recht.
Boek 1: Personen- en familierecht (1970)
Boek 2: Rechtspersonen (1976)
Boek 3: Vermogensrecht in het algemeen (1992)
Boek 4: Erfrecht (2003)
Boek 5: Zakelijke rechten (1992)
Boek 6: Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht (1992)
Boek 7: Bijzondere overeenkomsten (deels ingevoerd, verspreid over jaren)
Boek 8: Verkeersmiddelen en vervoer (1991)
Boek 10: Internationaal privaatrecht (2012)
Ondernemingsrecht: recht dat betrekking heeft op alle regels die verband
houden met het uitoefenen van een bedrijf en activiteiten in club- en teamverband
van bijvoorbeeld een vereniging. De wettelijke bepalingen die betrekking hebben
op de ondernemingsvormen, de Handelsnaamwet, de Handelsregisterwet en de
Faillissementswet behoren hier ook toe.
1.1 Is recht saai?
Recht vormt een maatschappelijk leven, is even dynamisch maar vaak ook even complex.
1.2 Waarom recht?
Vier functies van het recht:
Normatieve functie: bestaat uit gedragsregels waarvan nagenoeg iedereen in de
samenleving vindt, dat zij moeten worden nageleefd en opgevolgd. Die gedragsregels of
normen vinden we zo belangrijk, dat we ze schriftelijk vastleggen, met een straf als zij
worden overtreden. Ethische normen (moraal) én rechtsnormen (moord, diefstal,
verkrachting, discriminatie).
Geschiloplossende functie: het verbieden van eigenrichting, het heft in eigen handen
nemen, maar uitgaan van een rechterlijke organisatie of macht die bij uitsluiting oordeelt
of iemand moet worden gestraft en zo ja, op welke wijze en met behulp van welke
procedure.
Additionele functie: aanvullende; het biedt een rechtsregel als partijen vergeten zijn op
een bepaald punt afspraken te maken. Hebben zij dit wel gedaan, dan gaat die afspraak
vóór en is de wettelijke regeling niet meer van toepassing.
Instrumentele functie: voor sommige zaken is het niet handig of juist gevaarlijk als de
regeling ervan aan de bevolking wordt overgelaten. Voorbeeld: de wet bepaalt dat in
Nederland iedereen rechts moet rijden. Zo doen we het en niet anders.
1.3 Waar vinden we het recht?
Rechtsbronnen: de bron waar een bepaald recht te vinden is.
1. de wet
2. het verdrag
3. de jurisprudentie
4. de gewoonte
§1 Wet
Privaatrecht (= civiele recht of burgerlijk recht): recht dat geldt tussen burgers
onderling.
Personen- en familierecht: regelt zaken als geboorte, huwelijk, geregistreerd
partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het
vermogen tussen echtgenoten.
Vermogensrecht: binnen dit rechtsgebied vallen alle op geld waardeerbare
handelingen tussen burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden
zijn.
Deze regels zijn te vinden in het Burgerlijk Wetboek (BW): een Nederlands wetboek
bestaande uit negen wetboeken en maakt deel uit van het Nederlandse burgerlijk
recht.
Boek 1: Personen- en familierecht (1970)
Boek 2: Rechtspersonen (1976)
Boek 3: Vermogensrecht in het algemeen (1992)
Boek 4: Erfrecht (2003)
Boek 5: Zakelijke rechten (1992)
Boek 6: Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht (1992)
Boek 7: Bijzondere overeenkomsten (deels ingevoerd, verspreid over jaren)
Boek 8: Verkeersmiddelen en vervoer (1991)
Boek 10: Internationaal privaatrecht (2012)
Ondernemingsrecht: recht dat betrekking heeft op alle regels die verband
houden met het uitoefenen van een bedrijf en activiteiten in club- en teamverband
van bijvoorbeeld een vereniging. De wettelijke bepalingen die betrekking hebben
op de ondernemingsvormen, de Handelsnaamwet, de Handelsregisterwet en de
Faillissementswet behoren hier ook toe.
