Hoofdstuk 1: NSAIDs
Farmacotherapie bij inflammatie
Een inflammatie is een ontsteking, het is iets anders dan een infectie! Bij de meeste infecties zien we
wel een concept inflammatie, maar een inflammatie is niet hetzelfde als een infectie! Bij een
inflammatie zien we dat er ergens weefselbeschadiging heeft opgetreden, wat leidt tot een lokale,
inflammatoire reactie (= een ontstekingsreactie), maar dit heeft niets te maken met een infectie!
NSAIDs zijn Niet Steroïdale Anti Inflammatoire Drugs, farmacologisch en structureer zijn ze heel
anders dan de steroïden (bijvoorbeeld de glucocorticoïden), maar dit kan ook werken tegen
inflammatie: In een hoge dosis kan dit immunosuppressief werken. Ook tweedelijns anti-
reumatische medicatie, denk aan DMARDs of immunosuppressiva, kan werken tegen inflammatie,
maar vooral tegen bijzondere vormen van inflammatie, denk aan orgaantransplantaties bijvoorbeeld.
Gout-medicatie wordt gebruikt bij jicht, maar hier gaan we het niet over hebben.
NSAIDs
In de schors van de wilg zit salicylzuur, dit heeft twee zuurfuncties: de proton van de COOH-groep en
de proton van de OH-groep. Salicylzuur is dus een sterk zuur, maar dit kan gezien worden als groot
nadeel: Als het oraal ingenomen wordt, kan dit irriterend
werken voor de mucosa van de maag en kan het leiden tot
maagzweren. Wanneer we salicylzuur laten veresteren met
azijnzuur, dan krijgen we acetylsalicylzuur, ofwel aspirine (zie
hiernaast). Daaronder zien we het schema dat de basis biedt voor het begrijpen van de werking van
NSAIDs. Het moedermolecuul is arachidonzuur. NSAIDs interfereren met de prostanoïden, dit is de
verzameling van alle mogelijke
prostaglandines en thromboxanen
(zijn allemaal afgeleid van
arachidonzuur). De zuurrest van
arachidonzuur zit veresterd aan de
plasmamembraan. Door een
fosfolipase wordt er arachidonzuur
vrijgezet van de plasmamembraan.
Het fosfolipase wordt geactiveerd
door specifieke prikkels: denk aan
de verandering in pH, weefsel
beschadigingen, temperatuur
veranderingen, etc.. Arachidonzuur
wordt door het COX-enzym
omgezet in PGG2. Door wederom
COX wordt dit omgezet in PGH2 en
dit wordt verder omgezet tot het
eindproduct, afhankelijk van het
weefsel waarin we ons bevinden kan het eindproduct anders zijn (afhankelijk van de beschikbare
enzymen in dit weefsel).
In de bloedvaten (endotheel) wordt PGH 2 omgezet tot prostaglandines (PGI2) door prostacycline
synthase. In de bloedplaatjes bevindt zich het enzym thromboxaan synthase die PGH2 omzet in
TXA2. Onder normale omstandigheden maakt ons endotheel PGI 2 aan, dit remt de
bloedplaatjesaggregatie. Maar, TXA 2 stimuleert de bloedplaatjesaggregatie! Dus, deze twee houden
elkaar in evenwicht, dus er zal niets vreemds gebeuren.
Daarnaast zal PGI2 ook inwerken op de onderliggende gladde spiercellen, deze zullen gaan dilateren.
TXA2 werkt hier ook op in, maar dit leidt tot vasoconstrictie. Ook de gladde spiercellen worden dus in
evenwicht gehouden door de twee tegenwerkende krachten van PGI 2 en TXA2.
Pagina 1 van 5
Farmacotherapie bij inflammatie
Een inflammatie is een ontsteking, het is iets anders dan een infectie! Bij de meeste infecties zien we
wel een concept inflammatie, maar een inflammatie is niet hetzelfde als een infectie! Bij een
inflammatie zien we dat er ergens weefselbeschadiging heeft opgetreden, wat leidt tot een lokale,
inflammatoire reactie (= een ontstekingsreactie), maar dit heeft niets te maken met een infectie!
NSAIDs zijn Niet Steroïdale Anti Inflammatoire Drugs, farmacologisch en structureer zijn ze heel
anders dan de steroïden (bijvoorbeeld de glucocorticoïden), maar dit kan ook werken tegen
inflammatie: In een hoge dosis kan dit immunosuppressief werken. Ook tweedelijns anti-
reumatische medicatie, denk aan DMARDs of immunosuppressiva, kan werken tegen inflammatie,
maar vooral tegen bijzondere vormen van inflammatie, denk aan orgaantransplantaties bijvoorbeeld.
Gout-medicatie wordt gebruikt bij jicht, maar hier gaan we het niet over hebben.
NSAIDs
In de schors van de wilg zit salicylzuur, dit heeft twee zuurfuncties: de proton van de COOH-groep en
de proton van de OH-groep. Salicylzuur is dus een sterk zuur, maar dit kan gezien worden als groot
nadeel: Als het oraal ingenomen wordt, kan dit irriterend
werken voor de mucosa van de maag en kan het leiden tot
maagzweren. Wanneer we salicylzuur laten veresteren met
azijnzuur, dan krijgen we acetylsalicylzuur, ofwel aspirine (zie
hiernaast). Daaronder zien we het schema dat de basis biedt voor het begrijpen van de werking van
NSAIDs. Het moedermolecuul is arachidonzuur. NSAIDs interfereren met de prostanoïden, dit is de
verzameling van alle mogelijke
prostaglandines en thromboxanen
(zijn allemaal afgeleid van
arachidonzuur). De zuurrest van
arachidonzuur zit veresterd aan de
plasmamembraan. Door een
fosfolipase wordt er arachidonzuur
vrijgezet van de plasmamembraan.
Het fosfolipase wordt geactiveerd
door specifieke prikkels: denk aan
de verandering in pH, weefsel
beschadigingen, temperatuur
veranderingen, etc.. Arachidonzuur
wordt door het COX-enzym
omgezet in PGG2. Door wederom
COX wordt dit omgezet in PGH2 en
dit wordt verder omgezet tot het
eindproduct, afhankelijk van het
weefsel waarin we ons bevinden kan het eindproduct anders zijn (afhankelijk van de beschikbare
enzymen in dit weefsel).
In de bloedvaten (endotheel) wordt PGH 2 omgezet tot prostaglandines (PGI2) door prostacycline
synthase. In de bloedplaatjes bevindt zich het enzym thromboxaan synthase die PGH2 omzet in
TXA2. Onder normale omstandigheden maakt ons endotheel PGI 2 aan, dit remt de
bloedplaatjesaggregatie. Maar, TXA 2 stimuleert de bloedplaatjesaggregatie! Dus, deze twee houden
elkaar in evenwicht, dus er zal niets vreemds gebeuren.
Daarnaast zal PGI2 ook inwerken op de onderliggende gladde spiercellen, deze zullen gaan dilateren.
TXA2 werkt hier ook op in, maar dit leidt tot vasoconstrictie. Ook de gladde spiercellen worden dus in
evenwicht gehouden door de twee tegenwerkende krachten van PGI 2 en TXA2.
Pagina 1 van 5
