Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
Introductie
Beeldvorming beeld waarnemen (zien)
Een beeld= de werkelijkheid
Een afbeelding= de reproductie van de werkelijkheid
Een mentaal beeld= verbeelding
Waarnemen gebeurt met je ogen, je ziet een beeld op je netvlies. Daarna gaan de hersenen
aan de slag, het beeld wordt ontleed. Dat gebeurt in verschillende stappen.
Veel filosofen hebben zich over beeldtaal gebogen. Dit zijn de belangrijke stromingen:
- Gestaltwetten: hoe kijken we naar een beeld (zien)
Dit is een goed aanvoelend beeld (goed opgebouwd). Dit is een eerste niveau van
interpretatie.
- Semiotiek: wat is de betekenis, hoe begrijpen we wat we zien (begrijpen)
Je gaat er betekins aan geven. Semiotiek= studie van het interpreteren van tekens en
beelden. Deze interpretatie is ook afhankelijk van de context waarin je dat beeld bekijkt
(omgevingssamengang, ontvangstsamenhang= gevoel, welke waarden ben je opgevoed)
- Retorica: hoe overtuig je iemand (overtuigen)
Metaforen, stijlfiguren gebruiken om overtuigende beelden te maken. We willen de
boodschap levendiger en begrijpbaar maken.
Waarom visueel communiceren?
- Overaanbod aan info
- Onze ogen en hersenen kunnen in minder dan 1/10 seconde een visuele scène
begrijpen. En wordt 60 000 keer sneller gelezen dan een tekst.
- Alles wordt visueel
- We onthouden het beter
1. Gestalt
Wat is de eerste indruk voordat we het beeld gaan interpreteren?
Hoe kijken we naar een beeld? Waarom ervaren we het enen als voorgrond en het andere
als achtergrond? Hoe en waarom zien we samenhang tussen voorwerpen?
Gestalt betekent ‘vorm’. Als we rond ons kijken zien we betekenisvolle en complete
objecten, niet een serie onafhankelijke onderdelen.
Goed gestalt= eevoudig, geordend, uitgebalanceerd, verenigd, coherent, regelmatig.
Gestalt zorgt bij visuele communicatie vooral voor orde.
Gestaltwetten die belangrijk zijn bij beelden:
- Kernachtigheid
- Eenvoud
- Voor-en achtergrond
- Nabijheid
- Overeenkomst/ symmetrie/ gelijke achtergrond
- Geslotenheid
- Continuïteit/ gelijke bestemming
1
,Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
1.1. Gestaltwet van de kernachtigheid en eenvoud
• Kernachtigheid
Je hersenen herkennen de meest eenvoudige vormen (die we herkennen van vroeger,
gezichten, symmetrische vormen)
Bv: we zien een vogel maar eigenlijk zijn het veel flamingo’s die een vogel maken van vorm
Vaak zien we ook dingen die er niet zijn= pareidolie is een psychologisch verschijnsel, een
vorm van illusie waarbij iemand een zodanige interpretatie van onduidelijke of willekeurige
waarnemingen heeft, dat hij hierin herkenbare dingen waarneemt.
Bv.: het zien van gezichten of dieren in de wolken.
• Eenvoud
Eenvoud geeft ruimte.
Moet makkelijk te begrijpen zijn.
Groeperen van info geeft ons orde.
2
,Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
Heel slecht voorbeeld:
Chaotische layout: je ogen weten niet waar eerst te kijken.
Goed voorbeeld:
Ideaal, door genoeg witruimte wordt het oog meteen naar het belangrijkste, namelijk het
product en de titel geleid. Witruimte gebruiken als hulpmiddel zorgt dat gebruikers meer
aandacht geven aan de hoofdinhoud.
Hoe het moet zijn:
In het voorbeeld zie je dat bij een slechte lay-out de verschillende elementen niet goed zijn
uitgelijnd. Dit geeft in onze hersenen een chaotisch beeld.
Onderaan zie je dat bij een goede schikking en uitlijning het totale beeld veel meer rust geeft
waardoor de informatie beter verwerkt kan worden.
3
, Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
1.2 Gestaltwet van de voor- en achtergrond, gelijke achtergrond, gelijke bestemming
• Voor- en achtergrond
We organiseren onze waarnemingen door voor- en achtergrond van elkaar te
onderscheiden.
Sommige onderdelen spelen een prominente rol en andere worden naar de achtergron
verdrongen.
Voorbeeld 1
Wat zie je als voor- achtergrond?
• Twee verschillende soorten foto's met beide beelden identieke samenstelling
• Op de afbeelding aan de linkerkant staat een grijs object op een wit veld
• Op de afbeelding aan de rechterkant staat een grijs object met een gat in de witte
achtergrond
• We zien dat zo omdat deze relaties bepaald zijn door gemeenschappelijke conventies
en menselijke ervaring
Voorbeeld 2
Voorbeeld hoe het niet moet: alles staat op de voorgrond, zowel de vinger, de krant en de
iPAD. Dit werkt niet goed. Je kiest er beter voor om enkel het onderwerp dat je boodschap
het beste uitdraagt op de voorgrond te zetten.
Voorbeeld 3
Waar komt de inhoud?
4
Introductie
Beeldvorming beeld waarnemen (zien)
Een beeld= de werkelijkheid
Een afbeelding= de reproductie van de werkelijkheid
Een mentaal beeld= verbeelding
Waarnemen gebeurt met je ogen, je ziet een beeld op je netvlies. Daarna gaan de hersenen
aan de slag, het beeld wordt ontleed. Dat gebeurt in verschillende stappen.
Veel filosofen hebben zich over beeldtaal gebogen. Dit zijn de belangrijke stromingen:
- Gestaltwetten: hoe kijken we naar een beeld (zien)
Dit is een goed aanvoelend beeld (goed opgebouwd). Dit is een eerste niveau van
interpretatie.
- Semiotiek: wat is de betekenis, hoe begrijpen we wat we zien (begrijpen)
Je gaat er betekins aan geven. Semiotiek= studie van het interpreteren van tekens en
beelden. Deze interpretatie is ook afhankelijk van de context waarin je dat beeld bekijkt
(omgevingssamengang, ontvangstsamenhang= gevoel, welke waarden ben je opgevoed)
- Retorica: hoe overtuig je iemand (overtuigen)
Metaforen, stijlfiguren gebruiken om overtuigende beelden te maken. We willen de
boodschap levendiger en begrijpbaar maken.
Waarom visueel communiceren?
- Overaanbod aan info
- Onze ogen en hersenen kunnen in minder dan 1/10 seconde een visuele scène
begrijpen. En wordt 60 000 keer sneller gelezen dan een tekst.
- Alles wordt visueel
- We onthouden het beter
1. Gestalt
Wat is de eerste indruk voordat we het beeld gaan interpreteren?
Hoe kijken we naar een beeld? Waarom ervaren we het enen als voorgrond en het andere
als achtergrond? Hoe en waarom zien we samenhang tussen voorwerpen?
Gestalt betekent ‘vorm’. Als we rond ons kijken zien we betekenisvolle en complete
objecten, niet een serie onafhankelijke onderdelen.
Goed gestalt= eevoudig, geordend, uitgebalanceerd, verenigd, coherent, regelmatig.
Gestalt zorgt bij visuele communicatie vooral voor orde.
Gestaltwetten die belangrijk zijn bij beelden:
- Kernachtigheid
- Eenvoud
- Voor-en achtergrond
- Nabijheid
- Overeenkomst/ symmetrie/ gelijke achtergrond
- Geslotenheid
- Continuïteit/ gelijke bestemming
1
,Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
1.1. Gestaltwet van de kernachtigheid en eenvoud
• Kernachtigheid
Je hersenen herkennen de meest eenvoudige vormen (die we herkennen van vroeger,
gezichten, symmetrische vormen)
Bv: we zien een vogel maar eigenlijk zijn het veel flamingo’s die een vogel maken van vorm
Vaak zien we ook dingen die er niet zijn= pareidolie is een psychologisch verschijnsel, een
vorm van illusie waarbij iemand een zodanige interpretatie van onduidelijke of willekeurige
waarnemingen heeft, dat hij hierin herkenbare dingen waarneemt.
Bv.: het zien van gezichten of dieren in de wolken.
• Eenvoud
Eenvoud geeft ruimte.
Moet makkelijk te begrijpen zijn.
Groeperen van info geeft ons orde.
2
,Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
Heel slecht voorbeeld:
Chaotische layout: je ogen weten niet waar eerst te kijken.
Goed voorbeeld:
Ideaal, door genoeg witruimte wordt het oog meteen naar het belangrijkste, namelijk het
product en de titel geleid. Witruimte gebruiken als hulpmiddel zorgt dat gebruikers meer
aandacht geven aan de hoofdinhoud.
Hoe het moet zijn:
In het voorbeeld zie je dat bij een slechte lay-out de verschillende elementen niet goed zijn
uitgelijnd. Dit geeft in onze hersenen een chaotisch beeld.
Onderaan zie je dat bij een goede schikking en uitlijning het totale beeld veel meer rust geeft
waardoor de informatie beter verwerkt kan worden.
3
, Beeldtaal (zelfstudie) samenvatting Fleur Desmedt
1.2 Gestaltwet van de voor- en achtergrond, gelijke achtergrond, gelijke bestemming
• Voor- en achtergrond
We organiseren onze waarnemingen door voor- en achtergrond van elkaar te
onderscheiden.
Sommige onderdelen spelen een prominente rol en andere worden naar de achtergron
verdrongen.
Voorbeeld 1
Wat zie je als voor- achtergrond?
• Twee verschillende soorten foto's met beide beelden identieke samenstelling
• Op de afbeelding aan de linkerkant staat een grijs object op een wit veld
• Op de afbeelding aan de rechterkant staat een grijs object met een gat in de witte
achtergrond
• We zien dat zo omdat deze relaties bepaald zijn door gemeenschappelijke conventies
en menselijke ervaring
Voorbeeld 2
Voorbeeld hoe het niet moet: alles staat op de voorgrond, zowel de vinger, de krant en de
iPAD. Dit werkt niet goed. Je kiest er beter voor om enkel het onderwerp dat je boodschap
het beste uitdraagt op de voorgrond te zetten.
Voorbeeld 3
Waar komt de inhoud?
4
