Ontwikkelingen in de sociale zekerheid
Sociale voorzieningen: anderhalve eeuw (Armenwet van 1854)
Sociale verzekeringen: ruim een eeuw (ongevallenwet van 1901)
An subsidiaire naar primaire overheidsverantwoordelijkheid (Algemene Bijstandwet van 1965)
Groei: gedekte risico's, categorieën gerechtigden, wetgeving en uitgaven.
Functies sociale zekerheid:
Waarborgfunctie:
- Gericht op de functie van de sociale zekerheid, zorgen voor een bestaansminimum.
Activeringsfunctie:
- Het stimuleren van mensen om weer actief mee te doen in de samenleving en het
arbeidsproces
Actoren in de sociale zekerheid:
- Gemeenschap
- Overheid
o Omvang en niveau
o Wettelijke regelingen
o Collectieve middelen
o Uitvoering
o Rechtsbescherming
- Sociale partners
o Werkgever en werknemer organisaties
o Houden zich bezig met CAO's, pensioenfondsen, etc.
- Cliëntenparticipatie
o WMO Raad
Alternatieve methoden
- Particuliere verzekeringen
o WW
- Onderlinge hulp door beroepsgenoten
o Vakbonden
- Bezitsvorming
o Sparen
o Beleggen
- Liefdadigheid
o Aanspraken op fondsen
o Bijdrage kerk
- Arbeidsvoorwaarden
o Afgesproken met vakbonden
,Driepijler sociale zekerheid:
1. Wettelijke socialezekerheidsstelsel
2. Aanspraken op grond van (collectieve) arbeidsovereenkomst
3. Zuivere private voorzieningen
Reconstructie- en aanpassingsdrift:
- Individualisering
- Organisatievorming
- Activering
- Vergrijzing
- Lokalisering
Recht:
Publiekrecht -> bestuursrecht -> sociaal bestuursrecht
Privaatrechtelijke normen -> voorbeeld arbeidsovereenkomst, doorbetaling tijdens ziekte.
Instrumenteel recht - ‘Gereedschapsrecht'
Rechtsbronnen:
- Internationaal recht
- Grondwet
- Wetten in formele zin
- Wetten in materiële zin
- Beleidsregels
- Jurisprudentie
Sociale verzekeringen en sociale voorzieningen
Verzekeringsbeginsel (equivalentiebeginsel) - solidariteit
Premiebetaling <financiering> algemene middelen
Uitvoeringsaspecten
Sociale verzekeringen:
- Werkloosheidswet UWV
- Ziektewet UWV
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen UWV
- Wet op de arbeidsongeschiktheid UWV
- Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen UWV
- Algemene ouderdomswet SVB
- Algemene nabestaandenwet SVB
- Zorgverzekeringswet Zorgverzekeraar
- Wet langdurige zorg Zorgverzekeraar
- Algemene Kinderbijslagwet SVB
Sociale voorzieningen:
- Participatiewet Gemeente
, - Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Gemeente
- Toeslagenwet UWV
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
Gemeente
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
Gemeente
- Wet inkomensvoorziening oudere werkloze UWV
- Wet op het kindgebonden budget Belastingdienst
Materiële werkingssfeer
Risico’s
Traditionele risico’s:
- Werkloosheid
- Ziekte en arbeidsongeschiktheid
- Ouderdom
- Overlijden
- Kinderen
- Gezondheid
- Bestaansminimum
Nieuwe risico's:
- Zorgtaken
- Bij- en omscholing
Sociale voorzieningen: anderhalve eeuw (Armenwet van 1854)
Sociale verzekeringen: ruim een eeuw (ongevallenwet van 1901)
An subsidiaire naar primaire overheidsverantwoordelijkheid (Algemene Bijstandwet van 1965)
Groei: gedekte risico's, categorieën gerechtigden, wetgeving en uitgaven.
Functies sociale zekerheid:
Waarborgfunctie:
- Gericht op de functie van de sociale zekerheid, zorgen voor een bestaansminimum.
Activeringsfunctie:
- Het stimuleren van mensen om weer actief mee te doen in de samenleving en het
arbeidsproces
Actoren in de sociale zekerheid:
- Gemeenschap
- Overheid
o Omvang en niveau
o Wettelijke regelingen
o Collectieve middelen
o Uitvoering
o Rechtsbescherming
- Sociale partners
o Werkgever en werknemer organisaties
o Houden zich bezig met CAO's, pensioenfondsen, etc.
- Cliëntenparticipatie
o WMO Raad
Alternatieve methoden
- Particuliere verzekeringen
o WW
- Onderlinge hulp door beroepsgenoten
o Vakbonden
- Bezitsvorming
o Sparen
o Beleggen
- Liefdadigheid
o Aanspraken op fondsen
o Bijdrage kerk
- Arbeidsvoorwaarden
o Afgesproken met vakbonden
,Driepijler sociale zekerheid:
1. Wettelijke socialezekerheidsstelsel
2. Aanspraken op grond van (collectieve) arbeidsovereenkomst
3. Zuivere private voorzieningen
Reconstructie- en aanpassingsdrift:
- Individualisering
- Organisatievorming
- Activering
- Vergrijzing
- Lokalisering
Recht:
Publiekrecht -> bestuursrecht -> sociaal bestuursrecht
Privaatrechtelijke normen -> voorbeeld arbeidsovereenkomst, doorbetaling tijdens ziekte.
Instrumenteel recht - ‘Gereedschapsrecht'
Rechtsbronnen:
- Internationaal recht
- Grondwet
- Wetten in formele zin
- Wetten in materiële zin
- Beleidsregels
- Jurisprudentie
Sociale verzekeringen en sociale voorzieningen
Verzekeringsbeginsel (equivalentiebeginsel) - solidariteit
Premiebetaling <financiering> algemene middelen
Uitvoeringsaspecten
Sociale verzekeringen:
- Werkloosheidswet UWV
- Ziektewet UWV
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen UWV
- Wet op de arbeidsongeschiktheid UWV
- Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen UWV
- Algemene ouderdomswet SVB
- Algemene nabestaandenwet SVB
- Zorgverzekeringswet Zorgverzekeraar
- Wet langdurige zorg Zorgverzekeraar
- Algemene Kinderbijslagwet SVB
Sociale voorzieningen:
- Participatiewet Gemeente
, - Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Gemeente
- Toeslagenwet UWV
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
Gemeente
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
Gemeente
- Wet inkomensvoorziening oudere werkloze UWV
- Wet op het kindgebonden budget Belastingdienst
Materiële werkingssfeer
Risico’s
Traditionele risico’s:
- Werkloosheid
- Ziekte en arbeidsongeschiktheid
- Ouderdom
- Overlijden
- Kinderen
- Gezondheid
- Bestaansminimum
Nieuwe risico's:
- Zorgtaken
- Bij- en omscholing
