DZ Landbouwhuisdieren
5. Zoönoses
BRUCELLOSE
verschillende brucellakiemsoorten bij verschillende diersoorten
ook verschillende wilde diersoorten gevoelig
besmetting via:
o voedsel ongepasteuriseerde melkprodukten
o inademing contact met dieren
o niet intacte huid contact met geaborteerde foeti
Infectie bij mensen in België meestal opgelopen in buitenland
mens ↔️mens
Ziekte bij de mens:
griepachtig - golvende koorts – nachtelijk zweten
veel verschillende complicaties mogelijk in verschillende organen
zwangere vrouwen miskraam
Ziekte bij dieren:
♂ : soms orchitis
♀ : ontsteking vruchtvliezen vrucht onvoldoende gevoed abortus
geaborteerde foeti en vliezen: massaal veel bacteriën!! Orchitis bij beer
ASCARIDIOSE - varkensspoelworm
cyclus bij varken: eitje ‘besmettelijk eitje’ (larve) darm lever long ophoesten +
inslikken darm (volwassen worm)
Symptomen bij de mens:
soms leverproblemen typisch: geelzucht
soms longproblemen (hoesten)
meestal wordt worm niet volwassen in mens
soms larve in verkeerd orgaan ergere klachten
Symptomen varken:
weinig: soms hoesten, groeivertraging
wel afgekeurde levers
Minder op industriële, meer op biologische of scharrelbedrijven
ZIEKTE VAN LYME - Borreliose
, bacterie Borrelia burgdorferi (verschillende types)
reservoir: kleine (knaag-)dieren, reeën en (landbouw-) huisdieren
⬇️
teek (≥ 24u)
⬇️
mens
niet in alle tekensoorten, wel in Ixodes spp. (= hier veel voorkomend) https://tekennet.wiv-isp.be/
Symptomen mens:
na 3d / 3 weken: rode kring die groter wordt (erythema migrans)
na maanden tot jaren:
o griepachtig
o centraal zenuwsymptomen
o gewrichtsproblemen
o …
veel mensen besmet zonder symptomen
dieren: weinig over bekend – bij hond wel mogelijk
preventie: controle op tekenbeten (≤ 24u)
vaccins:
o voor mensen geen goed vaccin beschikbaar
o voor honden één beschikbaar maar vaccinatie wordt niet aangeraden
BSE – gekke koeienziekte
Zie rund + schaap (scrapie)
PAPEGAAIENZIEKTE - psittacose
bacterie: Chlamydophila psittaci
alle vogelsoorten eventueel drager (kalkoenen 94% antistoffen)
besmetting:
o besmette vogel (drager):
alle lichaamsvochten
volièrezand
stofdeeltjes inademen
lucht
o vogelkwekers / dierenwinkel / pluimveehouder / zoo
Symptomen mens:
niets heel vaak
griepachtig
longontsteking, hartspierontsteking ed.
(dood)
Symptomen vogels:
niets
diarree + oog- en neusslijmvliesontsteking
acute sterfte
Preventie: hygiëne
ECTHYMA - zere bekjes
5. Zoönoses
BRUCELLOSE
verschillende brucellakiemsoorten bij verschillende diersoorten
ook verschillende wilde diersoorten gevoelig
besmetting via:
o voedsel ongepasteuriseerde melkprodukten
o inademing contact met dieren
o niet intacte huid contact met geaborteerde foeti
Infectie bij mensen in België meestal opgelopen in buitenland
mens ↔️mens
Ziekte bij de mens:
griepachtig - golvende koorts – nachtelijk zweten
veel verschillende complicaties mogelijk in verschillende organen
zwangere vrouwen miskraam
Ziekte bij dieren:
♂ : soms orchitis
♀ : ontsteking vruchtvliezen vrucht onvoldoende gevoed abortus
geaborteerde foeti en vliezen: massaal veel bacteriën!! Orchitis bij beer
ASCARIDIOSE - varkensspoelworm
cyclus bij varken: eitje ‘besmettelijk eitje’ (larve) darm lever long ophoesten +
inslikken darm (volwassen worm)
Symptomen bij de mens:
soms leverproblemen typisch: geelzucht
soms longproblemen (hoesten)
meestal wordt worm niet volwassen in mens
soms larve in verkeerd orgaan ergere klachten
Symptomen varken:
weinig: soms hoesten, groeivertraging
wel afgekeurde levers
Minder op industriële, meer op biologische of scharrelbedrijven
ZIEKTE VAN LYME - Borreliose
, bacterie Borrelia burgdorferi (verschillende types)
reservoir: kleine (knaag-)dieren, reeën en (landbouw-) huisdieren
⬇️
teek (≥ 24u)
⬇️
mens
niet in alle tekensoorten, wel in Ixodes spp. (= hier veel voorkomend) https://tekennet.wiv-isp.be/
Symptomen mens:
na 3d / 3 weken: rode kring die groter wordt (erythema migrans)
na maanden tot jaren:
o griepachtig
o centraal zenuwsymptomen
o gewrichtsproblemen
o …
veel mensen besmet zonder symptomen
dieren: weinig over bekend – bij hond wel mogelijk
preventie: controle op tekenbeten (≤ 24u)
vaccins:
o voor mensen geen goed vaccin beschikbaar
o voor honden één beschikbaar maar vaccinatie wordt niet aangeraden
BSE – gekke koeienziekte
Zie rund + schaap (scrapie)
PAPEGAAIENZIEKTE - psittacose
bacterie: Chlamydophila psittaci
alle vogelsoorten eventueel drager (kalkoenen 94% antistoffen)
besmetting:
o besmette vogel (drager):
alle lichaamsvochten
volièrezand
stofdeeltjes inademen
lucht
o vogelkwekers / dierenwinkel / pluimveehouder / zoo
Symptomen mens:
niets heel vaak
griepachtig
longontsteking, hartspierontsteking ed.
(dood)
Symptomen vogels:
niets
diarree + oog- en neusslijmvliesontsteking
acute sterfte
Preventie: hygiëne
ECTHYMA - zere bekjes