Inhoud
ONTWIKKELING KINDBEELD......................................................................................................................................4
Aanvankelijk geen afzonderlijke kindfase.............................................................................................................4
Ontdekking van het kind.......................................................................................................................................4
Verandering van perspectief.................................................................................................................................5
Huidige rechtpositie..................................................................................................................................................5
handelingsonbekwaam.........................................................................................................................................5
Ouderlijk gezag......................................................................................................................................................5
uitzonderingen......................................................................................................................................................6
ONTWIKKELING IVRK.................................................................................................................................................6
De aanloop naar het verdrag................................................................................................................................6
Inhoud...................................................................................................................................................................8
Definitie kind.....................................................................................................................................................8
Alle kinderen gelijk?..........................................................................................................................................9
Niveau van detail...............................................................................................................................................9
Opvolgen...............................................................................................................................................................9
Door kinderrechtencomité................................................................................................................................9
Periodieke landenrapporten door kinderrechtencomité...............................................................................10
Door kinderrechtencomité: algemene commentaren....................................................................................10
Klachten- en onderzoeksprocedure................................................................................................................10
invloed.................................................................................................................................................................11
ACTOREN VAN HET KINDERRECHTENLANDSCHAP.................................................................................................11
Algemeen overzicht.............................................................................................................................................11
Internationaal: VN kinderrechtencomité............................................................................................................13
Nationaal: nationale commissie voor de rechten van het kind..........................................................................13
Vlaams: Vlaams kinderrechtencommissariaat....................................................................................................14
ASIEL EN MIGRATIE.................................................................................................................................................16
Traject van een NBMV (niet begeleide minderjarige vreemdeling)...................................................................17
Definitie...........................................................................................................................................................17
Leeftijd.............................................................................................................................................................18
Voogd..............................................................................................................................................................18
Verzoek om bescherming................................................................................................................................19
Verblijf.............................................................................................................................................................20
Rechtspositie...................................................................................................................................................21
Oplossingen.....................................................................................................................................................22
Analyse rechtspositie NBMV...............................................................................................................................23
1
, Inleiding...........................................................................................................................................................23
Bepaling van de leeftijd...................................................................................................................................23
Aanstelling van de voogd................................................................................................................................25
Verantwoordelijke land...................................................................................................................................25
Positie van de advocaat...................................................................................................................................26
EXTRA: DUBLIN REGELS.......................................................................................................................................27
GEWAPENDE CONFLICTEN......................................................................................................................................27
Juridisch kader.....................................................................................................................................................27
Mensenrechten...............................................................................................................................................28
Humanitair recht.............................................................................................................................................28
Strafrecht.........................................................................................................................................................28
Kinderen als strijdkracht.....................................................................................................................................29
Rechten van strijdkrachten.............................................................................................................................29
Leeftijdsvoorwaarden......................................................................................................................................30
Aard van de participatie..................................................................................................................................31
Strafvervolging?...............................................................................................................................................32
Kinderen als burgers............................................................................................................................................32
Wie..................................................................................................................................................................32
Geneve IV........................................................................................................................................................34
Protocol I.........................................................................................................................................................34
Protocol II........................................................................................................................................................34
Kritiek..............................................................................................................................................................35
Terugkeerrecht van IS-kinderen..........................................................................................................................35
ARBEID, sport & vrije tijd.........................................................................................................................................36
Arbeid..................................................................................................................................................................36
Kinderarbeid als fenomeen.............................................................................................................................36
Bepalingen uit het ivrk....................................................................................................................................36
Internationale standaarden............................................................................................................................37
België / Vlaanderen.........................................................................................................................................40
Evaluatie Juridisch Kader.................................................................................................................................41
Sport & vrije tijd..................................................................................................................................................43
Recht op vrije tijd............................................................................................................................................43
Recht op (professionele) sport........................................................................................................................46
Kindvriendelijke justitie...........................................................................................................................................48
Afbakening van het recht....................................................................................................................................48
Artikel 3 IVRK...................................................................................................................................................48
Wetgever.........................................................................................................................................................49
2
, Procureur.........................................................................................................................................................49
Vonnisrechter..................................................................................................................................................49
Opleiding.........................................................................................................................................................50
Als dader van het misdrijf...................................................................................................................................51
Leeftijd.............................................................................................................................................................52
Informatie........................................................................................................................................................52
Bijstand............................................................................................................................................................53
Procedure........................................................................................................................................................53
Als slachtoffer van een misdrijf...........................................................................................................................54
Principes..........................................................................................................................................................54
Ontvoering.......................................................................................................................................................54
Juridisch kader.................................................................................................................................................55
Doctoraatsonderzoek......................................................................................................................................56
Geimpacteerd door justitie.................................................................................................................................56
Impact..............................................................................................................................................................56
Juridisch kader.................................................................................................................................................56
Doctoraatsonderzoek......................................................................................................................................57
Privacy: children’s righrs in the digital environment..............................................................................................59
Context: children in the (AI permeated) digital environment............................................................................59
Inleiding...........................................................................................................................................................59
Artificial intelligence........................................................................................................................................59
Potential risks AI..............................................................................................................................................60
Children’s right to privacy: the international perspective..................................................................................61
United nations.................................................................................................................................................61
Council of Europe............................................................................................................................................63
EU: General Data Protection Regulation, proposed AI Act & Children...............................................................64
GDPR................................................................................................................................................................64
EU: proposed AI Act........................................................................................................................................67
Children’s voice data processing & ‘smart’ assistants: assignments..................................................................69
integriteit.................................................................................................................................................................69
RECHTEN VAN HET KIND
3
, ALGEMENE INLEIDING
ONTWIKKELING KINDBEELD
Aanvankelijk was er geen sprake van een afzonderlijke kindfase. Vandaag zijn we ons meer bewust van het
onderscheid kinderen, jongeren & volwassenen & proberen we er genuanceerd mee om te gaan.
AANVANKELIJK GEEN AFZONDERLIJKE KINDFASE
In een eerste periode op historisch vlak is men niet zo bewust van een afzonderlijke kindfase & bekijkt men
enkel het verschil tussen “kleine & grote mensen”. Er is nog steeds weinig eenduidigheid over. Is er een grote
onverschilligheid omdat er een grote kindersterfte is bij jonge kinderen, of is er een grote kindersterfte omdat
men juist te onverschillig is?
Wanneer men wel wat interesse toont over kinderen & de manier men daarmee moet omgaan, gaat het
voornamelijk over jongens. “Ik heb geen kinderen, ik heb meisjes”
“Vader, moeder zult gij eren” in de religie waren kinderen ook belangrijk, maar was eerder eenzijdig, men
was er niet bewust mee bezig dat ook voor het kind moest worden gezorgd.
In alle regelgeving die in het eerste tijdvak is aangenomen dan was men zich niet bewust van kinderrechten.
ONTDEKKING VAN HET KIND
Afzonderlijke kindfase: men wordt zich bewust van de verschillende ontwikkelingsstadia die kinderen
doormaken. Men gaat vooral op zoek naar de punten waarop kinderen & volwassenen van elkaar verschillen.
Dit heeft als gevolg dat we een sociale constructie maken waarbij we de kinderen nog niet echt als mensen
beschouwen. Er werd een leeftijdgrens bepaald & iedereen die er onder valt waren nog niet oud genoeg om
volwaardig deel te nemen aan de maatschappij.
Verschillende visies over betekenis:
- Moralisten: vertrekken van het idee dat kinderen inherent slecht zijn & nog niet over de competenties
beschikken om goeie beslissingen te nemen
- Romanticisten: het onschuldige kind, kinderen zijn inherent goed & je moet ze beschermen tegen
negatieve invloeden tot ze zich zelf kunnen verzetten.
- Verlichtingsdenken: afscherming
Uitkomst is wel steeds hetzelfde: kind onder een ‘stolp’ plaatsen tot ze een bepaalde leeftijd bereiken.
Bescherming ‘in het belang’ van het kind? we hebben een heel adultocentristische samenleving: het is zoals
het is & als je er niet inpast, dan niet. Zet de kinderen maar apart & als ze groot genoeg zijn kunnen ze
meedraaien met de volwassenen.
4
ONTWIKKELING KINDBEELD......................................................................................................................................4
Aanvankelijk geen afzonderlijke kindfase.............................................................................................................4
Ontdekking van het kind.......................................................................................................................................4
Verandering van perspectief.................................................................................................................................5
Huidige rechtpositie..................................................................................................................................................5
handelingsonbekwaam.........................................................................................................................................5
Ouderlijk gezag......................................................................................................................................................5
uitzonderingen......................................................................................................................................................6
ONTWIKKELING IVRK.................................................................................................................................................6
De aanloop naar het verdrag................................................................................................................................6
Inhoud...................................................................................................................................................................8
Definitie kind.....................................................................................................................................................8
Alle kinderen gelijk?..........................................................................................................................................9
Niveau van detail...............................................................................................................................................9
Opvolgen...............................................................................................................................................................9
Door kinderrechtencomité................................................................................................................................9
Periodieke landenrapporten door kinderrechtencomité...............................................................................10
Door kinderrechtencomité: algemene commentaren....................................................................................10
Klachten- en onderzoeksprocedure................................................................................................................10
invloed.................................................................................................................................................................11
ACTOREN VAN HET KINDERRECHTENLANDSCHAP.................................................................................................11
Algemeen overzicht.............................................................................................................................................11
Internationaal: VN kinderrechtencomité............................................................................................................13
Nationaal: nationale commissie voor de rechten van het kind..........................................................................13
Vlaams: Vlaams kinderrechtencommissariaat....................................................................................................14
ASIEL EN MIGRATIE.................................................................................................................................................16
Traject van een NBMV (niet begeleide minderjarige vreemdeling)...................................................................17
Definitie...........................................................................................................................................................17
Leeftijd.............................................................................................................................................................18
Voogd..............................................................................................................................................................18
Verzoek om bescherming................................................................................................................................19
Verblijf.............................................................................................................................................................20
Rechtspositie...................................................................................................................................................21
Oplossingen.....................................................................................................................................................22
Analyse rechtspositie NBMV...............................................................................................................................23
1
, Inleiding...........................................................................................................................................................23
Bepaling van de leeftijd...................................................................................................................................23
Aanstelling van de voogd................................................................................................................................25
Verantwoordelijke land...................................................................................................................................25
Positie van de advocaat...................................................................................................................................26
EXTRA: DUBLIN REGELS.......................................................................................................................................27
GEWAPENDE CONFLICTEN......................................................................................................................................27
Juridisch kader.....................................................................................................................................................27
Mensenrechten...............................................................................................................................................28
Humanitair recht.............................................................................................................................................28
Strafrecht.........................................................................................................................................................28
Kinderen als strijdkracht.....................................................................................................................................29
Rechten van strijdkrachten.............................................................................................................................29
Leeftijdsvoorwaarden......................................................................................................................................30
Aard van de participatie..................................................................................................................................31
Strafvervolging?...............................................................................................................................................32
Kinderen als burgers............................................................................................................................................32
Wie..................................................................................................................................................................32
Geneve IV........................................................................................................................................................34
Protocol I.........................................................................................................................................................34
Protocol II........................................................................................................................................................34
Kritiek..............................................................................................................................................................35
Terugkeerrecht van IS-kinderen..........................................................................................................................35
ARBEID, sport & vrije tijd.........................................................................................................................................36
Arbeid..................................................................................................................................................................36
Kinderarbeid als fenomeen.............................................................................................................................36
Bepalingen uit het ivrk....................................................................................................................................36
Internationale standaarden............................................................................................................................37
België / Vlaanderen.........................................................................................................................................40
Evaluatie Juridisch Kader.................................................................................................................................41
Sport & vrije tijd..................................................................................................................................................43
Recht op vrije tijd............................................................................................................................................43
Recht op (professionele) sport........................................................................................................................46
Kindvriendelijke justitie...........................................................................................................................................48
Afbakening van het recht....................................................................................................................................48
Artikel 3 IVRK...................................................................................................................................................48
Wetgever.........................................................................................................................................................49
2
, Procureur.........................................................................................................................................................49
Vonnisrechter..................................................................................................................................................49
Opleiding.........................................................................................................................................................50
Als dader van het misdrijf...................................................................................................................................51
Leeftijd.............................................................................................................................................................52
Informatie........................................................................................................................................................52
Bijstand............................................................................................................................................................53
Procedure........................................................................................................................................................53
Als slachtoffer van een misdrijf...........................................................................................................................54
Principes..........................................................................................................................................................54
Ontvoering.......................................................................................................................................................54
Juridisch kader.................................................................................................................................................55
Doctoraatsonderzoek......................................................................................................................................56
Geimpacteerd door justitie.................................................................................................................................56
Impact..............................................................................................................................................................56
Juridisch kader.................................................................................................................................................56
Doctoraatsonderzoek......................................................................................................................................57
Privacy: children’s righrs in the digital environment..............................................................................................59
Context: children in the (AI permeated) digital environment............................................................................59
Inleiding...........................................................................................................................................................59
Artificial intelligence........................................................................................................................................59
Potential risks AI..............................................................................................................................................60
Children’s right to privacy: the international perspective..................................................................................61
United nations.................................................................................................................................................61
Council of Europe............................................................................................................................................63
EU: General Data Protection Regulation, proposed AI Act & Children...............................................................64
GDPR................................................................................................................................................................64
EU: proposed AI Act........................................................................................................................................67
Children’s voice data processing & ‘smart’ assistants: assignments..................................................................69
integriteit.................................................................................................................................................................69
RECHTEN VAN HET KIND
3
, ALGEMENE INLEIDING
ONTWIKKELING KINDBEELD
Aanvankelijk was er geen sprake van een afzonderlijke kindfase. Vandaag zijn we ons meer bewust van het
onderscheid kinderen, jongeren & volwassenen & proberen we er genuanceerd mee om te gaan.
AANVANKELIJK GEEN AFZONDERLIJKE KINDFASE
In een eerste periode op historisch vlak is men niet zo bewust van een afzonderlijke kindfase & bekijkt men
enkel het verschil tussen “kleine & grote mensen”. Er is nog steeds weinig eenduidigheid over. Is er een grote
onverschilligheid omdat er een grote kindersterfte is bij jonge kinderen, of is er een grote kindersterfte omdat
men juist te onverschillig is?
Wanneer men wel wat interesse toont over kinderen & de manier men daarmee moet omgaan, gaat het
voornamelijk over jongens. “Ik heb geen kinderen, ik heb meisjes”
“Vader, moeder zult gij eren” in de religie waren kinderen ook belangrijk, maar was eerder eenzijdig, men
was er niet bewust mee bezig dat ook voor het kind moest worden gezorgd.
In alle regelgeving die in het eerste tijdvak is aangenomen dan was men zich niet bewust van kinderrechten.
ONTDEKKING VAN HET KIND
Afzonderlijke kindfase: men wordt zich bewust van de verschillende ontwikkelingsstadia die kinderen
doormaken. Men gaat vooral op zoek naar de punten waarop kinderen & volwassenen van elkaar verschillen.
Dit heeft als gevolg dat we een sociale constructie maken waarbij we de kinderen nog niet echt als mensen
beschouwen. Er werd een leeftijdgrens bepaald & iedereen die er onder valt waren nog niet oud genoeg om
volwaardig deel te nemen aan de maatschappij.
Verschillende visies over betekenis:
- Moralisten: vertrekken van het idee dat kinderen inherent slecht zijn & nog niet over de competenties
beschikken om goeie beslissingen te nemen
- Romanticisten: het onschuldige kind, kinderen zijn inherent goed & je moet ze beschermen tegen
negatieve invloeden tot ze zich zelf kunnen verzetten.
- Verlichtingsdenken: afscherming
Uitkomst is wel steeds hetzelfde: kind onder een ‘stolp’ plaatsen tot ze een bepaalde leeftijd bereiken.
Bescherming ‘in het belang’ van het kind? we hebben een heel adultocentristische samenleving: het is zoals
het is & als je er niet inpast, dan niet. Zet de kinderen maar apart & als ze groot genoeg zijn kunnen ze
meedraaien met de volwassenen.
4
