LP5 Toets leerdoelen
Palliatieve zorg
Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van
patiënten en naasten, door het voorkomen en verlichten van lijden door
middel van vroegtijdige signalering, zorgvuldige beoordeling en
behandeling van pijn en andere symptomen van lichamelijke,
psychosociale en spirituele aard.
Voor goede palliatieve zorg zijn onderlinge afstemming en een goede
overdracht tussen alle betrokkenen zorgverleners een absolute vereiste.
De stadia van palliatieve zorg uitleggen
Markering palliatieve fase
Ziektegerichte palliatie
Zorg richt zich op behoud of verbetering van de kwaliteit van leven
door de onderliggende ziekte te behandelen. Daarnaast kan het
levensverlenging tot doel hebben.
Symptoomgerichte palliatie
Zorg richt zich primair op behoud of verbetering van de kwaliteit van
leven door de klachten van de patiënt en de symptomen van de
onderliggende ziekte te verlichten en indien mogelijk te voorkomen.
Palliatie in de stervensfase
In de derde fase draait het om de kwaliteit van sterven. Comfort
bieden, klachten verminderen en afscheid nemen zijn voorbeelden
om te zorgen voor een waardige afronding.
Nazorg
Hoe gaat het met de naasten, hoe kijken zij terug op de periode van
ziekte en sterven.
Uitleggen wat de fasen van ‘risico-inschatting’ en ‘vroeg
signalering’ inhouden
Risico inschatting
De verpleegkundige weet op basis van diepgaande kennis welke mensen
een verhoogd risico hebben op het ontstaan van bepaalde problemen.
Afhankelijk van de risico inschatting zal de verpleegkundige in veel
situaties preventieve maatregelen in gang zetten.
Vroeg signalering
De verpleegkundige weet dat veel problemen zich aandienen met
voortekenen of vroege symptomen zij kent die en kan daardoor tijdig een
probleem signaleren.
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en
palliatieve zorg.
,Het verschil is dat curatief gericht is op het genezen van een patiënt, waar
bij palliatief geen genezing meer mogelijk is hierbij gaat het juist om het
einde van het leven zo comfortabel mogelijk te maken.
De student weet welke thema’s van belang zijn in de palliatieve
fase.
Kwaliteit van leven
Symptoommanagement
Anticiperen
Autonomie
Integraal en multidimensionaal
Zorg voor de naasten
De student kent de meest voorkomende symptomen bij cliënten in
de palliatieve fase en kan inschatten welke mensen een verhoogd
risico hebben op deze symptomen en kan deze herkennen in de
fase van vroeg signalering.
Patiënten met kanker Patiënten met Patiënten met COPD
hartfalen
Vermoeidheid 74% Kortademigheid 72% Kortademigheid 94%
Pijn 71% Vermoeidheid 72% Pijn 68%
Gebrek aan energie Slaapproblemen 45% Vermoeidheid 68%
69%
De student legt uit wat de symptomen en oorzaken zijn van
‘slaapproblemen’ in de palliatieve fase.
Predisponerende factoren
Voorspellende factoren voor het optreden van slaapproblemen in de
palliatieve fase zijn bepaalde vormen van kanker (m.n. long- en
borstkanker) en een slechte lichamelijke toestand c.q. performance status.
Daarnaast treden ze vaker op bij scheiding, lagere sociaaleconomische
status, slaapproblemen in de familie en slaapproblemen in de
voorgeschiedenis.
Uitlokkende factoren
Factoren die dingen erger kunnen maken zijn, ongewenste slaaphouding,
onrust, gebrek aan rust, piekeren, etc.
, Onderhoudende factoren
Factoren die dingen kunnen versterken, verkeerde slaaphygiëne, frequent
veranderen van slaap- en waaktijden, verminderde activiteit, veel slapen
overdag en langdurig onjuist gebruik van slaapmedicatie.
Aandachtspunten en complicaties bij de venapunctie
Complicaties
De ader wordt onvoldoende zichtbaar of voelbaar.
De ader voelt hard aan.
De ader rolt weg. Fixeer de ader door de huid met je duim en
wijsvinger goed strak te houden. Prik met een dunne naald.
Als er helderrood pulserend bloed komt heb je een slagader geprikt,
verwijder de naald leg een drukverband en overleg met de arts.
Tijdens het prikken ontstaat een zwelling, de naald heeft dan de
ader doorboord.
Wanneer er een bloeduitstorting ontstaat maak je de stuwband los
en beëindig je de handeling, druk de insteekopening af.
Aandachtspunten
Prik niet in een arm met een waaknaald.
Prik niet in een hematoom. Dit kan waardes bij eiwit en cellulaire
elementen beïnvloeden.
Stuw max 1 minuut want als je dit langer doet kan je vertekenede
bloeduitslagen krijgen.
Wacht minimaal 2 minuten voordat je opnieuw stuwt.
Te smalle naalden verhogen de kans op hemolyse en te grote
naalden kunnen hematomen veroorzaken.
Symptomen en oorzaken van ‘vermoeidheid’ in de palliatieve
fase.
Oorzaken
De ziekte zelf
De behandeling die je krijgt
Klachten die niet onder controle zijn, zoals pijn of kortademigheid
Lichamelijke gevolgen van de ziekte of de behandeling, zoals
bloedarmoede, uitdroging, afvallen, zuurstoftekort, infecties en/of
koorts
Geestelijke gevolgen van de ziekte of de behandeling, zoals angst en
depressie
Slechtslapen
Bepaalde medicijnen, zoals antidepressiva, opioïden (pijnstillers,
bijvoorbeeld morfine) of bètablokkers (bloeddrukverlagers)
Symptomen
Lichamelijk: Je hebt minder kracht. Lichamelijke inspanning is zwaar.
Palliatieve zorg
Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van
patiënten en naasten, door het voorkomen en verlichten van lijden door
middel van vroegtijdige signalering, zorgvuldige beoordeling en
behandeling van pijn en andere symptomen van lichamelijke,
psychosociale en spirituele aard.
Voor goede palliatieve zorg zijn onderlinge afstemming en een goede
overdracht tussen alle betrokkenen zorgverleners een absolute vereiste.
De stadia van palliatieve zorg uitleggen
Markering palliatieve fase
Ziektegerichte palliatie
Zorg richt zich op behoud of verbetering van de kwaliteit van leven
door de onderliggende ziekte te behandelen. Daarnaast kan het
levensverlenging tot doel hebben.
Symptoomgerichte palliatie
Zorg richt zich primair op behoud of verbetering van de kwaliteit van
leven door de klachten van de patiënt en de symptomen van de
onderliggende ziekte te verlichten en indien mogelijk te voorkomen.
Palliatie in de stervensfase
In de derde fase draait het om de kwaliteit van sterven. Comfort
bieden, klachten verminderen en afscheid nemen zijn voorbeelden
om te zorgen voor een waardige afronding.
Nazorg
Hoe gaat het met de naasten, hoe kijken zij terug op de periode van
ziekte en sterven.
Uitleggen wat de fasen van ‘risico-inschatting’ en ‘vroeg
signalering’ inhouden
Risico inschatting
De verpleegkundige weet op basis van diepgaande kennis welke mensen
een verhoogd risico hebben op het ontstaan van bepaalde problemen.
Afhankelijk van de risico inschatting zal de verpleegkundige in veel
situaties preventieve maatregelen in gang zetten.
Vroeg signalering
De verpleegkundige weet dat veel problemen zich aandienen met
voortekenen of vroege symptomen zij kent die en kan daardoor tijdig een
probleem signaleren.
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en
palliatieve zorg.
,Het verschil is dat curatief gericht is op het genezen van een patiënt, waar
bij palliatief geen genezing meer mogelijk is hierbij gaat het juist om het
einde van het leven zo comfortabel mogelijk te maken.
De student weet welke thema’s van belang zijn in de palliatieve
fase.
Kwaliteit van leven
Symptoommanagement
Anticiperen
Autonomie
Integraal en multidimensionaal
Zorg voor de naasten
De student kent de meest voorkomende symptomen bij cliënten in
de palliatieve fase en kan inschatten welke mensen een verhoogd
risico hebben op deze symptomen en kan deze herkennen in de
fase van vroeg signalering.
Patiënten met kanker Patiënten met Patiënten met COPD
hartfalen
Vermoeidheid 74% Kortademigheid 72% Kortademigheid 94%
Pijn 71% Vermoeidheid 72% Pijn 68%
Gebrek aan energie Slaapproblemen 45% Vermoeidheid 68%
69%
De student legt uit wat de symptomen en oorzaken zijn van
‘slaapproblemen’ in de palliatieve fase.
Predisponerende factoren
Voorspellende factoren voor het optreden van slaapproblemen in de
palliatieve fase zijn bepaalde vormen van kanker (m.n. long- en
borstkanker) en een slechte lichamelijke toestand c.q. performance status.
Daarnaast treden ze vaker op bij scheiding, lagere sociaaleconomische
status, slaapproblemen in de familie en slaapproblemen in de
voorgeschiedenis.
Uitlokkende factoren
Factoren die dingen erger kunnen maken zijn, ongewenste slaaphouding,
onrust, gebrek aan rust, piekeren, etc.
, Onderhoudende factoren
Factoren die dingen kunnen versterken, verkeerde slaaphygiëne, frequent
veranderen van slaap- en waaktijden, verminderde activiteit, veel slapen
overdag en langdurig onjuist gebruik van slaapmedicatie.
Aandachtspunten en complicaties bij de venapunctie
Complicaties
De ader wordt onvoldoende zichtbaar of voelbaar.
De ader voelt hard aan.
De ader rolt weg. Fixeer de ader door de huid met je duim en
wijsvinger goed strak te houden. Prik met een dunne naald.
Als er helderrood pulserend bloed komt heb je een slagader geprikt,
verwijder de naald leg een drukverband en overleg met de arts.
Tijdens het prikken ontstaat een zwelling, de naald heeft dan de
ader doorboord.
Wanneer er een bloeduitstorting ontstaat maak je de stuwband los
en beëindig je de handeling, druk de insteekopening af.
Aandachtspunten
Prik niet in een arm met een waaknaald.
Prik niet in een hematoom. Dit kan waardes bij eiwit en cellulaire
elementen beïnvloeden.
Stuw max 1 minuut want als je dit langer doet kan je vertekenede
bloeduitslagen krijgen.
Wacht minimaal 2 minuten voordat je opnieuw stuwt.
Te smalle naalden verhogen de kans op hemolyse en te grote
naalden kunnen hematomen veroorzaken.
Symptomen en oorzaken van ‘vermoeidheid’ in de palliatieve
fase.
Oorzaken
De ziekte zelf
De behandeling die je krijgt
Klachten die niet onder controle zijn, zoals pijn of kortademigheid
Lichamelijke gevolgen van de ziekte of de behandeling, zoals
bloedarmoede, uitdroging, afvallen, zuurstoftekort, infecties en/of
koorts
Geestelijke gevolgen van de ziekte of de behandeling, zoals angst en
depressie
Slechtslapen
Bepaalde medicijnen, zoals antidepressiva, opioïden (pijnstillers,
bijvoorbeeld morfine) of bètablokkers (bloeddrukverlagers)
Symptomen
Lichamelijk: Je hebt minder kracht. Lichamelijke inspanning is zwaar.
