HC 3: China
3.1 China en het modern imperialisme
1. Politieke, sociale en maatschappelijke kenmerken van het keizerrijk China in de 19 e eeuw
China geldt als een van de oudste beschavingen; ze hadden veel verschillende ideeën over religie,
filosofie en wetenschap maar ook verschillende uitvindingen. China liep een lange tijd voor op het
westen, maar ze zijn later ingehaald met imperialisme en industrialisme. Vanaf 200 v.Chr. was er
sprake van dynastiek systeem in China, waarbij een familie met een keizer aan de macht is. Ze
geloofden dat er sprake was van een hemels mandaat, waardoor de familie dus het recht kreeg om
te regeren over het volk. Er was sprake van een indrukwekkende bureaucratie en centralisatie
(ambtenaren die keizers ondersteunen en er wordt vanuit 1 punt geregeerd) en ze liepen voor op
Europa. Deze ambtenaren werden ook wel mandarijnen genoemd en moesten een ingewikkeld
examenprogramma doorlopen om tot ambtenaar benoemd te worden, dus een bevoorrechte klasse
met veel aanzien. De invloed van het confucianisme was enorm en volgens deze filosofie en
gedragsleer werd de keizer door de hemel aangewezen en veel aandacht voor rituelen, respect voor
ouderen en deugden (lijkt op ideeën van Plato over hiërarchische orde) Vanaf de 17 e eeuw werd
China geregeerd door keizers van de Qing-dynastie. Keizers die afkomstig waren van deze familie
werden ook wel Mantsjoes genoemd. Meer dan 90 procent van de Chinese bevolking was boer en
had nauwelijks rechten. Ze betaalden het grootste deel van de bevolking, produceerden het
voedsel en dienden in het leger.
2. Welke interne problemen het gezag van de keizers in de 19 e eeuw verzwakte
De keizers van de Qing-dynastie kregen in de 19 e eeuw te maken met economische en politieke
problemen. Door de sterke bevolkingsgroei braken in sommige deken van het Keizerrijk
hongersnoden uit. Ook heerste er corruptie aan het hof: bestuursfuncties op basis van
vriendjespolitiek en mandarijnen deden aan afpersing en diefstal.
3. Hoe China in de 19e eeuw geconfronteerd werd met het modern imperialisme
Naast de interne problemen, was er ook sprake van externe bedreiging die te maken had met het
modern imperialisme. China was een land met erg veel grondstoffen en hierdoor had het westen
veel interesse in China. Ook wilden ze China gebruiken als afzetmarkt vanwege de groeiende
industrie in het westen. Naast de economische opzichten, was er ook een politieke reden; namelijk
het versterken van de machtspositie want hoe meer koloniaal gebied hoe meer status het
moederland had. Echter toonde China weinig interesse in het westen en hun handelswaar vanwege
het Chinese superioriteitsgevoel, sinocentrisme (Chinezen zien zichzelf als superieur t.o.v. het
westen en ze zien het westen als barbaren, dus weigeren contact met westen).
4. Waardoor de invloed van westerse mogendheden en Japan in China in de 19 e eeuw toenam
Rond 1820 vonden de Britten een product waarmee ze de Chinese markt konden betreden en
miljoenen Chinezen raakten er verslaafd aan: opium. Het komt terecht in China via de enige haven
die openstaat voor het westen. Ondanks het opiumverbod wordt het toch illegaal naar binnen
gesmokkeld en dit was zeer winstgevend voor de Britten. Door de massale verslaving raakte de
bevolking helemaal ontwricht en de keizer grijpt in: 20.000 kisten opium in beslag genomen en
vernietigd. Britten reageren erop door oorlogsschepen te sturen en de eerste Opiumoorlog vindt
plaats. De chinezen verliezen de oorlog en worden gedwongen om meer havens open te houden,
, waardoor het westen meer invloed krijgt in China. Naast het openstellen van havens werden de
chinezen ook gedwongen om flinke schadevergoeding te betalen. Dit werd vastgesteld in het
verdrag van Nanking, ook wel Ongelijke Verdragen genoemd. Ook andere westerse landen
probeerden hun invloed in China te vergroten door bijv. het aanleggen van een spoorlijn door
Rusland. De westerse aanwezigheid nam toe en Chinese handelaren, schippers en ambachtslieden
verloren inkomsten, wat voor veel onvrede zorgde in China. De Tweede Opiumoorlog brak uit, maar
ook dit keer werd China verslagen en het westen kreeg meer invloed (buitenlandse handelaren en
zendelingen in heel China bewegingsvrijheid). Ook tussen China en Japan brak een oorlog uit,
omdat China zich bedreigd voelde door de Japanse expansie. China verloor en moest de
vredesvoorwaarden accepteren.
5. Welke doelen de Zelfversterkingsbeweging wilde bereiken en of hun pogingen daartoe op korte
termijn succesvol waren
Tijdens de grote volksopstanden startte in China de zelfversterkingsbeweging. De industrie in China
bleef achter door conservatieve mandarijnen, maar de bevolking merkt vooruitgang bij het westen.
De aanhangers wilden belangrijke stappen zetten op het gebied van militaire en technische
modernisering. Mijnen en fabrieken werden aangelegd en de wapenindustrie om de opstandelingen
tevreden te houden en het westen erbuiten te houden. Ook werd de marine gemoderniseerd en
aanleg spoorwegen en telegrafie verbeterd, dus succesvol op korte termijn. Deze beweging was een
reactie op de Opiumoorlog en de onrust in China. De bevolking beseft dus dat modernisering
noodzakelijk is tegen de imperialistische mogendheden. De twee volksopstanden waren de
Taipingopstand en de Nianopstand. Deze opstanden zorgden voor veel doden door honger en
geweld. De taipingrebellen waren geïnspireerd door een boodschap met elementen uit het
christendom, confucianisme en het nationalisme. Daarnaast zorgde de overstroming van de Gele
rivier in het noorden van China. Boeren kwamen in opstand en deze Nianopstand werd gewapend
uitgevoerd.
6. Waardoor de Bokseropstand uitbrak en welke gevolgen deze had voor de positie van het
keizerlijk hof
Het hof was instabiel door onder andere de invloed van keizerin Cixi, die de conservatieven
steunde. Zij had veel macht doordat de regelmatig als regentes over China heerste. In 1898 nam e
de macht over van de keizer en draaide de meeste hervormingen terug. Er ontstond in het noorden
van China een rebellenweging, waarvan we de aanhangers boksers noemen, die tegen de
industrialisatie van de zelfversterkingsbeweging was. Volgens hen waren de buitenlanders schuldig
aan het economische en sociale verval van de Chinese staat. De keizerin steunt deze boksers,
omdat ze wil dat China traditioneel blijft en ze is bang dat ze haar macht verliest door
industrialisatie. Ook probeerde ze de aandacht af te leiden van het falende keizerlijke bewind.
Uiteindelijk werden de boksers verslagen door een internationale troepenmacht en moet China
gedwongen een Ongelijk Verdrag accepteren, waarin ze herstelbelastingen moeten betalen en de
westerse mogendheden mochten permanent troepen in China vestigen. De strafmaatregelen die de
buitenlandse mogendheden oplegden, de mislukte hervormingspogingen van het hof en de
machteloosheid van Cixi brachten de onvrede tot een hoogtepunt.
7. Waardoor in 1911 een revolutie uitbrak en welke gevolgen deze hadden
Ondanks de hervormingspogingen die in feite te weinig betekenden en te laat kwamen,
functioneerde het keizerlijke landbestuur nauwelijks meer. In 1911 brak in het zuiden van China
een muiterij uit in het leger. De onrust breidde zich uit over andere deken van China. Generaal
Yuan Shikai na de leiding van deze revolutie op zich. Hierdoor kwam de Qing-dynastie ten einde en
werd China een republiek met Shikai als president.
3.2 Nationalisten en communisten om de macht
1. Welke doelstellingen Sun Yat-sen en de Kwomintang hadden en hoe ze deze wilden bereiken
Sun Yat-sen had ervoor gezorgd dat de keizerin was afgezet en dat haar zoon symbolisch aan de
macht kwam. Hij had een politiek programma opgesteld waarin hij 3 Volksbeginselen had
opgesteld. Hierin stond nationalisme centraal, wat buitenlandse invloeden moest afdwingen en
democratisering waarbij de bevolking veel invloed krijgt in het bestuur en zeggenschap over de
3.1 China en het modern imperialisme
1. Politieke, sociale en maatschappelijke kenmerken van het keizerrijk China in de 19 e eeuw
China geldt als een van de oudste beschavingen; ze hadden veel verschillende ideeën over religie,
filosofie en wetenschap maar ook verschillende uitvindingen. China liep een lange tijd voor op het
westen, maar ze zijn later ingehaald met imperialisme en industrialisme. Vanaf 200 v.Chr. was er
sprake van dynastiek systeem in China, waarbij een familie met een keizer aan de macht is. Ze
geloofden dat er sprake was van een hemels mandaat, waardoor de familie dus het recht kreeg om
te regeren over het volk. Er was sprake van een indrukwekkende bureaucratie en centralisatie
(ambtenaren die keizers ondersteunen en er wordt vanuit 1 punt geregeerd) en ze liepen voor op
Europa. Deze ambtenaren werden ook wel mandarijnen genoemd en moesten een ingewikkeld
examenprogramma doorlopen om tot ambtenaar benoemd te worden, dus een bevoorrechte klasse
met veel aanzien. De invloed van het confucianisme was enorm en volgens deze filosofie en
gedragsleer werd de keizer door de hemel aangewezen en veel aandacht voor rituelen, respect voor
ouderen en deugden (lijkt op ideeën van Plato over hiërarchische orde) Vanaf de 17 e eeuw werd
China geregeerd door keizers van de Qing-dynastie. Keizers die afkomstig waren van deze familie
werden ook wel Mantsjoes genoemd. Meer dan 90 procent van de Chinese bevolking was boer en
had nauwelijks rechten. Ze betaalden het grootste deel van de bevolking, produceerden het
voedsel en dienden in het leger.
2. Welke interne problemen het gezag van de keizers in de 19 e eeuw verzwakte
De keizers van de Qing-dynastie kregen in de 19 e eeuw te maken met economische en politieke
problemen. Door de sterke bevolkingsgroei braken in sommige deken van het Keizerrijk
hongersnoden uit. Ook heerste er corruptie aan het hof: bestuursfuncties op basis van
vriendjespolitiek en mandarijnen deden aan afpersing en diefstal.
3. Hoe China in de 19e eeuw geconfronteerd werd met het modern imperialisme
Naast de interne problemen, was er ook sprake van externe bedreiging die te maken had met het
modern imperialisme. China was een land met erg veel grondstoffen en hierdoor had het westen
veel interesse in China. Ook wilden ze China gebruiken als afzetmarkt vanwege de groeiende
industrie in het westen. Naast de economische opzichten, was er ook een politieke reden; namelijk
het versterken van de machtspositie want hoe meer koloniaal gebied hoe meer status het
moederland had. Echter toonde China weinig interesse in het westen en hun handelswaar vanwege
het Chinese superioriteitsgevoel, sinocentrisme (Chinezen zien zichzelf als superieur t.o.v. het
westen en ze zien het westen als barbaren, dus weigeren contact met westen).
4. Waardoor de invloed van westerse mogendheden en Japan in China in de 19 e eeuw toenam
Rond 1820 vonden de Britten een product waarmee ze de Chinese markt konden betreden en
miljoenen Chinezen raakten er verslaafd aan: opium. Het komt terecht in China via de enige haven
die openstaat voor het westen. Ondanks het opiumverbod wordt het toch illegaal naar binnen
gesmokkeld en dit was zeer winstgevend voor de Britten. Door de massale verslaving raakte de
bevolking helemaal ontwricht en de keizer grijpt in: 20.000 kisten opium in beslag genomen en
vernietigd. Britten reageren erop door oorlogsschepen te sturen en de eerste Opiumoorlog vindt
plaats. De chinezen verliezen de oorlog en worden gedwongen om meer havens open te houden,
, waardoor het westen meer invloed krijgt in China. Naast het openstellen van havens werden de
chinezen ook gedwongen om flinke schadevergoeding te betalen. Dit werd vastgesteld in het
verdrag van Nanking, ook wel Ongelijke Verdragen genoemd. Ook andere westerse landen
probeerden hun invloed in China te vergroten door bijv. het aanleggen van een spoorlijn door
Rusland. De westerse aanwezigheid nam toe en Chinese handelaren, schippers en ambachtslieden
verloren inkomsten, wat voor veel onvrede zorgde in China. De Tweede Opiumoorlog brak uit, maar
ook dit keer werd China verslagen en het westen kreeg meer invloed (buitenlandse handelaren en
zendelingen in heel China bewegingsvrijheid). Ook tussen China en Japan brak een oorlog uit,
omdat China zich bedreigd voelde door de Japanse expansie. China verloor en moest de
vredesvoorwaarden accepteren.
5. Welke doelen de Zelfversterkingsbeweging wilde bereiken en of hun pogingen daartoe op korte
termijn succesvol waren
Tijdens de grote volksopstanden startte in China de zelfversterkingsbeweging. De industrie in China
bleef achter door conservatieve mandarijnen, maar de bevolking merkt vooruitgang bij het westen.
De aanhangers wilden belangrijke stappen zetten op het gebied van militaire en technische
modernisering. Mijnen en fabrieken werden aangelegd en de wapenindustrie om de opstandelingen
tevreden te houden en het westen erbuiten te houden. Ook werd de marine gemoderniseerd en
aanleg spoorwegen en telegrafie verbeterd, dus succesvol op korte termijn. Deze beweging was een
reactie op de Opiumoorlog en de onrust in China. De bevolking beseft dus dat modernisering
noodzakelijk is tegen de imperialistische mogendheden. De twee volksopstanden waren de
Taipingopstand en de Nianopstand. Deze opstanden zorgden voor veel doden door honger en
geweld. De taipingrebellen waren geïnspireerd door een boodschap met elementen uit het
christendom, confucianisme en het nationalisme. Daarnaast zorgde de overstroming van de Gele
rivier in het noorden van China. Boeren kwamen in opstand en deze Nianopstand werd gewapend
uitgevoerd.
6. Waardoor de Bokseropstand uitbrak en welke gevolgen deze had voor de positie van het
keizerlijk hof
Het hof was instabiel door onder andere de invloed van keizerin Cixi, die de conservatieven
steunde. Zij had veel macht doordat de regelmatig als regentes over China heerste. In 1898 nam e
de macht over van de keizer en draaide de meeste hervormingen terug. Er ontstond in het noorden
van China een rebellenweging, waarvan we de aanhangers boksers noemen, die tegen de
industrialisatie van de zelfversterkingsbeweging was. Volgens hen waren de buitenlanders schuldig
aan het economische en sociale verval van de Chinese staat. De keizerin steunt deze boksers,
omdat ze wil dat China traditioneel blijft en ze is bang dat ze haar macht verliest door
industrialisatie. Ook probeerde ze de aandacht af te leiden van het falende keizerlijke bewind.
Uiteindelijk werden de boksers verslagen door een internationale troepenmacht en moet China
gedwongen een Ongelijk Verdrag accepteren, waarin ze herstelbelastingen moeten betalen en de
westerse mogendheden mochten permanent troepen in China vestigen. De strafmaatregelen die de
buitenlandse mogendheden oplegden, de mislukte hervormingspogingen van het hof en de
machteloosheid van Cixi brachten de onvrede tot een hoogtepunt.
7. Waardoor in 1911 een revolutie uitbrak en welke gevolgen deze hadden
Ondanks de hervormingspogingen die in feite te weinig betekenden en te laat kwamen,
functioneerde het keizerlijke landbestuur nauwelijks meer. In 1911 brak in het zuiden van China
een muiterij uit in het leger. De onrust breidde zich uit over andere deken van China. Generaal
Yuan Shikai na de leiding van deze revolutie op zich. Hierdoor kwam de Qing-dynastie ten einde en
werd China een republiek met Shikai als president.
3.2 Nationalisten en communisten om de macht
1. Welke doelstellingen Sun Yat-sen en de Kwomintang hadden en hoe ze deze wilden bereiken
Sun Yat-sen had ervoor gezorgd dat de keizerin was afgezet en dat haar zoon symbolisch aan de
macht kwam. Hij had een politiek programma opgesteld waarin hij 3 Volksbeginselen had
opgesteld. Hierin stond nationalisme centraal, wat buitenlandse invloeden moest afdwingen en
democratisering waarbij de bevolking veel invloed krijgt in het bestuur en zeggenschap over de
