Samenvatting wiskunde initiatie

Wiskundige initiatie
Hoofdstuk 1: getallen
1. Kleuters en getallen
 Kleuters komen hiermee in aanraking in hun directe omgeving
 Het is voor hen een abstract gegeven
 Als KO belangrijke taak om ervoor te zorgen dat getallen betekenis krijgen voor kleuters.
o Door in de kleuterklas in concrete situaties om te gaan met getallen en de
rekenhandelingen concreet te laten uitvoeren
o Als KO veel zelf verwoorden. Zo ervaren de kleuters dat deze handelingen, die
eigenlijk bewerkingen zijn, voor een bepaald resultaat zorgen.
 Het is heel belangrijk dat kleuters de rekenhandelingen concreet kunnen uitvoeren.
 Jonge kinderen, dus ook peuters, kennen een natuurlijke gewaarwording. Dit is nog niet het
vermogen om te tellen of het hebben van een getalbegrip.
 Tijdens de ontwikkeling van het kind neemt de numerieke gewaarwording toe.



1.2 Elk getal heeft 2 fundamentele aspecten:
1. HOEVEELHEIDSASPECT

Dit is gebaseerd op het classificeren van voorwerpen. De KO toont en benoemt de hoeveelheid
aan de hand van voorbeelden. Vb: ‘Ik heb 3 knikkers in mijn zak’

2. ORDENINGSASPECT
 Getallen zijn geordend en kunnen onderling vergeleken worden. 3 < 4
 Dit is gebaseerd op het seriëren van voorwerpen. Het ordeningsaspect van een getal
wordt hoofdzakelijk gevormd vanuit het vergelijken: meer en minder.
 Vb: ‘ik sta de derde in de rij’

Met hoeveelheid wordt bedoeld: ‘een telbaar aantal’

2. Getalbegrip op kleuterniveau
2.1 Natuurlijke getallen
 De cijfers van 0 tot 9 stellen de eerste getallen voor.
 Het voordeel van dit Arabisch cijfersysteem is dat we met deze tien cijfers ook alle andere
getallen kunnen voorstellen.
 Bij kleuters worden ervaringen opgedaan met de getallen 0 tot 10.
 Een getal kan je niet waarnemen, voelen, ruiken, zien.
 Getallen zijn abstracte begrippen en bevinden zich in het hoofd van de mens.
 Een getal kunnen we ‘tonen’ door voorbeelden van dit getal te laten zien.

Voorbeelden van getal 2:

,  Natuurlijke getallen zijn de ‘aantallen’ in die groepjes. Deze worden ook vaak
‘hoeveelheidsgetallen’ genoemd.



2.2 verschillende functies van een getal
 Getallen worden in allerlei functies en contexten gebruikt
 Een getal als aanduiding van een hoeveelheid
o Vb. in mijn jas zitten twee koekjes, lise heeft 1 broer
 Een getal als aanduiding van een rangorde
o Vb. mijn lievelingsknuffel ligt op de derde plank, van onder te beginnen, Louise staat
op de derde plaats in de klasrij
 Een getal als aanduiding van een maat
o Vb. in deze kom kunnen twee bekers water
 Een getal als aanduiding van een kenteken of code
o Mijn cis-kaart heeft nummer 116



 Poster in je klas voorzien waar er verschillende getallen in voorkomen.

In de klas:

 een scheurkalender geeft aanleiding tot het benoemen van de volgorde in tijd
o hoeveelste dag is het vandaag?
 in de rij rangtelwoorden gebruiken
 oude rekenmachines, gsm in het huisje of winkel

2.3 Bewerkingen met getallen
 handelen met getallen
 handelen en verwoorden = belangrijkste elementen van prille wiskunde onderwijs
 Door veel met cijfers in contact te komen, zullen ze geleidelijk aan ook getallen kunnen
noteren.
 Als kinderen bewerkingen verwoorden met getallen moet dit hoofdzakelijk in concrete
situaties worden uitgevoerd. Kleuters moeten leren heel veel situaties vertellen en correct
verwoorden.

Didactische stappen rekenverhaal:

1. Vertel het verhaal met concreet aanschouwelijk materiaal

2. Herneem het verhaal samen met de kleuters

3. Stel gerichte vragen en laat hen veel zelf verwoorden

4. Het materiaal achteraf aanbieden in een hoek tijdens het zelfstandig spel

 Rekenen groeit uit handelen!!!




2.4 werken met getallen in de kleuterklas
 Bij bewerkingen is het de bedoeling dat de kleuters goed verwoorden