2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
1. Inleiding
Architectuur > Architecton: hoofdtimmerman: blik naar de toekomst, eigen definitie opstellen
omdat maatschappij ook altijd veranderd, steeds veranderende definitie, continue in beweging, een
voorwerp van de geschiedenis.
Een creatieve praktijk of gebaar als kopen, wassen, sporten,…
Architectuur interpelleert
Voedende discipline
Le Corbusier ( vers une nouvelle architecture) maakt onderscheid tussen wat architectuur wel en niet
is, het is iets extra bouwkunde en bouwkunst worden vergeleken met elkaar. Er wordt enkel gebouwd
voor praktische reden en niet voor een beperkte functie.
Geschiedenis: het verleden bestuderen -> antiquarische vergaarzucht (periode archeologen op zoek
naar geschiedenis om het verleden beter te begrijpen en interpelleren.
De herkomst wat is de mens de essentiële verklaring achterhalen, de achterliggende dynamiek naar
voort brengen.
Fouten vermijden in de toekomst (analytische blik, noodgedwongen hedendaagse blik) en de
samenhang met actie en reactie = reflexieve praktijk
Er bestaan veel manieren om de geschiedenis te bestuderen, niet te kritisch zijn maar wel kritisch zijn
en niet positief of nostalgisch bekijken. (kritisch/utopische blik)
Omgeving steeds veranderend vandaar de renovaties van oudere gebouwen
De materialen die anders werden gebruikt in de geschiedenis dan nu en andere bouwtechnieken
ook.
VIDEO: verschillende manieren met erfgoed omgaan.
Architectuurgeschiedenis:
Kennis is nodig om goed te kunnen omgaan en kritische blik (relevantie van bouwen) met de
gebouwen van vandaag, heeft een belangrijke rol , is een erfenis van de geschiedenis.
Het bevragen van architectuur als discipline
Bestudeerd architectuur als:
- Is cultureel en historisch gemedieerd, bemiddeling tussen ze twee
- Technische fiche van het patrimonium
- Maatschappelijke factor en praktijk
,2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
2. De polis en de megapolis: de organisatie van een samenleving voor
architectuur
Canon (referentiekader van een cultuur/geschiedenis) is veranderend zoals de definitie van
architectuur, er bestaan verschillende architectuurculturen.
Griekenland <-> Rome
In de klassieke oudheid wordt er een soort architectuurcultuur gezien, is niet waar, veel
fundamentele verschillen tussen Griekenland en Rome.
Verschillende bouwtechnieken tussen de twee.
Grieken zoeken de harmonie met de natuur terwijl de romeinen een strijd om de natuur te
overwinnen.
Griekenland: Rome:
- Pure esthetiek - ingenieurspunt
- Kleine stad, structuren - imperium met een keizer
- Perfectie behouden en verfijnen - interieur arch
- Zuil/architraaf - grote infrastructuur
- Exterieur arch - assimilatie, handel elementen bv. Ornamenten
- - boog en gewelf
Tempelsite van Phaestum
Johann Joachim Winkelman (1717-1768)
- Tempel complex getekend
- Geconcentreerd op het esthetiek en pure geïdealiseerde beeld
- Zet een paar elementen centraal
- De harmonie tussen het architectuur en landschap
- Een diagonale benadering van het gebouwencomplex
Giovanni Battista Piranesi (1720-1778)
- Meer ingenieur gebonden
- Architectuur wordt overgenomen door de natuur
- Architecturaal verval, natuur herovert haar plaats
- Constructieve logica
Antieke Griekse architectuur
- Realisme
- Perfectionisme en eenvoud
- Zuil en architraafbouw
- Inplanting: diagonaal – Hoek benadering
- Homogene, zuivere architectuurstijl
- Harmonie en proportie
- Integratie in landschap
,2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
3. Verenigd in de polis
Geografische versnippering (door bergen, rivieren en andere geografische obstakels),
verspreiding van architectuur, het perfectioneren
Hellenisten versus de Barbaroi (de barbaren), breiden zich niet uit, bouwen geen bruggen.
Verschillen zich van elkaar maar komen samen in geval van conflict, vormen een eenheid: religie,
taal, Pan-Helleense plaatsen (alle Griekenland) plaatsen die toegankelijk waren voor alle hellas,
sporten werken verenigend in de cultuur.
De stijlfases
4 verschillende groepen beconcurreren elkaar
1. Archaïsche fase 700-480 BCE (overmacht van de Dorische orde)
2. Klassieke fase 480-323 BCE (Ioniërs)
3. Hellenistische fase 323-30 BCE (Hellenisme is een politiek om cultuur te
verspreiden in de periferie)
- Dorische, zijn streng, orde, grote maat van hiërarchie, vast land
- Ionisch, eilanden, chill maatschappij
- Hellenisme politiek verspreiden, komt in aanraking met andere culturen
- Minder vernieuwing dan vervolmaken van bestaande
Perikles 495-429 BCE belangrijke figuur
Historische context:
- Athene onder Perikles 460-429 BCE
- Constructie Parthenon 449-404 BCE
4. De proto-Griekse erfenis ( Pre-Klassieke)
De Minoïsche beschaving 2000-1100 BCE op Kreta met 4 paleiscomplexen KNOSSOS (hoofdstad)
➔ Mythologie, Homerus, de Minotaurus en de architect Deadalus
➔ Archeologie: Arthur John Evans opgravingswerk uitgevoerd
➔ Realisme en harmonie met de natuur
➔ Polychromie (veelkleurig)
➔ De megaron als basis voor tempel ( Griekse traditionele huis)
Reconstructie van het paleis KNOSSOS
- Architecturale polychromie dus veelkleurigheid
- Realisme en harmonie met de natuur
Fresco’s, realistisch tekenen acrobatie sport
- Megaron grondplan
Kleine huizen aan elkaar gekoppeld vormt de tempel Knossos
, 2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
- een residentieel complex
- Opslagplaats
- Religieus gebouw
- Huis voor de goden
- Zuil-architraafsysteem
Muren die vooraan aansteken ANTEN, later worden er nog zuilen gebouwd
De CELLA hart van de huis, ADYTON kamertje
AMPHI zuil voor en achter de huis
Peritrale tempel 1 rij zuil
Diperitrale tempel 2 rij zuil
PROstyle, voor zuil
Pseudo-, alsof er een of twee zuilrijen zijn terwijl dat niet zo is.
De myceense beschaving ca 1250 BCE
- Archeoloog: Heinrich Schielmann
- Cyclopenmuur komt van Homeros
- Strengere beschaving, niet open, geen paleis complex
- Minder op handel gericht
- Basis van de Griekse bouwprincipes: de zuilen en architraaf, tympaan
Een tympaan is een driehoek gedragen door de zuilen, de leeuwenpoort bijvoorbeeld
5. Het perfectioneren van de orde als opdracht voor de goden
Zuilenorde:
- Constructief
- Stilistisch (Dorisch, Ionisch, Korintisch)
- Maatvoering en proportie
a. Algemene kenmerken van de ordes
De zuil: basis, schacht, kapiteel (echinus, abacus)
Entablement: architraaf, fries, kroonlijst
Fronton: Typanon, sima
1. Inleiding
Architectuur > Architecton: hoofdtimmerman: blik naar de toekomst, eigen definitie opstellen
omdat maatschappij ook altijd veranderd, steeds veranderende definitie, continue in beweging, een
voorwerp van de geschiedenis.
Een creatieve praktijk of gebaar als kopen, wassen, sporten,…
Architectuur interpelleert
Voedende discipline
Le Corbusier ( vers une nouvelle architecture) maakt onderscheid tussen wat architectuur wel en niet
is, het is iets extra bouwkunde en bouwkunst worden vergeleken met elkaar. Er wordt enkel gebouwd
voor praktische reden en niet voor een beperkte functie.
Geschiedenis: het verleden bestuderen -> antiquarische vergaarzucht (periode archeologen op zoek
naar geschiedenis om het verleden beter te begrijpen en interpelleren.
De herkomst wat is de mens de essentiële verklaring achterhalen, de achterliggende dynamiek naar
voort brengen.
Fouten vermijden in de toekomst (analytische blik, noodgedwongen hedendaagse blik) en de
samenhang met actie en reactie = reflexieve praktijk
Er bestaan veel manieren om de geschiedenis te bestuderen, niet te kritisch zijn maar wel kritisch zijn
en niet positief of nostalgisch bekijken. (kritisch/utopische blik)
Omgeving steeds veranderend vandaar de renovaties van oudere gebouwen
De materialen die anders werden gebruikt in de geschiedenis dan nu en andere bouwtechnieken
ook.
VIDEO: verschillende manieren met erfgoed omgaan.
Architectuurgeschiedenis:
Kennis is nodig om goed te kunnen omgaan en kritische blik (relevantie van bouwen) met de
gebouwen van vandaag, heeft een belangrijke rol , is een erfenis van de geschiedenis.
Het bevragen van architectuur als discipline
Bestudeerd architectuur als:
- Is cultureel en historisch gemedieerd, bemiddeling tussen ze twee
- Technische fiche van het patrimonium
- Maatschappelijke factor en praktijk
,2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
2. De polis en de megapolis: de organisatie van een samenleving voor
architectuur
Canon (referentiekader van een cultuur/geschiedenis) is veranderend zoals de definitie van
architectuur, er bestaan verschillende architectuurculturen.
Griekenland <-> Rome
In de klassieke oudheid wordt er een soort architectuurcultuur gezien, is niet waar, veel
fundamentele verschillen tussen Griekenland en Rome.
Verschillende bouwtechnieken tussen de twee.
Grieken zoeken de harmonie met de natuur terwijl de romeinen een strijd om de natuur te
overwinnen.
Griekenland: Rome:
- Pure esthetiek - ingenieurspunt
- Kleine stad, structuren - imperium met een keizer
- Perfectie behouden en verfijnen - interieur arch
- Zuil/architraaf - grote infrastructuur
- Exterieur arch - assimilatie, handel elementen bv. Ornamenten
- - boog en gewelf
Tempelsite van Phaestum
Johann Joachim Winkelman (1717-1768)
- Tempel complex getekend
- Geconcentreerd op het esthetiek en pure geïdealiseerde beeld
- Zet een paar elementen centraal
- De harmonie tussen het architectuur en landschap
- Een diagonale benadering van het gebouwencomplex
Giovanni Battista Piranesi (1720-1778)
- Meer ingenieur gebonden
- Architectuur wordt overgenomen door de natuur
- Architecturaal verval, natuur herovert haar plaats
- Constructieve logica
Antieke Griekse architectuur
- Realisme
- Perfectionisme en eenvoud
- Zuil en architraafbouw
- Inplanting: diagonaal – Hoek benadering
- Homogene, zuivere architectuurstijl
- Harmonie en proportie
- Integratie in landschap
,2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
3. Verenigd in de polis
Geografische versnippering (door bergen, rivieren en andere geografische obstakels),
verspreiding van architectuur, het perfectioneren
Hellenisten versus de Barbaroi (de barbaren), breiden zich niet uit, bouwen geen bruggen.
Verschillen zich van elkaar maar komen samen in geval van conflict, vormen een eenheid: religie,
taal, Pan-Helleense plaatsen (alle Griekenland) plaatsen die toegankelijk waren voor alle hellas,
sporten werken verenigend in de cultuur.
De stijlfases
4 verschillende groepen beconcurreren elkaar
1. Archaïsche fase 700-480 BCE (overmacht van de Dorische orde)
2. Klassieke fase 480-323 BCE (Ioniërs)
3. Hellenistische fase 323-30 BCE (Hellenisme is een politiek om cultuur te
verspreiden in de periferie)
- Dorische, zijn streng, orde, grote maat van hiërarchie, vast land
- Ionisch, eilanden, chill maatschappij
- Hellenisme politiek verspreiden, komt in aanraking met andere culturen
- Minder vernieuwing dan vervolmaken van bestaande
Perikles 495-429 BCE belangrijke figuur
Historische context:
- Athene onder Perikles 460-429 BCE
- Constructie Parthenon 449-404 BCE
4. De proto-Griekse erfenis ( Pre-Klassieke)
De Minoïsche beschaving 2000-1100 BCE op Kreta met 4 paleiscomplexen KNOSSOS (hoofdstad)
➔ Mythologie, Homerus, de Minotaurus en de architect Deadalus
➔ Archeologie: Arthur John Evans opgravingswerk uitgevoerd
➔ Realisme en harmonie met de natuur
➔ Polychromie (veelkleurig)
➔ De megaron als basis voor tempel ( Griekse traditionele huis)
Reconstructie van het paleis KNOSSOS
- Architecturale polychromie dus veelkleurigheid
- Realisme en harmonie met de natuur
Fresco’s, realistisch tekenen acrobatie sport
- Megaron grondplan
Kleine huizen aan elkaar gekoppeld vormt de tempel Knossos
, 2022-2023 arch in context Melissa Eryuruk
- een residentieel complex
- Opslagplaats
- Religieus gebouw
- Huis voor de goden
- Zuil-architraafsysteem
Muren die vooraan aansteken ANTEN, later worden er nog zuilen gebouwd
De CELLA hart van de huis, ADYTON kamertje
AMPHI zuil voor en achter de huis
Peritrale tempel 1 rij zuil
Diperitrale tempel 2 rij zuil
PROstyle, voor zuil
Pseudo-, alsof er een of twee zuilrijen zijn terwijl dat niet zo is.
De myceense beschaving ca 1250 BCE
- Archeoloog: Heinrich Schielmann
- Cyclopenmuur komt van Homeros
- Strengere beschaving, niet open, geen paleis complex
- Minder op handel gericht
- Basis van de Griekse bouwprincipes: de zuilen en architraaf, tympaan
Een tympaan is een driehoek gedragen door de zuilen, de leeuwenpoort bijvoorbeeld
5. Het perfectioneren van de orde als opdracht voor de goden
Zuilenorde:
- Constructief
- Stilistisch (Dorisch, Ionisch, Korintisch)
- Maatvoering en proportie
a. Algemene kenmerken van de ordes
De zuil: basis, schacht, kapiteel (echinus, abacus)
Entablement: architraaf, fries, kroonlijst
Fronton: Typanon, sima
