Quizvragen 10% van de toets
Hoorcollege 1
Het hormonale stelsel
Handhaving homeostase -> communicatie tussen cellen en weefsels
- Endocriene stelsel (hormonaal) -> trager en langdurig
- Zenuwstelsel -> snel en kort
Je endocriene (hormonale) organen worden aangestuurd vanuit de hypofyse
- Hypofysevoorkwab kan hormonen maken en afgeven
- Hypofyseachterkwab kan hormonen afgeven
, 1.De belangrijkste groepen hormonen noemen en de algemene mechanismen van de
werking van hormonen op doelorganen verklaren.
Afgifte hormoon hypofysevoorkwab
- ACTH -> stimuleert de bijnieren om het stresshormoon cortisol aan te maken, hoe
meer hormonen er worden afgegeven hoe meer hormonen de bijnierschors afgeeft.
- TSH -> stimuleert de schildklier extra schilklierhormoon te maken, bevind zich in je
hals.
- GH -> groeihormoon, beïnvloed alle cellen in je lichaam maar voornamelijk
skeletspiercellen en kraakbeencellen (spierweefsel en skelet), vooral belangrijk bij
kinderen.
- PRL -> prolactine, stimuleert de melkklieren in de borst, het zorgt voor de aanmaakt
van moedermelk (aanwezig in zwangerschap en erna).
- FSH & LH -> geslachtshormonen
o Man – testes -> zaadcellen, testosteron
o Vrouw – ovaria -> eicellen, progesteron en oestrogeen. Tijdens de
menstruatie is er een LH-piek in je bloed, de eisprong.
Afgifte hormoon hypofyse achterkwab
- OXT – Oxytocine -> spierweefsel wat kan samentrekken
o Vrouw -> glad spierweefsel in de baarmoeder en melkklieren, de bevalling
komt opgang en kan een vrouw weeën krijgen. En laat de melkklieren
stormen
o Man -> glad spierweefsel in zaadleider en prostaatklier
- ADH -> hormoon dat de nier beïnvloed, staat onder controle hoeveel ADH er wordt
afgegeven. Hoe meer ADH hormoon -> remt het plassen, hoe meer water er wordt
gefilterd door het nefron.
, 3. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de bijnieren
beschrijven.
Als een hormoon verstoord raakt kan er een ziektebeeld ontstaan;
- Aandoening ACTH -> bijnierschors werkt te hard, er worden te veel hormonen
afgegeven -> te veel van het hormoon cortisol; vetophoping, blauwe plekken, huid
beïnvloeden. Kan ook bij langdurig prednison gebruik
- Afgifte van te veel/weinig TSH -> de schildklier werkt te snel/ te langzaam
- Aandoening GH -> de hypofyse dat te veel GH afgeeft; vergroting van de uiteindes
- Aandoening PRL -> pijnlijke borsten, of er kan melk uit de borst komen
- Aandoening ADH te veel of te weinig gegeven -> weinig of te veel plassen.
o XTC -> + ADH-afgifte (weinig plassen)
o Alcohol -> - ADH-afgifte (veel plassen)
4. De ligging, de hormonen, functies van de schildklier beschrijven en de
pathofysiologie van hypothyreoïdie en hyperthyreoïdie beschrijven.
- Aandoening TSH, schildklierstoornis -> te hard werkende schildklierziekte van Graves;
alles werkt te snel in het lichaam (schilklier heeft jodium nodig om
schildklierhormonen te maken dus radioactieve straling en cellen van de schilklier
kapot maken en zo weer normale werking krijgt)
o Hypothyreoïdie -> te langzaams werkende schildklier (kan ook primaire, dan is
de oorzaak in de schildklier)
Wat merk je; allen organen werken te hard, hoge hartslag, stress,
gewichtsverlies
o Hyperthyreoïdie -> te snel werkende schilklier
Wat merk je; alles gaat langzamer bradycardie (lage hartslag), obstipatie,
gewicht neemt toe, vermoeidheid
Meer TSH dus moet de schildklier meer thyroxine aanmaken, is deze verlaagd dan heb je een
Hypothyreoïdie en te hoog gehalte thyroxine Hyperthyreoïdie.
Oorzaken gestoorde schildklierwerking;
o Hypothyreoïdie
▪ Chronische ontsteking (Hashimoto)
▪ Thryreoïditis (tijdelijk)
▪ Iatrogeen; radioactief jodium, na radiotherapie/chirurgie, door
bepaalde medicatie
o Hyperthyreoïdie
▪ Ziekte van graves; auto-immuunziekte; 70-80%, schildklier werkt te
hard, je oogspieren gaan open staan (uitpuilende ogen)
, Iatrogeen -> als de ziekte door de mens is veroorzaker
Behandeling hypothyreoïdie - levothyroxine -> medicijn dat werkt als schildklierhormoon,
werking na 3-5 dagen, het regelmatig controleren TSH en T4, leven lang behandelen
2. De ligging, de hormonen en functies van de hypofyse beschrijven.
Functie van de hypofyse -> vanuit de hypofyse worden hormonen aangestuurd en schakelt
tussen het centrale zenuwstelsel en het hormoonstelsel buiten de hersenen. De hypofyse
regelt onder andere de stofwisseling, de groei en voortplanting.
De hypofyse bevindt zich als aanhangsel aan de onderzijde van de hersenen, onder de
hypothalamus.
Hoorcollege 1
Het hormonale stelsel
Handhaving homeostase -> communicatie tussen cellen en weefsels
- Endocriene stelsel (hormonaal) -> trager en langdurig
- Zenuwstelsel -> snel en kort
Je endocriene (hormonale) organen worden aangestuurd vanuit de hypofyse
- Hypofysevoorkwab kan hormonen maken en afgeven
- Hypofyseachterkwab kan hormonen afgeven
, 1.De belangrijkste groepen hormonen noemen en de algemene mechanismen van de
werking van hormonen op doelorganen verklaren.
Afgifte hormoon hypofysevoorkwab
- ACTH -> stimuleert de bijnieren om het stresshormoon cortisol aan te maken, hoe
meer hormonen er worden afgegeven hoe meer hormonen de bijnierschors afgeeft.
- TSH -> stimuleert de schildklier extra schilklierhormoon te maken, bevind zich in je
hals.
- GH -> groeihormoon, beïnvloed alle cellen in je lichaam maar voornamelijk
skeletspiercellen en kraakbeencellen (spierweefsel en skelet), vooral belangrijk bij
kinderen.
- PRL -> prolactine, stimuleert de melkklieren in de borst, het zorgt voor de aanmaakt
van moedermelk (aanwezig in zwangerschap en erna).
- FSH & LH -> geslachtshormonen
o Man – testes -> zaadcellen, testosteron
o Vrouw – ovaria -> eicellen, progesteron en oestrogeen. Tijdens de
menstruatie is er een LH-piek in je bloed, de eisprong.
Afgifte hormoon hypofyse achterkwab
- OXT – Oxytocine -> spierweefsel wat kan samentrekken
o Vrouw -> glad spierweefsel in de baarmoeder en melkklieren, de bevalling
komt opgang en kan een vrouw weeën krijgen. En laat de melkklieren
stormen
o Man -> glad spierweefsel in zaadleider en prostaatklier
- ADH -> hormoon dat de nier beïnvloed, staat onder controle hoeveel ADH er wordt
afgegeven. Hoe meer ADH hormoon -> remt het plassen, hoe meer water er wordt
gefilterd door het nefron.
, 3. De ligging, de hormonen, functies en aandoeningen van de bijnieren
beschrijven.
Als een hormoon verstoord raakt kan er een ziektebeeld ontstaan;
- Aandoening ACTH -> bijnierschors werkt te hard, er worden te veel hormonen
afgegeven -> te veel van het hormoon cortisol; vetophoping, blauwe plekken, huid
beïnvloeden. Kan ook bij langdurig prednison gebruik
- Afgifte van te veel/weinig TSH -> de schildklier werkt te snel/ te langzaam
- Aandoening GH -> de hypofyse dat te veel GH afgeeft; vergroting van de uiteindes
- Aandoening PRL -> pijnlijke borsten, of er kan melk uit de borst komen
- Aandoening ADH te veel of te weinig gegeven -> weinig of te veel plassen.
o XTC -> + ADH-afgifte (weinig plassen)
o Alcohol -> - ADH-afgifte (veel plassen)
4. De ligging, de hormonen, functies van de schildklier beschrijven en de
pathofysiologie van hypothyreoïdie en hyperthyreoïdie beschrijven.
- Aandoening TSH, schildklierstoornis -> te hard werkende schildklierziekte van Graves;
alles werkt te snel in het lichaam (schilklier heeft jodium nodig om
schildklierhormonen te maken dus radioactieve straling en cellen van de schilklier
kapot maken en zo weer normale werking krijgt)
o Hypothyreoïdie -> te langzaams werkende schildklier (kan ook primaire, dan is
de oorzaak in de schildklier)
Wat merk je; allen organen werken te hard, hoge hartslag, stress,
gewichtsverlies
o Hyperthyreoïdie -> te snel werkende schilklier
Wat merk je; alles gaat langzamer bradycardie (lage hartslag), obstipatie,
gewicht neemt toe, vermoeidheid
Meer TSH dus moet de schildklier meer thyroxine aanmaken, is deze verlaagd dan heb je een
Hypothyreoïdie en te hoog gehalte thyroxine Hyperthyreoïdie.
Oorzaken gestoorde schildklierwerking;
o Hypothyreoïdie
▪ Chronische ontsteking (Hashimoto)
▪ Thryreoïditis (tijdelijk)
▪ Iatrogeen; radioactief jodium, na radiotherapie/chirurgie, door
bepaalde medicatie
o Hyperthyreoïdie
▪ Ziekte van graves; auto-immuunziekte; 70-80%, schildklier werkt te
hard, je oogspieren gaan open staan (uitpuilende ogen)
, Iatrogeen -> als de ziekte door de mens is veroorzaker
Behandeling hypothyreoïdie - levothyroxine -> medicijn dat werkt als schildklierhormoon,
werking na 3-5 dagen, het regelmatig controleren TSH en T4, leven lang behandelen
2. De ligging, de hormonen en functies van de hypofyse beschrijven.
Functie van de hypofyse -> vanuit de hypofyse worden hormonen aangestuurd en schakelt
tussen het centrale zenuwstelsel en het hormoonstelsel buiten de hersenen. De hypofyse
regelt onder andere de stofwisseling, de groei en voortplanting.
De hypofyse bevindt zich als aanhangsel aan de onderzijde van de hersenen, onder de
hypothalamus.
