Didactisch handelen
Inhoudsopgave
Leerdoelen ....................................................................................................................................................... 3
Doelen ................................................................................................................................................................ 3
Leerdoelen duidelijk maken ............................................................................................................................... 5
Leerdoelen formuleren ....................................................................................................................................... 5
Leerdoelen formuleren ....................................................................................................................................... 6
Beginsituatie .................................................................................................................................................... 7
Hoe kan je als leraar rekening houden met de beginsituatie? ........................................................................... 7
Hoe kan je de beginsituatie van je klasgroep bepalen? ..................................................................................... 7
Hoe brengen we kinderen tot leren? .................................................................................................................. 9
Op welke manier kunnen we komen tot die krachtige leeromgeving met betrekking tot de beginsituatie? .... 9
1. Beginsituatie van de doelgroep ............................................................................................................ 10
2. Beginsituatie van de individuele leerling .............................................................................................. 10
Didactische principes ..................................................................................................................................... 12
Ruitenwisserpoëzie .......................................................................................................................................... 12
Didactische principes ....................................................................................................................................... 12
Expliciete directe instructiemodel/ EDI .......................................................................................................... 15
Opbouw EDI model .......................................................................................................................................... 15
Activeren van de voorkennis ....................................................................................................................... 16
Leerdoel bespreken..................................................................................................................................... 17
Instructie ..................................................................................................................................................... 17
Controle van het begrip .............................................................................................................................. 18
Begeleide inoefening................................................................................................................................... 18
Afronding klassikale gedeelte ..................................................................................................................... 18
Verdere inoefening – zelfstandige verwerking ........................................................................................... 19
Verlengde instructie .................................................................................................................................... 19
Terugblik en vooruitblik .............................................................................................................................. 20
Werkvormen.................................................................................................................................................. 21
Leermiddelen ................................................................................................................................................. 25
Soorten leermiddelen ....................................................................................................................................... 25
Visualiseren ................................................................................................................................................. 25
Welk leermiddel gebruik ik in mijn les? ............................................................................................................ 26
Materialen ontwerpen, rekening houdend met de UDL- principes .................................................................. 26
Bordgebruik door de leraar .............................................................................................................................. 27
, Opmaak digibord ............................................................................................................................................. 28
Het (digi)bord als houvast ................................................................................................................................ 30
Afspraken op je (digi)bord................................................................................................................................ 30
Aandachtspunten bordgebruik ........................................................................................................................ 30
Het gebruik van werkbladen ............................................................................................................................ 31
Wanneer gebruik ik werkbladen/werkboeken? ............................................................................................... 31
Valkuilen .......................................................................................................................................................... 32
(Zelfgemaakte) leermiddelen om leerstof in te oefenen .................................................................................. 32
......................................................................................................................................................................... 32
Digitale leermiddelen .................................................................................................................................... 32
Digitale toepassingen die kunnen gebruikt worden om het leren te bevorderen ............................................ 32
Leerinhoud en vragen stellen ......................................................................................................................... 34
Leerinhoud ....................................................................................................................................................... 34
Vragen stellen .................................................................................................................................................. 34
Cognitief conflict ......................................................................................................................................... 34
Vraagklimaat ................................................................................................................................................... 38
Soorten vragen: open en gesloten ................................................................................................................... 39
Vragen formuleren do’s en don’ts.................................................................................................................... 40
Reageren op vragen ......................................................................................................................................... 41
Evalueren....................................................................................................................................................... 42
Breed evalueren ............................................................................................................................................... 42
Waarom evalueren? ........................................................................................................................................ 43
Waarom evalueer je? ....................................................................................................................................... 45
Autonome motivatie ..................................................................................................................................... 46
Behoefte-ondersteunend onderwijs ................................................................................................................. 46
Autonomie-ondersteunend onderwijs .............................................................................................................. 46
,Leerdoelen
Inhoud:
- Doelgericht leren > doelen als vertrekpunt
- Onderwijsdoelen
- Leerplandoelen (GO-OVSG-ZILL)
- Leerdoelen
- Op stage
Het didactisch model:
Basco 1: de leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen: je les
voorbereiden + je lesgeven.
Doelen
Leerdoelen: grootste pop: die stel jij op, zijn gebaseerd op
leerplandoelen. Leerdoelen zijn de eenvoudige taal van de
leerplandoelen.
Leerplandoel: middelste pop: moeten wij wel opzoeken…
3 leerplannen meest gebruikt: ZILL, GO, OVSG:
onderwijskoepels stellen deze op
Ontwikkelingsdoelen (=voor kleuter en buitengewoon)/
eindtermen: kleinste pop: vermelden we niet op ons voorbereiding, als je een leerplandoel
kiest zitten de eindtermen daar al in.
, Leerplan GO (weten, niet kennen)
- 1998
- Leerplan gewoon Basisonderwijs met deelleerplan lager onderwijs
- Deelleerplan lager onderwijs geordend volgens de leergebieden lichamelijke
opvoeding, muzische vorming, taal, taal-Frans, wereldoriëntatie en wiskunde
- Leergebiedoverschrijdende ET ‘leren leren’ en ‘sociale vaardigheden’ nagestreefd
binnen alle leergebieden
- Algemene doelen (doelen Pedagogisch Project GO!)
- Basisdoelen (minimumprogramma) en differentiële doelen (verdieping en
uitbreiding) elk leergebied
- Attitudinale doelen (inspanningsverplichting)
Dit moet in uw doelstellingen staan in lesvoorbereiding:
Voor de andere leerplannen zie ppt ‘onderwijs in vlaanderen’
Inhoudsopgave
Leerdoelen ....................................................................................................................................................... 3
Doelen ................................................................................................................................................................ 3
Leerdoelen duidelijk maken ............................................................................................................................... 5
Leerdoelen formuleren ....................................................................................................................................... 5
Leerdoelen formuleren ....................................................................................................................................... 6
Beginsituatie .................................................................................................................................................... 7
Hoe kan je als leraar rekening houden met de beginsituatie? ........................................................................... 7
Hoe kan je de beginsituatie van je klasgroep bepalen? ..................................................................................... 7
Hoe brengen we kinderen tot leren? .................................................................................................................. 9
Op welke manier kunnen we komen tot die krachtige leeromgeving met betrekking tot de beginsituatie? .... 9
1. Beginsituatie van de doelgroep ............................................................................................................ 10
2. Beginsituatie van de individuele leerling .............................................................................................. 10
Didactische principes ..................................................................................................................................... 12
Ruitenwisserpoëzie .......................................................................................................................................... 12
Didactische principes ....................................................................................................................................... 12
Expliciete directe instructiemodel/ EDI .......................................................................................................... 15
Opbouw EDI model .......................................................................................................................................... 15
Activeren van de voorkennis ....................................................................................................................... 16
Leerdoel bespreken..................................................................................................................................... 17
Instructie ..................................................................................................................................................... 17
Controle van het begrip .............................................................................................................................. 18
Begeleide inoefening................................................................................................................................... 18
Afronding klassikale gedeelte ..................................................................................................................... 18
Verdere inoefening – zelfstandige verwerking ........................................................................................... 19
Verlengde instructie .................................................................................................................................... 19
Terugblik en vooruitblik .............................................................................................................................. 20
Werkvormen.................................................................................................................................................. 21
Leermiddelen ................................................................................................................................................. 25
Soorten leermiddelen ....................................................................................................................................... 25
Visualiseren ................................................................................................................................................. 25
Welk leermiddel gebruik ik in mijn les? ............................................................................................................ 26
Materialen ontwerpen, rekening houdend met de UDL- principes .................................................................. 26
Bordgebruik door de leraar .............................................................................................................................. 27
, Opmaak digibord ............................................................................................................................................. 28
Het (digi)bord als houvast ................................................................................................................................ 30
Afspraken op je (digi)bord................................................................................................................................ 30
Aandachtspunten bordgebruik ........................................................................................................................ 30
Het gebruik van werkbladen ............................................................................................................................ 31
Wanneer gebruik ik werkbladen/werkboeken? ............................................................................................... 31
Valkuilen .......................................................................................................................................................... 32
(Zelfgemaakte) leermiddelen om leerstof in te oefenen .................................................................................. 32
......................................................................................................................................................................... 32
Digitale leermiddelen .................................................................................................................................... 32
Digitale toepassingen die kunnen gebruikt worden om het leren te bevorderen ............................................ 32
Leerinhoud en vragen stellen ......................................................................................................................... 34
Leerinhoud ....................................................................................................................................................... 34
Vragen stellen .................................................................................................................................................. 34
Cognitief conflict ......................................................................................................................................... 34
Vraagklimaat ................................................................................................................................................... 38
Soorten vragen: open en gesloten ................................................................................................................... 39
Vragen formuleren do’s en don’ts.................................................................................................................... 40
Reageren op vragen ......................................................................................................................................... 41
Evalueren....................................................................................................................................................... 42
Breed evalueren ............................................................................................................................................... 42
Waarom evalueren? ........................................................................................................................................ 43
Waarom evalueer je? ....................................................................................................................................... 45
Autonome motivatie ..................................................................................................................................... 46
Behoefte-ondersteunend onderwijs ................................................................................................................. 46
Autonomie-ondersteunend onderwijs .............................................................................................................. 46
,Leerdoelen
Inhoud:
- Doelgericht leren > doelen als vertrekpunt
- Onderwijsdoelen
- Leerplandoelen (GO-OVSG-ZILL)
- Leerdoelen
- Op stage
Het didactisch model:
Basco 1: de leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen: je les
voorbereiden + je lesgeven.
Doelen
Leerdoelen: grootste pop: die stel jij op, zijn gebaseerd op
leerplandoelen. Leerdoelen zijn de eenvoudige taal van de
leerplandoelen.
Leerplandoel: middelste pop: moeten wij wel opzoeken…
3 leerplannen meest gebruikt: ZILL, GO, OVSG:
onderwijskoepels stellen deze op
Ontwikkelingsdoelen (=voor kleuter en buitengewoon)/
eindtermen: kleinste pop: vermelden we niet op ons voorbereiding, als je een leerplandoel
kiest zitten de eindtermen daar al in.
, Leerplan GO (weten, niet kennen)
- 1998
- Leerplan gewoon Basisonderwijs met deelleerplan lager onderwijs
- Deelleerplan lager onderwijs geordend volgens de leergebieden lichamelijke
opvoeding, muzische vorming, taal, taal-Frans, wereldoriëntatie en wiskunde
- Leergebiedoverschrijdende ET ‘leren leren’ en ‘sociale vaardigheden’ nagestreefd
binnen alle leergebieden
- Algemene doelen (doelen Pedagogisch Project GO!)
- Basisdoelen (minimumprogramma) en differentiële doelen (verdieping en
uitbreiding) elk leergebied
- Attitudinale doelen (inspanningsverplichting)
Dit moet in uw doelstellingen staan in lesvoorbereiding:
Voor de andere leerplannen zie ppt ‘onderwijs in vlaanderen’
