1BA RECHTEN
Jens Baert
2021-2022
INTERNATIONAAL
RECHT
Tom Ruys
,Inhoud
Deel 1. Inleiding: algemene kenmerken van het internationaal recht....................8
Hoofdstuk 1. Wat is internationaal recht (volkenrecht).......................................8
DEFINITIE.......................................................................................................... 8
INTERNATIONAAL RECHT EN NATIONAAL RECHT.............................................9
INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT EN INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT..........9
RAISON D’êTRE................................................................................................ 9
ONTWIKKELING.............................................................................................. 10
2 onderverdelingen in de rechtsleer:.............................................................12
Hoofdstuk 2. Internationaal recht als een horizontaal en onvolmaakt systeem 13
A) Geen centrale wetgever............................................................................ 14
B) Geen centrale rechter................................................................................ 14
C) Geen centrale afdwinging..........................................................................15
Hoofdstuk 3. Relevantie van het internationaal recht.......................................15
Is het recht?................................................................................................... 15
Is internationaal recht relevant?....................................................................16
Deel 2. De bronnen van het internationaal recht.................................................16
Hoofdstuk 1. Algemeen..................................................................................... 16
A) Consensualisme......................................................................................... 17
Afdeling 2. Wat is een verdrag?........................................................................17
Definitie.......................................................................................................... 17
A) Overeenkomst met bedoeling om bindende gevolgen te creëren.............18
B) tussen twee of meer subjecten van internationaal recht...........................18
C) Beheerst door het volkenrecht..................................................................18
D) Vorm.......................................................................................................... 18
Afdeling 3. Types verdragen............................................................................. 19
A) Materieel/inhoudelijk.................................................................................. 19
B) Bilaterale, regionale en multilaterale verdragen.......................................19
C) Open en gesloten verdragen.....................................................................19
Extra in de marge........................................................................................... 19
Afdeling 4. Registratie en bekendmaking van verdragen..................................20
Bekendmaking op internationaal niveau: The united nations treaty series....20
Bekendmaking op nationaal niveau...............................................................20
Hoofdstuk 3: Internationaal gewoonterecht (primaire bron).............................20
Afdeling 1. Algemeen........................................................................................ 20
Afdeling 2. Het materiële element “Statenpraktijk”..........................................20
, Quid?.............................................................................................................. 20
1. Uniformiteit / consistentie..........................................................................21
2. Algemeenheid............................................................................................ 21
3. Duur........................................................................................................... 21
Wie creëert de statenpraktijk?.......................................................................22
Resoluties van de Algemene vergadering:.....................................................22
Verdragen als vorm van statenpraktijk..........................................................23
Afdeling 3: Het subjectieve element “opinio juris”............................................23
Quid?.............................................................................................................. 23
Bewijs?........................................................................................................... 23
Afdeling 4: Voortdurend verzet “persistent objector”.......................................24
Algemeen....................................................................................................... 24
Uitzondering................................................................................................... 24
Afdeling 5: lokaal en regionaal gewoonterecht.................................................24
Afdeling 6: de identificatie van internationaal gewoonterecht..........................24
Quid?.............................................................................................................. 24
Twijfel............................................................................................................. 24
Exhaustieve lijst?........................................................................................... 24
Bron: rechtspraak........................................................................................... 25
Hoofdstuk 4: de verhouding tussen verdragsrecht en internationaal
gewoonterecht.................................................................................................. 25
Afdeling 1: Algemeen........................................................................................ 25
Afdeling 2: Codificatie....................................................................................... 25
Belang van codificatie.................................................................................... 25
De commissie voor internationaal recht (ILC)................................................25
Afdeling 3: De blijvende relevantie van internationaal gewoonterecht.............26
Het gelijktijdig bestaan van een verdragsregel en gewoonterechtelijke regels
....................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 5: Overige bronnen Afdeling 1: Algemene beginselen van het
internationaal recht (primaire bron) Quid..........................................................26
Belang............................................................................................................ 27
Billijkheid (‘equity’)........................................................................................ 27
Afdeling 2: Internationale rechtspraak en rechtsleer (secundaire/ subsidiaire
bronnen)............................................................................................................ 27
Rechtspraak van het IGH:.............................................................................. 27
Andere rechtscolleges.................................................................................... 27
Afdeling 3: Besluitvorming van internationale organisaties..............................28
Internationale organisaties............................................................................. 28
, Conference of the parties (COP).....................................................................28
Afdeling 4: Eenzijdige handelingen en verklaringen..........................................28
Principe.......................................................................................................... 29
Eenzijdige of unilaterale rechtshandelingen...................................................29
Kenmerken..................................................................................................... 29
Richtsnoeren ILC 2006................................................................................... 29
Afdeling 5: Soft law........................................................................................... 29
Quid?.............................................................................................................. 29
Hoofdstuk 6: Hiërarchie..................................................................................... 30
Algemeen....................................................................................................... 30
Artikel 103 HVN.............................................................................................. 30
Artikel 25 HVN................................................................................................ 30
Jus cogens...................................................................................................... 30
Erga omnes-regels......................................................................................... 31
Deel 3: verdragenrecht........................................................................................ 31
Hoofdstuk 1: Bronnen........................................................................................ 31
Het Weens verdragenverdrag.......................................................................31
Andere bronnen............................................................................................. 32
Hoofdstuk 2: Totstandkoming en inwerkingtreding van verdragen...................32
Afdeling 1: Het sluiten van verdragen...............................................................32
Wie is bevoegd?............................................................................................. 32
Stap 1: Onderhandelingen en full powers......................................................32
Stap 2: Aanneming......................................................................................... 33
Stap 3: Authentificatie.................................................................................... 33
Afdeling 2: Instemming om door het verdrag gebonden te zijn........................33
A) Ondertekening........................................................................................... 33
B) Bekrachtiging of ratificatie.........................................................................33
C) Aanvaarding (‘acceptance’) en goedkeuring (‘approval’)..........................34
D) Toetreding (‘accession’)............................................................................ 34
Afdeling 3: Voorbehouden................................................................................. 34
Achtergrond en belang................................................................................... 34
Weens verdragenverdrag: STAAT IN CODEX..................................................35
Controverse.................................................................................................... 35
Afdeling 4: inwerkingtreding en voorlopige toepassing.....................................36
Wat bepaalt het verdrag?............................................................................... 36
Residuaire regel............................................................................................. 36
Rechtsgevolgen voorafgaand aan inwerkingtreding......................................37
Jens Baert
2021-2022
INTERNATIONAAL
RECHT
Tom Ruys
,Inhoud
Deel 1. Inleiding: algemene kenmerken van het internationaal recht....................8
Hoofdstuk 1. Wat is internationaal recht (volkenrecht).......................................8
DEFINITIE.......................................................................................................... 8
INTERNATIONAAL RECHT EN NATIONAAL RECHT.............................................9
INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT EN INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT..........9
RAISON D’êTRE................................................................................................ 9
ONTWIKKELING.............................................................................................. 10
2 onderverdelingen in de rechtsleer:.............................................................12
Hoofdstuk 2. Internationaal recht als een horizontaal en onvolmaakt systeem 13
A) Geen centrale wetgever............................................................................ 14
B) Geen centrale rechter................................................................................ 14
C) Geen centrale afdwinging..........................................................................15
Hoofdstuk 3. Relevantie van het internationaal recht.......................................15
Is het recht?................................................................................................... 15
Is internationaal recht relevant?....................................................................16
Deel 2. De bronnen van het internationaal recht.................................................16
Hoofdstuk 1. Algemeen..................................................................................... 16
A) Consensualisme......................................................................................... 17
Afdeling 2. Wat is een verdrag?........................................................................17
Definitie.......................................................................................................... 17
A) Overeenkomst met bedoeling om bindende gevolgen te creëren.............18
B) tussen twee of meer subjecten van internationaal recht...........................18
C) Beheerst door het volkenrecht..................................................................18
D) Vorm.......................................................................................................... 18
Afdeling 3. Types verdragen............................................................................. 19
A) Materieel/inhoudelijk.................................................................................. 19
B) Bilaterale, regionale en multilaterale verdragen.......................................19
C) Open en gesloten verdragen.....................................................................19
Extra in de marge........................................................................................... 19
Afdeling 4. Registratie en bekendmaking van verdragen..................................20
Bekendmaking op internationaal niveau: The united nations treaty series....20
Bekendmaking op nationaal niveau...............................................................20
Hoofdstuk 3: Internationaal gewoonterecht (primaire bron).............................20
Afdeling 1. Algemeen........................................................................................ 20
Afdeling 2. Het materiële element “Statenpraktijk”..........................................20
, Quid?.............................................................................................................. 20
1. Uniformiteit / consistentie..........................................................................21
2. Algemeenheid............................................................................................ 21
3. Duur........................................................................................................... 21
Wie creëert de statenpraktijk?.......................................................................22
Resoluties van de Algemene vergadering:.....................................................22
Verdragen als vorm van statenpraktijk..........................................................23
Afdeling 3: Het subjectieve element “opinio juris”............................................23
Quid?.............................................................................................................. 23
Bewijs?........................................................................................................... 23
Afdeling 4: Voortdurend verzet “persistent objector”.......................................24
Algemeen....................................................................................................... 24
Uitzondering................................................................................................... 24
Afdeling 5: lokaal en regionaal gewoonterecht.................................................24
Afdeling 6: de identificatie van internationaal gewoonterecht..........................24
Quid?.............................................................................................................. 24
Twijfel............................................................................................................. 24
Exhaustieve lijst?........................................................................................... 24
Bron: rechtspraak........................................................................................... 25
Hoofdstuk 4: de verhouding tussen verdragsrecht en internationaal
gewoonterecht.................................................................................................. 25
Afdeling 1: Algemeen........................................................................................ 25
Afdeling 2: Codificatie....................................................................................... 25
Belang van codificatie.................................................................................... 25
De commissie voor internationaal recht (ILC)................................................25
Afdeling 3: De blijvende relevantie van internationaal gewoonterecht.............26
Het gelijktijdig bestaan van een verdragsregel en gewoonterechtelijke regels
....................................................................................................................... 26
Hoofdstuk 5: Overige bronnen Afdeling 1: Algemene beginselen van het
internationaal recht (primaire bron) Quid..........................................................26
Belang............................................................................................................ 27
Billijkheid (‘equity’)........................................................................................ 27
Afdeling 2: Internationale rechtspraak en rechtsleer (secundaire/ subsidiaire
bronnen)............................................................................................................ 27
Rechtspraak van het IGH:.............................................................................. 27
Andere rechtscolleges.................................................................................... 27
Afdeling 3: Besluitvorming van internationale organisaties..............................28
Internationale organisaties............................................................................. 28
, Conference of the parties (COP).....................................................................28
Afdeling 4: Eenzijdige handelingen en verklaringen..........................................28
Principe.......................................................................................................... 29
Eenzijdige of unilaterale rechtshandelingen...................................................29
Kenmerken..................................................................................................... 29
Richtsnoeren ILC 2006................................................................................... 29
Afdeling 5: Soft law........................................................................................... 29
Quid?.............................................................................................................. 29
Hoofdstuk 6: Hiërarchie..................................................................................... 30
Algemeen....................................................................................................... 30
Artikel 103 HVN.............................................................................................. 30
Artikel 25 HVN................................................................................................ 30
Jus cogens...................................................................................................... 30
Erga omnes-regels......................................................................................... 31
Deel 3: verdragenrecht........................................................................................ 31
Hoofdstuk 1: Bronnen........................................................................................ 31
Het Weens verdragenverdrag.......................................................................31
Andere bronnen............................................................................................. 32
Hoofdstuk 2: Totstandkoming en inwerkingtreding van verdragen...................32
Afdeling 1: Het sluiten van verdragen...............................................................32
Wie is bevoegd?............................................................................................. 32
Stap 1: Onderhandelingen en full powers......................................................32
Stap 2: Aanneming......................................................................................... 33
Stap 3: Authentificatie.................................................................................... 33
Afdeling 2: Instemming om door het verdrag gebonden te zijn........................33
A) Ondertekening........................................................................................... 33
B) Bekrachtiging of ratificatie.........................................................................33
C) Aanvaarding (‘acceptance’) en goedkeuring (‘approval’)..........................34
D) Toetreding (‘accession’)............................................................................ 34
Afdeling 3: Voorbehouden................................................................................. 34
Achtergrond en belang................................................................................... 34
Weens verdragenverdrag: STAAT IN CODEX..................................................35
Controverse.................................................................................................... 35
Afdeling 4: inwerkingtreding en voorlopige toepassing.....................................36
Wat bepaalt het verdrag?............................................................................... 36
Residuaire regel............................................................................................. 36
Rechtsgevolgen voorafgaand aan inwerkingtreding......................................37
