Statistiek- samenvatting

Tweede semester
Statistiek in de criminologie L. Pauwels + C. Vandeviver

Informatie:
 Weekplanning in de gaten houden om te weten wanneer er les is
 Werkcolleges online via zoom (vanaf vrijdag 18/02)
o Oefeningen worden voorbereid  moet ingediend worden op ufora
 Powerpoint hoorcollege is essentie!
o Van hieruit verder bouwen
o Luisteren naar klemtonen die gelegd worden
 Hoofdstuk op voorhand lezen
o In lessen wordt essentie, hoofdlijnen benadrukt
Examen:
 1 punt wordt verdiend door oefeningen voor te bereiden (uitkomt juist of fout maakt niet
uit)
o Ufora  ufora tools (hier oefeningen indienen)
 Eerste keer donderdag 18/02
 Multiple choice (uitspraken over theorie en oefeningen)
 Open vragen (begrip toelichten, zaken invullen)


HOOFDSTUK 1: DE LOGICA VAN STATISTISCHE VERGELIJKINGEN EN ANALYSES
Inleiding: waarom data analyseren?
 Waarom heb je statistiek nodig?
o We willen realiteit begrijpen (we zijn nieuwsgierig)
 Hoe? Door middel van statistiek
 Werkkader/ technieken om realiteit te meten, verklaren
o Doel? Niet louter beschrijven MAAR uitspraken doen over realiteit
 Ontdekken van patronen en processen
o Methode om zaken die ons interesseren te bestuderen
o Bewijs om een argument te ondersteunen

Geschiedenis van de statistiek in een notendop
 Vroegste vorm van statistische analyse: het gemiddelde (Pythagoras)
o Voorloper van de beschrijvende statistieken
 Rond 200 voor christus: waarschijnlijkheidsanalyse
o Voorloper van de inferentiële statistiek
 Naam “statistiek” of “statistics”
o Oude benaming voor statistiek: political arihmetics
 Reden? Men probeerde met behulp van statistiek antwoorden op problemen
van de staat te krijgen
o Originele gebruik term statistiek: uitgevonden door E. August Wilhelm von Zimmerman

Gebruik van statistiek
 Statistiek: twee betekenissen
o Verzameling en bewaring van data (bv. volkstelling of sterftestatistieken)
o Methode om data te analyseren
 Doel?
 Komen tot beknopte synthese en betekenisvolle conclusies over de
data (beschrijvende statistiek)
 Karakteristieken van grote groepen bepalen of afleiden gebaseerd op
data afkomstig van kleinere delen (steekproeven) (inferentiële
statistiek)

1

,Tweede semester
Statistiek in de criminologie L. Pauwels + C. Vandeviver

HOOFDSTUK 2: INLEIDENDE BEGRIPPEN

1. Inleiding
 Waarom doe je aan criminologisch onderzoek?
o Om iets over de werkelijkheid te weten te komen
 Objecten of onderzoekseenheden
o Personen of zaken over wie je iets zegt
 Hoeven niet altijd personen te zijn! (kunnen ook bv. artikels zijn)
o Het moet duidelijk zijn over wie of wat je een uitspraak doet
 Individuen waarover je informatie wilt  moet op voorhand duidelijk
gedefinieerd zijn
 Bv. volledige bevolking of bevolking tussen 15 en 90 jaar
 Variabelen
o Kenmerken van onderzoekseenheden (leeftijd, geslacht, vooropleiding en studiekeuze)
o Met behulp van statistiek  precieze uitspraken doen over de kenmerken van
onderzoekseenheden
o Soorten:
 Kwantitatieve variabele
 Omvat numerieke waarden, getallen waarmee je kan rekenen
 Kwalitatieve variabele
 Kan je niet mee rekenen
o Onderscheid
 Discrete variabele
 Variabele kan niet verder onderverdeeld worden, eenmaal uitgedrukt in
een eenheid
 Continue variabele
 Voor elke twee mogelijke uitkomst kan je een derde uitkomst bedenken
o Onderscheid
 Onafhankelijke variabele (oorzaak)
 Afhankelijke variabele (gevolg)
 Onderzoekspopulatie:
= verzameling individuen waarover we een uitspraak willen doen
o Populatie moet afgebakend zijn  moet specifiek, nauwkeurig omschreven zijn
 Bv. “Belgische bevolking”: niet volledig genoeg
o Bestuderen van onderzoekspopulatie erg moeilijk
 Reden? Onmogelijk om alle individuen uit onderzoekspopulatie te bevragen
+ niet nuttig
 Oplossing? Werken met steekproeven
 Staal uit onderzoekspopulatie
 Voorwaarden voor een goede steekproef
o Toevalsgewijs samengesteld
o Moet representatief zijn
 Alle relevante kenmerken in onderzoekspopulatie
moeten ook aanwezig zijn in steekproef
 Personen die uiteindelijk bevraagd worden= respondenten
o In onderzoekspopulatie aan de slag gaan met onderzoekseenheden
 onderzoekseenheden opsplitsen volgens variabelen
o Variabelen= kenmerken met spreiding

2

,Tweede semester
Statistiek in de criminologie L. Pauwels + C. Vandeviver

2. Beschrijven, schatten en veralgemenen als statistische bedrijvigheid
 Statistiek= het geheel van regels en procedures om gemeten kenmerken te verwerken
 Twee soorten statistiek
o Beschrijvende statistiek
 Kwantitatieve beschrijving van de kenmerken van de steekproef
 Weergeven van kenmerken die voorkomen in steekproef of
onderzoekspopulatie
 Op een overzichtelijke en samenvattende of synthetische wijze
 Datareductie & steekproef
 Datareductie: grote hoeveelheden van gegevens zo overzichtelijk
mogelijk weergeven zonder dat er veel informatie verloren gaat
 Voor wat is beschrijvende statistiek handig?
 Om hypothesen te formuleren
o Veronderstellingen over de samenhang van kenmerken
 Doel beschrijvende statistiek?
 Grote massa aan gegevens op een interessante wijze beschrijven,
samenvatten of synthetiseren
o Reductionistisch: rijke informatie  naakte cijfers
 Bekendste vormen: maten van centraliteit, maten van spreiding (bv.
Gemiddelde, variantie)

o Inductieve of inferentiële statistiek
 Veralgemening van steekproef naar populatie
 Gegevens verzameld voor steekproef veralgemenen naar
onderzoekspopulatie waaruit ze getrokken werden
 Veronderstelling die je hebt  formuleren onder toetsbare stelling (= hypothesen)
 Specifieke stellingen betreffende de (causale) relatie tussen twee of
meer concepten, die afgeleid zijn uit de theorie
 Hypothese omvat
o Onderzoekshypothese
 Formuleert betrokken stelling in de positieve zin
 In de richting van de verwachtingen van de onderzoeker
 Bv. er is verband tussen economische achterstelling
en criminaliteit
o Nulhypothese (H0)
 Omkering van de onderzoekshypothese
 Bv. er is geen verband tussen economische
achterstelling en criminaliteit
o Alternatieve hypothese (Ha)
 Wanneer vastgesteld wordt dat nulhypothese kan verworpen
worden  onderzoekshypothese, nu alternatieve hypothese
genoemd, wordt verondersteld op te gaan
 Steekproef= tussenstap
 Essentie: onderzoekspopulatie
 Beginnen in onderzoekspopulatie  hieruit steekproef stellen  hierin data
verzamelen  rapporteren  inferenties maken over populaties
(terugkoppelen naar populatie)
 Bv. Regressie- analyse

3

, Tweede semester
Statistiek in de criminologie L. Pauwels + C. Vandeviver

3. Statistiek en de beantwoording van beschrijvende en verklarende onderzoeksvragen
 Criminologische problemen  roept vragen op bij onderzoekers
o Om deze vragen te beantwoorden: probleemstelling (centrale onderzoeksvraag)
formuleren
 Noodzakelijk dat deze zo nauwkeurig mogelijk is
 Basis onderzoek
 Types onderzoeksvragen
o Beschrijvende onderzoeksvragen
 Kwantitatieve beschrijving (samenvatting van fenomeen)
 Iets aantonen en beschrijven MAAR zonder verklaring
o Exploratieve (verkennende) onderzoeksvragen
 Hebben betrekking op het aftasten van (nieuwe) veronderstellingen
o Verklarende onderzoeksvragen
 Erop gericht geobserveerde verschillen of veranderingen in uitkomstvariabelen te
verklaren (statistische verklaring)
 Vanuit kenmerken die eigen zijn aan een theoretisch paradigma
 Op basis van één of meer kenmerken van die eenheden




4