WAT IS DE INVLOED VAN MUZIEK OP
JE CONCENTRATIEVERMOGEN?
PWS INSULA COLLEGE HAVO 5
Helin Tan & Esmée van Dommele
Begeleider: R. Brons
Datum: 18-04-2021
, INHOUDSOPGAVE
SAMENVATTING 4
VOORWOORD 6
INLEIDING 7
HOOFDSTUK 1: DE HERSENEN 10
1.1: WAT ZIJN DE HERSENEN EN UIT WELKE TYPEN CELLEN BESTAAN ZE? 10
1.2: WAAR ZITTEN DE HERSENEN EN HOE WORDEN ZE DAAR BESCHERMD (HERSENVOCHT)? 14
1.3: HOE WERKEN DE HERSENEN? 16
1.4: HOE ZIEN DE HERSENEN ERUIT EN UIT IN WELKE DELEN KUNNEN WE DE HERSENEN ONDERVERDELEN? 17
HOOFDSTUK 2: CONCENTRATIE 21
2.1: WAT IS CONCENTRATIEVERMOGEN EN HOE WERKT HET? 21
2.2: WAT ZIJN BEÏNVLOEDINGEN VAN HET CONCENTRATIEVERMOGEN EN ZIJN ER MOGELIJKHEDEN OM HET
CONCENTRATIEVERMOGEN TE TRAINEN? 21
HOOFDSTUK 3: WAT IS MUZIEK? 23
3.1: WAT ZIJN DE FUNCTIES VAN MUZIEK? 23
3.2: HOE WORDT MUZIEK GEDEFINIEERD? 25
3.3: WAT ZIJN MUZIEK GENRES? 25
3.4: ONTWIKKELING VAN MUZIEK 26
HOOFDSTUK 4: WAT IS DE INVLOED VAN MUZIEK OP DE HERSENEN? 29
4.1: HOE KOMT MUZIEK DE HERSENEN BINNEN? 29
4.2: HOE REAGEREN DE HERSENEN OP MUZIEK? 31
4.3 WELK MUZIEKGENRE WERKT HET MEEST EFFECTIEF VOOR HET CONCENTRATIEVERMOGEN? 32
4.2: LEREN MET MUZIEK 33
HOOFDSTUK 5: PRAKTISCH ONDERZOEK 35
RESULTATEN 35
CONCLUSIE UIT ONDERZOEK 37
CONCLUSIE 38
DISCUSSIE 39
AANBEVELINGEN VOOR VERVOLGONDERZOEK 39
NAWOORD 40
2
,BRONNENLIJST 41
DEELVRAAG 1 & 2 41
DEELVRAAG 3 & 4: 42
VIDEO’S 42
BIJLAGEN 44
TABELLEN EN GRAFIEKEN ONDERZOEK/ENQUETE. 44
LOGBOEK 47
3
, SAMENVATTING
In dit profielwerkstuk is gekeken naar de invloed van muziek op het concentratievermogen. De
hoofdvraag hierbij is: Wat is de invloed van muziek op je concentratievermogen? Dit is onderzocht aan
de hand van een aantal deelvragen. Deze zijn beantwoord doormiddel van literaire bronnen en video’s
van het internet. Bij dit onderwerp is er ook een bijhorend praktisch onderzoek uitgevoerd. Hieronder
staat een samenvatting van wat er is onderzocht in de verschillende hoofdstukken:
De hersenen zijn een erg gecompliceerd orgaan. De hersenen vormen een onderdeel van het centrale
zenuwstelsel, het centrale zenuwstelsel omvat de hersenen en het ruggenmerg. De cellen in het
centrale zenuwstelsel vormen de bouwstenen van de hersenen. De hersenen bestaat uit drie soorten
cellen, namelijk: zenuwcellen (ook wel neuronen genoemd), gliacellen en microgliacellen. De
zenuwcellen zijn opgebouwd uit verschillende onderdelen. De hersenen worden beschermd door de
schedel. De hersenen worden omgeven door drie vliezen. Het hersenvocht beschermt de hersenen
zowel voor fysiek gevaar maar ook voor immunologisch gevaar. Hersenen ontvangen signalen van de
'sensoren' (receptoren) van het lichaam via de zenuwen. Deze signalen worden door het centrale
zenuwstelsel geïnterpreteerd waarna reacties worden geformuleerd. Verschillende delen van de
hersenen zijn; de hersenstam, de kleine hersenen, de kwabben, de grote hersenen en de
hersenschors.
Concentratie is de mate van aandacht die iemand bij een opdracht kan houden. Aandacht kun je ook
zien als een selectiemechanisme voor binnenkomende informatie. Het gaat hier dus om dat je
aandacht selectief inzetten en het instaat zijn om tussen verschillende activiteiten te wisselen zonder
dat je aandacht daaraan verloren gaat. Bij een goede concentratie kun je veel informatie opnemen en
onderscheid maken tussen wat wel en niet belangrijk is. De belangrijke informatie wordt doorgegeven
aan het geheugen. Afleiding is een van de grootste struikelblokken als het om concentratie gaat. Je
kunt door van alles afgeleid worden. Onderzoek toont ook aan dat te weinig afwisseling en
multitasking een van de grootste gevaren voor het verliezen van je concentratie is.
Muziek is een georganiseerde samenstelling van geluid en trillende beweging van lucht die door het
gehoororgaan wordt waargenomen. Een unieke combinatie van dynamiek, klankkleur, tempo en vele
andere eigenschappen maken deze samenstelling tot wat mensen waarnemen en interpreteren als
muziek. Muziek wordt opgedeeld in muziekgenres. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt in de muziek
door vorm en stijl. Ook heeft muziek veel verschillende functies, zoals; Herinneren, associatie,
symbolische functie, metafoor, analogie, interactie, emotie, structuur, en neuro- en fysiologische
reacties.
Muziek komt de hersenen binnen via het gehoororgaan. Het gehoororgaan bestaat uit het buitenoor,
het middenoor en het binnenoor. Daarnaast heb je ook nog een gehoorzenuw. Om goed te kunnen
horen moeten naast je gehoororgaan, ook de gehoorzenuw en de hersenen goed functioneren. De
emoties die je voelt als je muziek luistert worden beïnvloed door een bepaald gebied in je hersenen.
Als je muziek luistert neemt het volume van de hersenbalk toe, dit heeft een positieve invloed op het
communiceren van de twee hersenhelften. Ook wordt er dopamine in de hersenen aangemaakt
tijdens het luisteren van muziek, dit is een stof die hoort bij het beloningssysteem van de hersenen.
Uit onderzoek is gebleken dat klassieke- en EDM-muziek het meest effectief werken op het
concentratievermogen.
Er is een praktisch onderzoek uitgevoerd. Dit is gedaan doormiddel van een enquête die is verspreid
naar leerlingen. De enquête had 5 korte en simpele vragen. Uit dit onderzoek kan geconstateerd
4
JE CONCENTRATIEVERMOGEN?
PWS INSULA COLLEGE HAVO 5
Helin Tan & Esmée van Dommele
Begeleider: R. Brons
Datum: 18-04-2021
, INHOUDSOPGAVE
SAMENVATTING 4
VOORWOORD 6
INLEIDING 7
HOOFDSTUK 1: DE HERSENEN 10
1.1: WAT ZIJN DE HERSENEN EN UIT WELKE TYPEN CELLEN BESTAAN ZE? 10
1.2: WAAR ZITTEN DE HERSENEN EN HOE WORDEN ZE DAAR BESCHERMD (HERSENVOCHT)? 14
1.3: HOE WERKEN DE HERSENEN? 16
1.4: HOE ZIEN DE HERSENEN ERUIT EN UIT IN WELKE DELEN KUNNEN WE DE HERSENEN ONDERVERDELEN? 17
HOOFDSTUK 2: CONCENTRATIE 21
2.1: WAT IS CONCENTRATIEVERMOGEN EN HOE WERKT HET? 21
2.2: WAT ZIJN BEÏNVLOEDINGEN VAN HET CONCENTRATIEVERMOGEN EN ZIJN ER MOGELIJKHEDEN OM HET
CONCENTRATIEVERMOGEN TE TRAINEN? 21
HOOFDSTUK 3: WAT IS MUZIEK? 23
3.1: WAT ZIJN DE FUNCTIES VAN MUZIEK? 23
3.2: HOE WORDT MUZIEK GEDEFINIEERD? 25
3.3: WAT ZIJN MUZIEK GENRES? 25
3.4: ONTWIKKELING VAN MUZIEK 26
HOOFDSTUK 4: WAT IS DE INVLOED VAN MUZIEK OP DE HERSENEN? 29
4.1: HOE KOMT MUZIEK DE HERSENEN BINNEN? 29
4.2: HOE REAGEREN DE HERSENEN OP MUZIEK? 31
4.3 WELK MUZIEKGENRE WERKT HET MEEST EFFECTIEF VOOR HET CONCENTRATIEVERMOGEN? 32
4.2: LEREN MET MUZIEK 33
HOOFDSTUK 5: PRAKTISCH ONDERZOEK 35
RESULTATEN 35
CONCLUSIE UIT ONDERZOEK 37
CONCLUSIE 38
DISCUSSIE 39
AANBEVELINGEN VOOR VERVOLGONDERZOEK 39
NAWOORD 40
2
,BRONNENLIJST 41
DEELVRAAG 1 & 2 41
DEELVRAAG 3 & 4: 42
VIDEO’S 42
BIJLAGEN 44
TABELLEN EN GRAFIEKEN ONDERZOEK/ENQUETE. 44
LOGBOEK 47
3
, SAMENVATTING
In dit profielwerkstuk is gekeken naar de invloed van muziek op het concentratievermogen. De
hoofdvraag hierbij is: Wat is de invloed van muziek op je concentratievermogen? Dit is onderzocht aan
de hand van een aantal deelvragen. Deze zijn beantwoord doormiddel van literaire bronnen en video’s
van het internet. Bij dit onderwerp is er ook een bijhorend praktisch onderzoek uitgevoerd. Hieronder
staat een samenvatting van wat er is onderzocht in de verschillende hoofdstukken:
De hersenen zijn een erg gecompliceerd orgaan. De hersenen vormen een onderdeel van het centrale
zenuwstelsel, het centrale zenuwstelsel omvat de hersenen en het ruggenmerg. De cellen in het
centrale zenuwstelsel vormen de bouwstenen van de hersenen. De hersenen bestaat uit drie soorten
cellen, namelijk: zenuwcellen (ook wel neuronen genoemd), gliacellen en microgliacellen. De
zenuwcellen zijn opgebouwd uit verschillende onderdelen. De hersenen worden beschermd door de
schedel. De hersenen worden omgeven door drie vliezen. Het hersenvocht beschermt de hersenen
zowel voor fysiek gevaar maar ook voor immunologisch gevaar. Hersenen ontvangen signalen van de
'sensoren' (receptoren) van het lichaam via de zenuwen. Deze signalen worden door het centrale
zenuwstelsel geïnterpreteerd waarna reacties worden geformuleerd. Verschillende delen van de
hersenen zijn; de hersenstam, de kleine hersenen, de kwabben, de grote hersenen en de
hersenschors.
Concentratie is de mate van aandacht die iemand bij een opdracht kan houden. Aandacht kun je ook
zien als een selectiemechanisme voor binnenkomende informatie. Het gaat hier dus om dat je
aandacht selectief inzetten en het instaat zijn om tussen verschillende activiteiten te wisselen zonder
dat je aandacht daaraan verloren gaat. Bij een goede concentratie kun je veel informatie opnemen en
onderscheid maken tussen wat wel en niet belangrijk is. De belangrijke informatie wordt doorgegeven
aan het geheugen. Afleiding is een van de grootste struikelblokken als het om concentratie gaat. Je
kunt door van alles afgeleid worden. Onderzoek toont ook aan dat te weinig afwisseling en
multitasking een van de grootste gevaren voor het verliezen van je concentratie is.
Muziek is een georganiseerde samenstelling van geluid en trillende beweging van lucht die door het
gehoororgaan wordt waargenomen. Een unieke combinatie van dynamiek, klankkleur, tempo en vele
andere eigenschappen maken deze samenstelling tot wat mensen waarnemen en interpreteren als
muziek. Muziek wordt opgedeeld in muziekgenres. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt in de muziek
door vorm en stijl. Ook heeft muziek veel verschillende functies, zoals; Herinneren, associatie,
symbolische functie, metafoor, analogie, interactie, emotie, structuur, en neuro- en fysiologische
reacties.
Muziek komt de hersenen binnen via het gehoororgaan. Het gehoororgaan bestaat uit het buitenoor,
het middenoor en het binnenoor. Daarnaast heb je ook nog een gehoorzenuw. Om goed te kunnen
horen moeten naast je gehoororgaan, ook de gehoorzenuw en de hersenen goed functioneren. De
emoties die je voelt als je muziek luistert worden beïnvloed door een bepaald gebied in je hersenen.
Als je muziek luistert neemt het volume van de hersenbalk toe, dit heeft een positieve invloed op het
communiceren van de twee hersenhelften. Ook wordt er dopamine in de hersenen aangemaakt
tijdens het luisteren van muziek, dit is een stof die hoort bij het beloningssysteem van de hersenen.
Uit onderzoek is gebleken dat klassieke- en EDM-muziek het meest effectief werken op het
concentratievermogen.
Er is een praktisch onderzoek uitgevoerd. Dit is gedaan doormiddel van een enquête die is verspreid
naar leerlingen. De enquête had 5 korte en simpele vragen. Uit dit onderzoek kan geconstateerd
4
