Antropologie
Les 1: Inleiding antropologie deel 1
Wat is antropologie?
Studie van de mens in zijn samenleving op politiek, sociaal en cultureel gebied.
Gestart in de 19e eeuw als studie naar de mens.
Antropologie (menskunde of mensleer) is een tak van wetenschap die de mens in al zijn aspecten, zowel
fysiek als cultureel, bestudeert. Antropologie wordt tot de gedragswetenschap en de sociale
wetenschappen gerekend.
Culturele antropologie (ook volkenkunde, etnologie, sociale antropologie of sociaal-culturele
antropologie genoemd) is de wetenschap die het sociale gedrag, de economische structuur en
de religie van volken en bevolkingsgroepen bestudeert.
Ontstaan wetenschap antropologie
Een wezenlijk kenmerk van de antropologie als sociale wetenschap is de aandacht voor sociale en
culturele variatie. Deze aandacht berust op een besef dat mensen in andere samenlevingen zich anders
gedragen. Dit besef bestaat vooral waar verschillende samenlevingen met elkaar in aanraking komen.
Voor de geschiedenis van antropologie zijn er in het verleden diverse momenten te noemen die in dit
verband van belang zijn.
Tijdlijn
Het eerste moment is in de Griekse oudheid, waarin diverse denkers zich bezighielden met problemen
die we nu antropologisch zouden noemen. Eén van hen was Herodotus, die in zijn tijd uitvoerige
beschrijvingen gaf van een groot aantal bekende volken rond het oostelijke deel van de Middellandse
Zee. Ook de Romeinse tijd leidde tot intensieve contacten met andere samenlevingen en culturen in
Europa en Noord-Afrika. De Rerum Natura van Lucretius bevatte een complete ontwikkelingsleer van de
mensheid en kan daarom als een soort pre-antropologie worden gezien. In de 13e eeuw onstond de
eerste reis over land naar Azië (Marco Polo). Toen dat werd vermoeilijkt werd er over de zee gereisd en
zo werd Amerika ontdekt (Columbus). Hoewel vanaf ca. 1500 de hoeveelheid kennis in Europa omtrent
andere samenlevingen in snel tempo toenam, kan tot ver in de geschiedenis toch niet van sociale
wetenschap, laat staan antropologie, worden gesproken. In de 19e eeuw waren een aantal personen die
zich als eersten gingen concentreren op de studie van andere samenlevingen en culturen. Vanaf 1893
gingen organisaties zich actief bezighouden met de bevordering van de bestudering van buiten-Europese
samenlevingen en culturen. Leden vanuit deze organisaties maakte de overstap naar universiteiten. Met
deze academische erkenning verliet de antropologie het stadium van amateurisme en kwam de
professionele antropoloog naar voren.
Reden voor het reizen
Klassieke oudheid
Militaire veroveringen
Pelgrimstochten
Les 1: Inleiding antropologie deel 1
Wat is antropologie?
Studie van de mens in zijn samenleving op politiek, sociaal en cultureel gebied.
Gestart in de 19e eeuw als studie naar de mens.
Antropologie (menskunde of mensleer) is een tak van wetenschap die de mens in al zijn aspecten, zowel
fysiek als cultureel, bestudeert. Antropologie wordt tot de gedragswetenschap en de sociale
wetenschappen gerekend.
Culturele antropologie (ook volkenkunde, etnologie, sociale antropologie of sociaal-culturele
antropologie genoemd) is de wetenschap die het sociale gedrag, de economische structuur en
de religie van volken en bevolkingsgroepen bestudeert.
Ontstaan wetenschap antropologie
Een wezenlijk kenmerk van de antropologie als sociale wetenschap is de aandacht voor sociale en
culturele variatie. Deze aandacht berust op een besef dat mensen in andere samenlevingen zich anders
gedragen. Dit besef bestaat vooral waar verschillende samenlevingen met elkaar in aanraking komen.
Voor de geschiedenis van antropologie zijn er in het verleden diverse momenten te noemen die in dit
verband van belang zijn.
Tijdlijn
Het eerste moment is in de Griekse oudheid, waarin diverse denkers zich bezighielden met problemen
die we nu antropologisch zouden noemen. Eén van hen was Herodotus, die in zijn tijd uitvoerige
beschrijvingen gaf van een groot aantal bekende volken rond het oostelijke deel van de Middellandse
Zee. Ook de Romeinse tijd leidde tot intensieve contacten met andere samenlevingen en culturen in
Europa en Noord-Afrika. De Rerum Natura van Lucretius bevatte een complete ontwikkelingsleer van de
mensheid en kan daarom als een soort pre-antropologie worden gezien. In de 13e eeuw onstond de
eerste reis over land naar Azië (Marco Polo). Toen dat werd vermoeilijkt werd er over de zee gereisd en
zo werd Amerika ontdekt (Columbus). Hoewel vanaf ca. 1500 de hoeveelheid kennis in Europa omtrent
andere samenlevingen in snel tempo toenam, kan tot ver in de geschiedenis toch niet van sociale
wetenschap, laat staan antropologie, worden gesproken. In de 19e eeuw waren een aantal personen die
zich als eersten gingen concentreren op de studie van andere samenlevingen en culturen. Vanaf 1893
gingen organisaties zich actief bezighouden met de bevordering van de bestudering van buiten-Europese
samenlevingen en culturen. Leden vanuit deze organisaties maakte de overstap naar universiteiten. Met
deze academische erkenning verliet de antropologie het stadium van amateurisme en kwam de
professionele antropoloog naar voren.
Reden voor het reizen
Klassieke oudheid
Militaire veroveringen
Pelgrimstochten
