Samenvatting module 4.3: kanker

Module 4.3: kanker:
Wat is kanker:
• Neoplasie (nieuwvorming)of gezwel (tumor)
- Ongecontroleerd, autonoom
- Zwelling
- (geen complete autonomie)
• Uitgaande van een getransformeerde cel met
- Kwaadaardig aspect = kanker
- Goedaardig (benige) aspect
• Oncologie

Morfologische verschillen:




Welke soorten kanker zijn er:
• Morfologie:
- Differentiatie
- Gradering
• Architectuur gezwellen: indeling naargelang de opbouw
- Epitheliaal verband
- Bot, KB, spier, bloedvaten of BW
- In celnesten
• Mate van uitgebreidheid
- Gelokaliseerd-invasief-gemetastaseerd
- Stadiëring




59

, Hoe ontstaat kanker:




Kanker ontstaat uit één enkele cel, door een accumulatie van mutaties in successieve generaties van
de cel ontstaat een klonale evolutie

Oorzaken van kanker:
• Chemische carcinogenen
- Directe carcinogenen
- Indirecte carcinogenen
• Fysische carcinogenen
- Ioniserende stralingen
- UV-stralen
- Asbest
• Biologische carcinogenen
- Virussen
- Bacteriën en parasieten

Oncogenese:
• Via complex meerstapsproces, meerdere mutaties nodig tot neoplasie
- Gezien kanker vooral op oudere leeftijd
- Multiple genetische afwijkingen merkbaar in onderzoek van kankerweefsel
• Verandering meerdere kanker-inducerende genen nodig
- Poortwachtergenen: genen betrokken bij regulatie celgroei
1) Oncogenen
2) Tumorsuppressorgenen
3) Telomerasegenen
- Opzichtergenen: genen betrokken bij DNA herstelmechanisme
1) Mismatch-repair genen
2) Excision-repair-genen
3) …..

Invasie en metastasering:
• Transport tumorcellen
• Aanhechting aan endotheelcellen vaatwand
• Metastatische lokalisaties
• Gestoorde contactinhibitie bij tumorcellen
• Infiltratie= ingroei in omliggend weefsel: 3 fasen
- Dysfunctie van intercellulaire adhesiecomplex

60