Hoorcollege Cardiovasculair risicomanagement
Aantal mensen met HVZ blijft sinds 2011 ongeveer gelijk. Groeiend probleem
Sterfgevallen neemt wel af.
2019 1.5 miljoen mensen met HVZ
700 mensen iedere dag opgenomen
Per dag 103 mensen gestorven tgv HVZ
Gevolgen: Kwaliteit van leven omlaag: pijn, invaliditeit, angst, depressie.
Kostenpost: 10,2 miljard in 2017.
Komt vaker voor bij mannen.
Met name een balangrijke oorzaak atherosclerose ofwel aderverkalking
Maar is dus in de slagaders!
Atherosclerose = een progressieve degeneratieve aandoening van de arteriewand.
Arterie wordt vernauwd. Bloed stroomt minder goed doorheen.
Proces artherosclerose:
- Endotheel beschadiging
- LDL cholesterol intima
- Monocytenactivatie
- Schuimcelvorming
- Schuimcellen
- Ontstekingsmediatoren
- Proliferatie en migratie gladde spiercellen
- Bindweefselmatrix
- Fibreuze ka[, evt. Verkalking
(Hele proces vindt plaats in arteriewand)
Gevolgen van artherosclerose:
- Vernauwing van de arterie
- Bij <75% vernauwing van het lumen onstaan de klachten
- Gegeneraliseerd proces
- Klachten afhankelijk van de locatie
Claudicatio intermittens Etalagebenen = bij stilstaan (voor bv. Een etalege) neemt pijn af
- Zuurstof aanbod en vraag niet in balans (vraag groter dan aanbod)
- Ischemie (zuurstof tekort in de spieren)
- Pijn
Dan stop je met lopen, wordt balans weer in evenwicht, en loop je weer door.
Angina pectoris = pijn op de borst (claudicatio intermittens)
Emoties, van koud naar warm, trapje op lopen etc.
Stabiel en instabiel (kan spontaan in rust, kans op infarct groter)
Gevolgen artherosclerose:
, - Kleine scheurtjes of ruptuur in plaque
- Trombose (spontane stolling)
- Afsluiting arterie
- Necrose (afsterven weefsel)
Klinische manifestaties van atherosclerose
- Coronairvaten
o Angina pectoris (kort moment in je lichaam)
o Myocardinfarct
o Ischemische hartaandoeningen
- Celebrale vaten
o TIA
o CVA
- Aorta
o Aneurysma (plaatselijke verwijding of uitstulping)
- Nier arterie
o Hypertensie
o Nierschade
- Arteriën van de tractus digestivus
o Angina abdominalis (pijn in de buik)
- Arteriën van het been
o Claudicatio intermittens
Iedereen krijgt atherosclerose. Niet in dezelfde grootte.
Risicofactoren:
- Geslacht (man)
- Leeftijd (ouder)
- Genetisch (hoger LDL cholesterol)
- Etniciteit
- Buikomvang
- Afkappunt verhoogd risico HVZ:
mannen: >102 cm
Vrouwen >88 cm
- Hypertensie
- Stress
- Alcohol
- Inactiviteit (beweegrichtlijn)
Hoe meer risicofactoren, des te sneller het proces van atherosclerose verloopt preventie
van belang risicoprofiel
Bepaalde chronische aandoeningen
- Diabetes mellitus
- Reumatoide artritis
Cholesterol HDL en LDL
LDL (slecht) verspreidt cholesterol vanuit lever via bloed door hele lichaam
,HDL (goed) voert overtollig cholesterol terug naar lever (stofzuiger)
Groene gebied = leefstijladviezen
Gele gebied = leefstijladviezen, medicamenteuze behandeling bij risicofactoren
Rode gebied = leefstijladviezen, medicamenteuze behandeling
Leefstijlverandering
- Bewegen
- Gezonde voeding
- Stoppen met roken
- Alcohol beperken
- Stress verminderen
Medicamenteuze behandeling
- Acetylsalicylzuur (paracetamol, werkt bloed verdunnend, verminderd kans op
trombose)
- Satine, bij hoog cholesterol
- Antihypertensiva, bij hoge bloeddruk
Fysiologie van bewegen
- Cardiovasculaire effecten
- Afname vetmassa
o Minder pro-inflammatoire adipocytokinen (vetcellen)
- Myokines: cytokinen vanuit de spier
o Anti-inflammatoir
Myokines = cytokines vanuit de spier
- Insulune sensitiviteit
o Zie ook richtlijn beweeginterventie DM type 2
- Spiermassa toename
o Kan zorgen voor hoger rustmetabolisme (vetmassa, hoeveel calorieën
verbruik je etc.)
Vijf gedragslenzen
Lens 1: gewoontes en impulsen
- Groot deel van gedrag wordt uitgevoerd op basis van routine
- We hebben slechte beperkte capaciteit voor bewuste controle
- Gewoontegedrag wordt dus vaak niet verklaard door intenties, attitudes of andere
bewuste processen
- Om gewoontes te beïnvloeden kan je de omgeving aanpassen, of invloed uitoefenen
op het netwerk van associaties.
Lens 2: Weten en vinden
- Opvattingen en gedachten hebben direct invloed op keuzes die iemand maakt in het
omgaan met een aandoening.
- Het gaat ook over de mogelijkheid om richting te geven aan eigen handelen (doelen
stellen
- Belangrijke kansen: educatie, assimileren vs. accommoderen; hulpvraag ‘verticaal’
verkennen
, - Belangrijke bedreigingen: biomedische focus; nocebo’s; action crisis; impliciete
beïnvloeding.
Lens 3: Zien en beseffen
- Vergelijking tussen de huidige- en geactiveerde gewenste situatie.
- Ervaren discrepantie is de eerste stap richting bijsturing
- Kansen: accelerometers; doelen die meebewegen; kies parameters waar verandering
zichtbaar is.
- Bedreigingen; vertekening! Andere doelen die in de context aanwezig zijn.
Lens 4: Willen en kunnen
- Motivatie intrinsiek versus extrensiek
- Gedrag op basis van intrinsieke motivatie
o Wordt vanuit persoonlijke interesse geïnitieerd, zodat er sprake is van een
externe bekrachtiging.
o Wordt in stand gehouden, zolang er wordt voldaan aan competence en
autonomy.
- Gedrag op basis van extrensieke motivatie
o Wordt gevormd door externe consequenties (operant conditioneren)
o Wordt alleen in stand gehouden als consequenties aanwezig blijven,
- Tussenweg: internaliseren van extrinsieke motivatie
o Pogingen om externe invloeden te veranderen in persoonlijke waarden.
o Bijv. door identificatie: het herkennen van het onderliggende belang van
gedrag.
Lens 5: Doen en blijven doen
- Formuleren vaan een doel leidt niet automatisch tot het gewenste resultaat.
- Kan sprake zijn van conflicterende doelen, onvoorziene omstandigheden.
- Duidelijke link met ‘willen en kunnen’
- Wanneer ‘waar’, ‘wanneer’ en ‘hoe’ duidelijk in kaart zijn, grotere slagingskans.
Digitaal college Spijsverteringsstelsel
Spijsverteringsstelsel ook wel tractus digestivus
Start bij mondholte, loopt tot de anus.
Belangrijke taak van maag-darm kanaal = afbreken van voedsel tot kleine onderdeeltjes die
je kunt resorberen.
Functie:
- ‘’Opname van voedingsstoffen’’
o Koolhydraten (moet je afbreken)
Enzym: amylase (breken de losse glucose moleculen af)
o Vetten (moet je afbreken)
Enzym: lipasen
o Eiwitten (moet je afbreken)
Enzym: peptidasen
Aantal mensen met HVZ blijft sinds 2011 ongeveer gelijk. Groeiend probleem
Sterfgevallen neemt wel af.
2019 1.5 miljoen mensen met HVZ
700 mensen iedere dag opgenomen
Per dag 103 mensen gestorven tgv HVZ
Gevolgen: Kwaliteit van leven omlaag: pijn, invaliditeit, angst, depressie.
Kostenpost: 10,2 miljard in 2017.
Komt vaker voor bij mannen.
Met name een balangrijke oorzaak atherosclerose ofwel aderverkalking
Maar is dus in de slagaders!
Atherosclerose = een progressieve degeneratieve aandoening van de arteriewand.
Arterie wordt vernauwd. Bloed stroomt minder goed doorheen.
Proces artherosclerose:
- Endotheel beschadiging
- LDL cholesterol intima
- Monocytenactivatie
- Schuimcelvorming
- Schuimcellen
- Ontstekingsmediatoren
- Proliferatie en migratie gladde spiercellen
- Bindweefselmatrix
- Fibreuze ka[, evt. Verkalking
(Hele proces vindt plaats in arteriewand)
Gevolgen van artherosclerose:
- Vernauwing van de arterie
- Bij <75% vernauwing van het lumen onstaan de klachten
- Gegeneraliseerd proces
- Klachten afhankelijk van de locatie
Claudicatio intermittens Etalagebenen = bij stilstaan (voor bv. Een etalege) neemt pijn af
- Zuurstof aanbod en vraag niet in balans (vraag groter dan aanbod)
- Ischemie (zuurstof tekort in de spieren)
- Pijn
Dan stop je met lopen, wordt balans weer in evenwicht, en loop je weer door.
Angina pectoris = pijn op de borst (claudicatio intermittens)
Emoties, van koud naar warm, trapje op lopen etc.
Stabiel en instabiel (kan spontaan in rust, kans op infarct groter)
Gevolgen artherosclerose:
, - Kleine scheurtjes of ruptuur in plaque
- Trombose (spontane stolling)
- Afsluiting arterie
- Necrose (afsterven weefsel)
Klinische manifestaties van atherosclerose
- Coronairvaten
o Angina pectoris (kort moment in je lichaam)
o Myocardinfarct
o Ischemische hartaandoeningen
- Celebrale vaten
o TIA
o CVA
- Aorta
o Aneurysma (plaatselijke verwijding of uitstulping)
- Nier arterie
o Hypertensie
o Nierschade
- Arteriën van de tractus digestivus
o Angina abdominalis (pijn in de buik)
- Arteriën van het been
o Claudicatio intermittens
Iedereen krijgt atherosclerose. Niet in dezelfde grootte.
Risicofactoren:
- Geslacht (man)
- Leeftijd (ouder)
- Genetisch (hoger LDL cholesterol)
- Etniciteit
- Buikomvang
- Afkappunt verhoogd risico HVZ:
mannen: >102 cm
Vrouwen >88 cm
- Hypertensie
- Stress
- Alcohol
- Inactiviteit (beweegrichtlijn)
Hoe meer risicofactoren, des te sneller het proces van atherosclerose verloopt preventie
van belang risicoprofiel
Bepaalde chronische aandoeningen
- Diabetes mellitus
- Reumatoide artritis
Cholesterol HDL en LDL
LDL (slecht) verspreidt cholesterol vanuit lever via bloed door hele lichaam
,HDL (goed) voert overtollig cholesterol terug naar lever (stofzuiger)
Groene gebied = leefstijladviezen
Gele gebied = leefstijladviezen, medicamenteuze behandeling bij risicofactoren
Rode gebied = leefstijladviezen, medicamenteuze behandeling
Leefstijlverandering
- Bewegen
- Gezonde voeding
- Stoppen met roken
- Alcohol beperken
- Stress verminderen
Medicamenteuze behandeling
- Acetylsalicylzuur (paracetamol, werkt bloed verdunnend, verminderd kans op
trombose)
- Satine, bij hoog cholesterol
- Antihypertensiva, bij hoge bloeddruk
Fysiologie van bewegen
- Cardiovasculaire effecten
- Afname vetmassa
o Minder pro-inflammatoire adipocytokinen (vetcellen)
- Myokines: cytokinen vanuit de spier
o Anti-inflammatoir
Myokines = cytokines vanuit de spier
- Insulune sensitiviteit
o Zie ook richtlijn beweeginterventie DM type 2
- Spiermassa toename
o Kan zorgen voor hoger rustmetabolisme (vetmassa, hoeveel calorieën
verbruik je etc.)
Vijf gedragslenzen
Lens 1: gewoontes en impulsen
- Groot deel van gedrag wordt uitgevoerd op basis van routine
- We hebben slechte beperkte capaciteit voor bewuste controle
- Gewoontegedrag wordt dus vaak niet verklaard door intenties, attitudes of andere
bewuste processen
- Om gewoontes te beïnvloeden kan je de omgeving aanpassen, of invloed uitoefenen
op het netwerk van associaties.
Lens 2: Weten en vinden
- Opvattingen en gedachten hebben direct invloed op keuzes die iemand maakt in het
omgaan met een aandoening.
- Het gaat ook over de mogelijkheid om richting te geven aan eigen handelen (doelen
stellen
- Belangrijke kansen: educatie, assimileren vs. accommoderen; hulpvraag ‘verticaal’
verkennen
, - Belangrijke bedreigingen: biomedische focus; nocebo’s; action crisis; impliciete
beïnvloeding.
Lens 3: Zien en beseffen
- Vergelijking tussen de huidige- en geactiveerde gewenste situatie.
- Ervaren discrepantie is de eerste stap richting bijsturing
- Kansen: accelerometers; doelen die meebewegen; kies parameters waar verandering
zichtbaar is.
- Bedreigingen; vertekening! Andere doelen die in de context aanwezig zijn.
Lens 4: Willen en kunnen
- Motivatie intrinsiek versus extrensiek
- Gedrag op basis van intrinsieke motivatie
o Wordt vanuit persoonlijke interesse geïnitieerd, zodat er sprake is van een
externe bekrachtiging.
o Wordt in stand gehouden, zolang er wordt voldaan aan competence en
autonomy.
- Gedrag op basis van extrensieke motivatie
o Wordt gevormd door externe consequenties (operant conditioneren)
o Wordt alleen in stand gehouden als consequenties aanwezig blijven,
- Tussenweg: internaliseren van extrinsieke motivatie
o Pogingen om externe invloeden te veranderen in persoonlijke waarden.
o Bijv. door identificatie: het herkennen van het onderliggende belang van
gedrag.
Lens 5: Doen en blijven doen
- Formuleren vaan een doel leidt niet automatisch tot het gewenste resultaat.
- Kan sprake zijn van conflicterende doelen, onvoorziene omstandigheden.
- Duidelijke link met ‘willen en kunnen’
- Wanneer ‘waar’, ‘wanneer’ en ‘hoe’ duidelijk in kaart zijn, grotere slagingskans.
Digitaal college Spijsverteringsstelsel
Spijsverteringsstelsel ook wel tractus digestivus
Start bij mondholte, loopt tot de anus.
Belangrijke taak van maag-darm kanaal = afbreken van voedsel tot kleine onderdeeltjes die
je kunt resorberen.
Functie:
- ‘’Opname van voedingsstoffen’’
o Koolhydraten (moet je afbreken)
Enzym: amylase (breken de losse glucose moleculen af)
o Vetten (moet je afbreken)
Enzym: lipasen
o Eiwitten (moet je afbreken)
Enzym: peptidasen
