Klinisch redeneren
College 1 week 1: beroepsoriëntatie
Voorbereiding
Literatuur
1.1 Ontwikkelingen verpleegkundigen
1. Persoonsgerichtezorg én standaardisering
→ patiënten perspectief als uitgangspunt maar ook steeds meer standaardisatie
waardoor er efficiënt maar persoonsgericht werk kan worden verricht.
2. Persoonsgerichte zorg én verzakelijking bedrijfsvoering
→ verpleegkundigen willen een bijdrage leveren aan de kostenbeheersing mits het niet
ten koste gaat van de kwaliteit en persoonsgerichtheid
3. Ketenzorg, taakverschuiving en domeingrenzen
ketenzorg: zorg wordt afgestemd op de behoeften van de patiënt (bv. Zorgpaden)
Taakverschuiving: van arts naar verpleegkundigen en van verpleegkundigen naar
verzorgenden
Domeingrenzen: worden steeds onduidelijker. Het is belangrijk dat goed wordt overlegd
welke zorgverlener wat doet. Dit moet juist niet door sterk de domeinen af te bakenen
4. Generalistisch en specialistisch
Beide verpleegkundigen zijn in zowel de intramurale als extramurale zorg nodig.
Verpleegkundigen met gespecialiseerde kennis en vaardigheden zijn nodig voor hun
expertise
5. ICT
ICT wordt steeds belangrijker. Uniform taalgebruik is hierbij cruciaal (standaard)
Efficiënter maar moet wel veilig zijn.
6. Mondige en minder mondige patiënten
Mondige patiënten: beschikken over veel informatie maar niet altijd betrouwbaar
Minder mondige patiënten: laag opleidingsniveau of mentale klachten.
7. Individualisering versus eenzaamheid
Patiënten moeten steeds meer autonoom zijn maar door een tekort aan mantelzorgers
zijn ze vaker eenzaam
8. Loopbaan- en ontwikkelingsmogelijkheden
Veel verpleegkundigen werken elders. Het is belangrijk voor de kwaliteit om het werk
aantrekkelijk te maken.
1
,1.2 Welke trends ontstaan er
Internationaal: verpleegkunde wordt een hoger niveau, meer medische taken, meer specialisten,
inzetten op hoger opgeleide verpleegkundigen
Nationaal:
- trends in zorgvraag- en aanbod
- Steeds meer chronisch zieken, preventie wordt belangrijker.
- Zorgvraag onder de ouderen neemt toe (minder mantelzorgers en meer ouderen) en de
eisen van kwaliteit zal toenemen (mondiger)
- zelfmanagement: versterken door te richten op positieve gezondheid: focussen op wat
patiënten wel kunnen.
- verandering in zorgaanbod en werkproces: taakverschuiving, integrale samenwerking en
arbeid sparende technologie
kennisclips
clip 1: het vak verpleegkundigen
verschillen vroeger en nu: geen ziekenhuizen of verpleegkundigen: voor 1860
daarna voorlopers van ziekenhuis: zaalknechten en zaalmeiden
1972: hbo-v ontstond
Veranderingen
1. Zorgconsument wordt kritischer en mondiger (kennis = meer eisen )
2. Technologie wordt steeds belangrijker. Negatieve aspecten van thuis wonen kunnen worden
weggehaald.
3. Vergrijzing (demografische transitie)
zorgvraag zal stijgen en het aantal ziektes ook en zullen vaker gezamenlijk voorkomen
ook veel meer ouderen met een migratieachtergrond
4. Eenzaamheid wordt groter (individualisering) kan zelfs tot ziektes leiden
5. Tegenstellingen in de samenleving nemen steeds meer toe: vooral scheiding door
opleidingsniveau
6. Verzorgingsstaat: kosten zijn lager door thuis wonen. Gemeentes hebben steeds meer
verantwoordelijkheid. Zelfredzaamheid wordt groter
7. Preventie zou zorgkosten kunnen verlagen
8. Arbeidsmarkt: tekort aan zorgmedewerkers: aantrekkelijker maken
Clip 2: Canmeds rollen
7 competentie gebieden
→ rollen van verpleegkundigen kunnen door 7 gebieden worden aangegeven.
1. De rol van zorgverlener: alles wat te maken heeft met verlenen van zorg
2. Communicator: gesprekstechnieken gebruiken. Gesprekken kunnen verschillende kanten
opgaan. Overdragen van gegevens, shared descision making
3. Rol van reflectieve professie:
4. Gezondheidsbevorderaar : hoe gaat het hiermee? Hoe kan het beter?
5. Samenwerkingspartner: met andere zorgverleners en instanties.
6. Organisator: leiderschap coördinatie van zorg, ondernemen van acties
2
, 7. Kwaliteitsbevorderaar: terugkoppelen naar de organisatie en de visie op de zorg vanuit
verpleegkundig standpunt
Clip 3: maatschappelijke context en wijkverpleegkundigen
Maatschappelijke context
Financiering:
∙ Wijziging AWBZ (WLZ, gemeenten etc.)
∙ Langer thuis blijven
∙ Indicatiestelling
Complexiteit
∙ Zorgtechnologie : ondersteunend maar soms ingewikkeld voor patiënten
∙ Dubbele vergrijzing
Visie:
∙ Definitie gezondheid :
∙ Zelfmanagement
∙ Van ZZ (ziekte en zorg) naar GG (gezondheid en gedrag) naar mm
→ gezondheidspotentieel: zoveel mogelijk gezondheidswinst halen en verlies voorkomen
Er zijn drie prioriteiten
1. Aanpak begin levensloop tot 18
2. Extra aandacht voor mensen met de grootste gezondheidsachterstand
→ bv.. Ses
3. Keuze voor drie speerpunten: roken, overgewicht en een slecht eet/ beweeg patroon en
problematisch alcohol gebruik
Ontwikkeling wijkverpleging
Vroeger kleinschalig en gericht op hygiëne
later nadruk op doelmatigheid
2006 samenwerking met huisarts
Na 2015: thuisblijven stimuleren
Kwaliteitskader wijkverpleging
- uitgaan van positieve gezondheid: gericht op kwaliteit van leven versterken van de
zelfredzaamheid
- gebaseerd op kernwaarden: de zorg is generalistisch, persoonsgericht, continue en in de
nabijheid van de patiënt
- brede blik als team
- gezondheidsbevordering en preventie
- vertrouwde en gelijkwaardige relatie met de patiënt staat centraal
- kwaliteitselementen: vakbekwaamheid en kwaliteit van samenwerking
→ verpleegkundigen zijn bekwaam en kunnen breed worden ingezet
wijkverpleegkundige: breed georiënteerd, stimuleert zelfredzaamheid. Toegankelijk, zorgt voor zorg
op een hoog niveau
3
, In de les
Definities
‘’Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal/maatschappelijk
welbevinden en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek." (WHO, 1948)
- bijna niemand is volgens deze definitie gezond
→ WHO blijft hierbij
- veel problemen worden in het medische domein getrokken
"Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de
sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven." (Huber et al., 2011)
- "positieve gezondheid" met 6 dimensies/indicatoren
→ hoe je je leven kan leven, eigen regie
- dynamische formulering
→ niet altijd zo positief, soms dingen als gezond
beschouwt volgens
deze definitie
Determinanten van gezondheidstoestand
→ factoren die invloed hebben
CanMeds rollen
- communicator
- samenwerkingspartner
- gezondheidsbevorderaar
→ ervoor zorgen dat de gezondheid positiever
wordt
bv. Adviezen
- reflectie EBP- professional
- Organisator
- professional en kwaliteitsbevorderaar
4
College 1 week 1: beroepsoriëntatie
Voorbereiding
Literatuur
1.1 Ontwikkelingen verpleegkundigen
1. Persoonsgerichtezorg én standaardisering
→ patiënten perspectief als uitgangspunt maar ook steeds meer standaardisatie
waardoor er efficiënt maar persoonsgericht werk kan worden verricht.
2. Persoonsgerichte zorg én verzakelijking bedrijfsvoering
→ verpleegkundigen willen een bijdrage leveren aan de kostenbeheersing mits het niet
ten koste gaat van de kwaliteit en persoonsgerichtheid
3. Ketenzorg, taakverschuiving en domeingrenzen
ketenzorg: zorg wordt afgestemd op de behoeften van de patiënt (bv. Zorgpaden)
Taakverschuiving: van arts naar verpleegkundigen en van verpleegkundigen naar
verzorgenden
Domeingrenzen: worden steeds onduidelijker. Het is belangrijk dat goed wordt overlegd
welke zorgverlener wat doet. Dit moet juist niet door sterk de domeinen af te bakenen
4. Generalistisch en specialistisch
Beide verpleegkundigen zijn in zowel de intramurale als extramurale zorg nodig.
Verpleegkundigen met gespecialiseerde kennis en vaardigheden zijn nodig voor hun
expertise
5. ICT
ICT wordt steeds belangrijker. Uniform taalgebruik is hierbij cruciaal (standaard)
Efficiënter maar moet wel veilig zijn.
6. Mondige en minder mondige patiënten
Mondige patiënten: beschikken over veel informatie maar niet altijd betrouwbaar
Minder mondige patiënten: laag opleidingsniveau of mentale klachten.
7. Individualisering versus eenzaamheid
Patiënten moeten steeds meer autonoom zijn maar door een tekort aan mantelzorgers
zijn ze vaker eenzaam
8. Loopbaan- en ontwikkelingsmogelijkheden
Veel verpleegkundigen werken elders. Het is belangrijk voor de kwaliteit om het werk
aantrekkelijk te maken.
1
,1.2 Welke trends ontstaan er
Internationaal: verpleegkunde wordt een hoger niveau, meer medische taken, meer specialisten,
inzetten op hoger opgeleide verpleegkundigen
Nationaal:
- trends in zorgvraag- en aanbod
- Steeds meer chronisch zieken, preventie wordt belangrijker.
- Zorgvraag onder de ouderen neemt toe (minder mantelzorgers en meer ouderen) en de
eisen van kwaliteit zal toenemen (mondiger)
- zelfmanagement: versterken door te richten op positieve gezondheid: focussen op wat
patiënten wel kunnen.
- verandering in zorgaanbod en werkproces: taakverschuiving, integrale samenwerking en
arbeid sparende technologie
kennisclips
clip 1: het vak verpleegkundigen
verschillen vroeger en nu: geen ziekenhuizen of verpleegkundigen: voor 1860
daarna voorlopers van ziekenhuis: zaalknechten en zaalmeiden
1972: hbo-v ontstond
Veranderingen
1. Zorgconsument wordt kritischer en mondiger (kennis = meer eisen )
2. Technologie wordt steeds belangrijker. Negatieve aspecten van thuis wonen kunnen worden
weggehaald.
3. Vergrijzing (demografische transitie)
zorgvraag zal stijgen en het aantal ziektes ook en zullen vaker gezamenlijk voorkomen
ook veel meer ouderen met een migratieachtergrond
4. Eenzaamheid wordt groter (individualisering) kan zelfs tot ziektes leiden
5. Tegenstellingen in de samenleving nemen steeds meer toe: vooral scheiding door
opleidingsniveau
6. Verzorgingsstaat: kosten zijn lager door thuis wonen. Gemeentes hebben steeds meer
verantwoordelijkheid. Zelfredzaamheid wordt groter
7. Preventie zou zorgkosten kunnen verlagen
8. Arbeidsmarkt: tekort aan zorgmedewerkers: aantrekkelijker maken
Clip 2: Canmeds rollen
7 competentie gebieden
→ rollen van verpleegkundigen kunnen door 7 gebieden worden aangegeven.
1. De rol van zorgverlener: alles wat te maken heeft met verlenen van zorg
2. Communicator: gesprekstechnieken gebruiken. Gesprekken kunnen verschillende kanten
opgaan. Overdragen van gegevens, shared descision making
3. Rol van reflectieve professie:
4. Gezondheidsbevorderaar : hoe gaat het hiermee? Hoe kan het beter?
5. Samenwerkingspartner: met andere zorgverleners en instanties.
6. Organisator: leiderschap coördinatie van zorg, ondernemen van acties
2
, 7. Kwaliteitsbevorderaar: terugkoppelen naar de organisatie en de visie op de zorg vanuit
verpleegkundig standpunt
Clip 3: maatschappelijke context en wijkverpleegkundigen
Maatschappelijke context
Financiering:
∙ Wijziging AWBZ (WLZ, gemeenten etc.)
∙ Langer thuis blijven
∙ Indicatiestelling
Complexiteit
∙ Zorgtechnologie : ondersteunend maar soms ingewikkeld voor patiënten
∙ Dubbele vergrijzing
Visie:
∙ Definitie gezondheid :
∙ Zelfmanagement
∙ Van ZZ (ziekte en zorg) naar GG (gezondheid en gedrag) naar mm
→ gezondheidspotentieel: zoveel mogelijk gezondheidswinst halen en verlies voorkomen
Er zijn drie prioriteiten
1. Aanpak begin levensloop tot 18
2. Extra aandacht voor mensen met de grootste gezondheidsachterstand
→ bv.. Ses
3. Keuze voor drie speerpunten: roken, overgewicht en een slecht eet/ beweeg patroon en
problematisch alcohol gebruik
Ontwikkeling wijkverpleging
Vroeger kleinschalig en gericht op hygiëne
later nadruk op doelmatigheid
2006 samenwerking met huisarts
Na 2015: thuisblijven stimuleren
Kwaliteitskader wijkverpleging
- uitgaan van positieve gezondheid: gericht op kwaliteit van leven versterken van de
zelfredzaamheid
- gebaseerd op kernwaarden: de zorg is generalistisch, persoonsgericht, continue en in de
nabijheid van de patiënt
- brede blik als team
- gezondheidsbevordering en preventie
- vertrouwde en gelijkwaardige relatie met de patiënt staat centraal
- kwaliteitselementen: vakbekwaamheid en kwaliteit van samenwerking
→ verpleegkundigen zijn bekwaam en kunnen breed worden ingezet
wijkverpleegkundige: breed georiënteerd, stimuleert zelfredzaamheid. Toegankelijk, zorgt voor zorg
op een hoog niveau
3
, In de les
Definities
‘’Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal/maatschappelijk
welbevinden en niet slechts de afwezigheid van ziekte of gebrek." (WHO, 1948)
- bijna niemand is volgens deze definitie gezond
→ WHO blijft hierbij
- veel problemen worden in het medische domein getrokken
"Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de
sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven." (Huber et al., 2011)
- "positieve gezondheid" met 6 dimensies/indicatoren
→ hoe je je leven kan leven, eigen regie
- dynamische formulering
→ niet altijd zo positief, soms dingen als gezond
beschouwt volgens
deze definitie
Determinanten van gezondheidstoestand
→ factoren die invloed hebben
CanMeds rollen
- communicator
- samenwerkingspartner
- gezondheidsbevorderaar
→ ervoor zorgen dat de gezondheid positiever
wordt
bv. Adviezen
- reflectie EBP- professional
- Organisator
- professional en kwaliteitsbevorderaar
4
