Elektronisch Contractenrecht
1 Inleiding
1.1 Elektronisch contractenrecht en e-commerce: een standaardvoorbeeld
e-commerce: ‘het verkopen of kopen van goederen of diensten via computernetwerken, met
methoden die specifiek ontworpen zijn voor het ontvangen of plaatsen van orders.’
Het elektronisch contractenrecht omvat het elektronisch contracteren, en dat laatste omvat op
zijn beurt e-commerce.
1.2 Internationaal elektronisch contractenrecht
Drie initiatieven ter bevordering internationale e-commerce:
1. Initiatieven voor de regels voor vestiging en uitoefening van e-commerce:
In de richtlijn elektronische handel is bepaald dat het land van herkomst bepalend is
voor de uitoefeningseisen (art. 3 richtlijn) en de vestigingseisen (art. 4 richtlijn) van de
dienst van de informatiemaatschappij. Voor een Nederlands bedrijf geldt dat wanneer
volgens de regels in Nederland aan alle regels voor de uitoefening en vestiging van de
dienst is voldaan, in het buitenland geen hogere of aanvullende eisen mogen worden
gesteld. Alleen als het noodzakelijk is om bepaalde zwaarwegende doelstellingen (art.
3 lid 4 richtlijn: openbare orde, volksgezondheid, openbare veiligheid,
consumentenbescherming) te bewerkstelligen, mogen maatregelen tegen een specifieke
dienst van de informatiemaatschappij worden genomen.
2. Initiatieven voor online dispute resolution (ODR):
De moeite voor de consument om met een relatief kleine aankoop fysiek naar een
overheidsrechter of naar een alternatieve geschilbeslechter te gaan, is snel te groot. Al
in de richtlijn elektronische handel (art. 17) werd daarom het belang van alternatieve
geschilbeslechting (alternative dispute resolution, ADR) en in het bijzonder van online
geschilbeslechting (oftewel: online dispute resolution, ODR) naar voren geschoven. In
een aanbeveling kwam naar voren dat ODR snel, gemakkelijk en goedkoop alternatief
kan zijn en het doeltreffend is dat een persoon voor de behandeling niet in persoon
aanwezig hoeft te zijn. Dit heeft geleid tot de Europese ADR-richtlijn en de ODR-
verordening.
3. Initiatief van de EC voor een eengemaakte digitale markt (single digital market):
Ongeacht de woonplaats of nationaliteit moeten particulieren en ondernemingen
probleemloos toegang hebben tot online activiteiten. Een van de aandachtsgebieden is
bijvoorbeeld het ‘geoblocken’, waarbij voor bepaalde landen of gebieden de toegang tot
onlinediensten is geblokkeerd (mogelijke oplossing is aanpassing Europese
auteursrecht). Een ander bestaat uit de excessieve kosten van internationale
pakketbezorging. Met het wegnemen van deze blokkades zou het voor bedrijven en
consumenten interessanter moeten worden om aan grensoverschrijdende e-commerce te
doen.
1.3 Contractspartijen
Bedrijven kunnen er voor kiezen onderlinge handel via Electronic Data Interchange (EDI) te
laten plaatsvinden. EDI vindt plaats wanneer bedrijfssystemen met elektronische berichten in
een gestandaardiseerd formaat (gebruikelijk zijn XML en EDIFACT) met elkaar
communiceren. Hierbij is de handel dus volledig geautomatiseerd.
1.4 Onderwerp van contract
In de definitie van e-commerce ligt besloten dat het elektronisch contracteren zowel op
goederen als op diensten betrekking kan hebben. Met de verkoop van diensten worden zo