Hoorcollege 7 SBR
Thema 7 – Rechterlijke controle
1. De rol van de burgerlijke rechter
2. De organisatie van bestuursrechtspraak
3. Waaraan en hoe toetst de bestuursrechter?
4. Verhouding wetgever - rechter
5. De rol van verdragen
De rol van de burgerlijke rechter
Stel dat er geen bestuursrechter is: Wat is dan de taak van de burgerlijke rechter bij
overheidsoptreden?
Guldemond/Noordwijkerhout (1915)
- Niet de aard van de rechtsbetrekking (publiekrechtelijk), maar de claim, het object
van het geschil bepaalt de bevoegdheid van de civiele rechter. Als de claim
civielrechtelijk is, kan de civiele rechter beslissen.
In Nederland is er wel een bestuursrechter. Dus de civiele rechter is “restrechter”: alleen als
er bij overheidsoptreden geen met voldoende waarborgen omklede bestuursrechtelijke
rechtsgang is, is een claim bij de civiele rechter mogelijk.
Waar ligt dan nog een rol voor de burgerlijke rechter?
Met name bij:
- Algemeen verbindende voorschriften (Avv) (art. 8:3 lid 1 Awb)
o Zijn besluiten, dus bestuursrechter (art. 8:1 Awb), maar niet dus volgens art.
8:3 lid 1 Awb). Avv en besluitregels worden uitgesloten van beroep bij de
bestuursrechter.
- Beleidsregels (art. 8:3 lid 1 Awb)
- Uitgesloten besluiten (negatieve lijst) (art. 8:5 Awb + bijlage bij Awb)
- Feitelijk handelen
In principe altijd naar bestuursrechter, als er geen bestuursrechter open staat (volgens het
rijtje) ga je naar de burgerlijke rechter. De bestuursrechtelijke taak is de afgelopen eeuw
gegroeid, steeds meer zaken gaan naar de bestuursrechter.
De organisatie van de bestuursrechtspraak
De bestuursrechtspraak is ongelooflijk versnipperd.
Standaardsituatie:
- Tegen een besluit -> bezwaar (art. 7:1 lid 1 Awb)
- Tegen een beslissing op bezwaar -> beroep bij de rechtbank (art. 8:1 Awb)
- Tegen een uitspraak van de rechtbank -> hoger beroep bij de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (art. 8:105 lid 1 Awb)
- In cassatie gaan kan bijna nooit. Meestal eindigt het met hoger beroep. Bij de ABRvS
eindigt het altijd met hoger beroep, nooit met cassatie.
Thema 7 – Rechterlijke controle
1. De rol van de burgerlijke rechter
2. De organisatie van bestuursrechtspraak
3. Waaraan en hoe toetst de bestuursrechter?
4. Verhouding wetgever - rechter
5. De rol van verdragen
De rol van de burgerlijke rechter
Stel dat er geen bestuursrechter is: Wat is dan de taak van de burgerlijke rechter bij
overheidsoptreden?
Guldemond/Noordwijkerhout (1915)
- Niet de aard van de rechtsbetrekking (publiekrechtelijk), maar de claim, het object
van het geschil bepaalt de bevoegdheid van de civiele rechter. Als de claim
civielrechtelijk is, kan de civiele rechter beslissen.
In Nederland is er wel een bestuursrechter. Dus de civiele rechter is “restrechter”: alleen als
er bij overheidsoptreden geen met voldoende waarborgen omklede bestuursrechtelijke
rechtsgang is, is een claim bij de civiele rechter mogelijk.
Waar ligt dan nog een rol voor de burgerlijke rechter?
Met name bij:
- Algemeen verbindende voorschriften (Avv) (art. 8:3 lid 1 Awb)
o Zijn besluiten, dus bestuursrechter (art. 8:1 Awb), maar niet dus volgens art.
8:3 lid 1 Awb). Avv en besluitregels worden uitgesloten van beroep bij de
bestuursrechter.
- Beleidsregels (art. 8:3 lid 1 Awb)
- Uitgesloten besluiten (negatieve lijst) (art. 8:5 Awb + bijlage bij Awb)
- Feitelijk handelen
In principe altijd naar bestuursrechter, als er geen bestuursrechter open staat (volgens het
rijtje) ga je naar de burgerlijke rechter. De bestuursrechtelijke taak is de afgelopen eeuw
gegroeid, steeds meer zaken gaan naar de bestuursrechter.
De organisatie van de bestuursrechtspraak
De bestuursrechtspraak is ongelooflijk versnipperd.
Standaardsituatie:
- Tegen een besluit -> bezwaar (art. 7:1 lid 1 Awb)
- Tegen een beslissing op bezwaar -> beroep bij de rechtbank (art. 8:1 Awb)
- Tegen een uitspraak van de rechtbank -> hoger beroep bij de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (art. 8:105 lid 1 Awb)
- In cassatie gaan kan bijna nooit. Meestal eindigt het met hoger beroep. Bij de ABRvS
eindigt het altijd met hoger beroep, nooit met cassatie.
