Inleiding
Voor het vak Groepsdynamica heb ik een groep gekozen die ik ga analyseren. Ik toon doormiddel
van deze thuistoets aan, dat ik de theorie in het boek snap en kan toepassen. Ik analyseer
groepsdynamische processen zoals het verloop van; communicatie, macht en beïnvloeding,
besluitvorming en conflicthantering. Tenslotte kies ik één groepsdynamisch aspect waarvan ik vind
dat deze verbeterd kan worden. Ik kies een passende interventie ten behoeve van het verbeteren
van dit groepsdynamisch aspect.
De groep die ik ga analyseren is mijn vriendinnengroep. Deze groep bestaat uit acht
vrouwelijke leden met de leeftijd van 21-23 jaar. De groepsleden wonen in hetzelfde dorp en
kennen elkaar van kleins af aan. Dit komt doordat zij hun basisschooltijd met elkaar hebben
doorgebracht.
Na hun basisschool tijd ging ieder lid naar de middelbare school. Daar volgde de helft een
andere richting, slechts vier van de leden zaten bij elkaar in de klas. Daarna is iedereen een andere
studie gaan volgen op het hoger onderwijs en één groepslid zit daarvoor op kamers buiten het
dorp.
Ondanks dat de leden naar andere scholen zij gegaan, zijn zij wel bij elkaar gebleven als
groep. Tegenwoordig hebben de groepsleden een drukker bestaan. Dit komt doordat zij meer
sociale contacten hebben gekregen en werken of studeren. Hierdoor heeft de groep voor ieder
individu een andere prioriteit gekregen. Dit leg ik nader uit in de analyse en mijn gekozen
interventie.
3
, 1.1 kenmerken, samenstelling en ontwikkeling
De vriendinnengroep is een primaire groep, omdat de groepsleden direct contact met elkaar
hebben. De contacten zijn daardoor ongedwongen en spontaan (Bekker, 2012). De groep kan
omschreven worden als ‘de kleine groep’ omdat hij tussen de vier en twintig leden heeft, namelijk
acht (Forsyth, 1990). De leden kennen elkaar van de basisschool, ze zaten bij elkaar in de klas.
Over het algemeen hebben ze dezelfde interesses. Zo deelde ze lange tijd dezelfde hobby.
Kenmerkend voor deze groep is dan ook dat de leden nog steeds bij elkaar zijn, ondanks dat
iedereen volwassener is geworden en zijn eigen pad bewandeld. De groep is spontaan ontstaan en
mag daarom naast een primaire ook een informele groep genoemd worden.
De cohesie in deze groep is redelijk sterk. De groepsleden zijn nauw met elkaar verbonden. De
leden vinden elkaar aardig, respecteren en vertrouwen elkaar. Als dit niet het geval was bestond
de groep waarschijnlijk niet meer. Er zijn nooit groepsleden geweest die de groep wilden verlaten.
Er is sprake van een wij-gevoel. Mensen van buitenaf kennen de groep en weten welke leden erbij
horen.
Er wordt veel plezier gemaakt en persoonlijke verhalen worden gedeeld. Ieder zijn vrijetijd
wordt dus onder andere gevuld door het bestaan van de groep. Er is een stukje veiligheid
gecreëerd doordat de groepsleden elkaar al heel lang kennen. Hierdoor kan er geconcludeerd
worden dat het belangrijkste groepsdoel is dat de leden er in leuke en moeilijke tijden voor elkaar
zijn. De groep helpt tevens ook om de behoeftes van de leden te vervullen. De groepsleden halen
voldoening uit de groep. De leden krijgen steun en zelfvertrouwen, doordat ze ergens bij horen.
Door de jaren heen is het wel duidelijk geworden dat elk individu binnen de groep een andere
basisbehoefte belangrijker vindt. De één wil volledig opgaan in de groep, en de ander staat liever
aan de zijlijn (inclusie). De één wil graag dingen regelen, de andere volgt liever (controle). En dan
heb je ook nog diegene die alles deelt in de groep, waarvan een ander vindt dat dit niet nodig is en
dingen voor zich houdt (affectie). Dit leidt tot verschillende verwachtingen naar elkaar.
Er zijn daardoor wel eens ooit kleine conflicten geweest binnen de groep. De groepsleden
scheppen bepaalde verwachtingen en hebben andere meningen. De voorgevallen problemen zijn
erkent en bespreekbaar gemaakt. De groepssamenstelling is nog steeds hetzelfde. Dit hoort bij de
fase preforming. De groepsleden voelen zich prettig en ieder heeft zijn eigen aandeel (Bekker,
2012).
1.2 Communicatie
Binnen de vriendinnengroep hebben we een aantal groepsnormen, deze zijn in de loop van der tijd
ontstaan maar veranderen ook constant. Groepsnormen kunnen onbewust worden aangenomen of
bewust worden voorgeschreven (Alblas & Vos, 2014) . Binnen de vriendinnengroep zijn er
voornamelijk impliciete normen. Er zijn regels onbewust opgesteld, maar iedereen hecht er waarde
aan. Toen we nog op de basisschool zaten was het erg belangrijk dat we elkaar voordat de school
begon, thuis ophaalde. Op de middelbare school stond voorop, dat je je vriendinnen nog minstens
één keer in de week zou zien. Zo spraken we in de weekenden vaak af en werd het erg jammer
gevonden wanneer er dan iemand niet bij kon zijn. Wanneer we een uitstapje hadden gold er;
‘samen uit is samen thuis’. Op het hoger onderwijs was het lastig om elkaar ieder weekend te zien.
Deze regel werd minder belangrijk en toen kwam de vakantie in beeld. We vonden het als groep
minder belangrijk dat we elkaar in de weekenden niet meer zo vaak zagen. Maar dan was het wel
belangrijk dat je samen op vakantie ging en niet met je vriendje, wanneer je deze had. Deze norm
is dus ontstaan door een voorval in het verleden (Alblas & Vos, 2014).
Tegenwoordig zijn de sociale contacten van de leden uitgebreid en iedereen lijdt een
drukker bestaan. Nu is het belangrijk dat je er bent voor elkaar in leuke en moeilijke tijden. Er
wordt ook van je verwacht dat je elkaar regelmatig blijft zien. Een verjaardag wordt liever niet
gemist, omdat dit voor iedereen heel ‘normaal’ is. Dit is dus een sterke groepsnorm die er heerst
en ontstaan is door een kritieke gebeurtenis (Alblas & Vos, 2014). Wanneer iemand niet op
andermans verjaardag komt, wordt er duidelijk gemaakt dat het niet wenselijk is om een
verjaardag af te zeggen. Omdat de vriendinnengroep al een langere tijd bestaat is er veel gebeurd
4
Voor het vak Groepsdynamica heb ik een groep gekozen die ik ga analyseren. Ik toon doormiddel
van deze thuistoets aan, dat ik de theorie in het boek snap en kan toepassen. Ik analyseer
groepsdynamische processen zoals het verloop van; communicatie, macht en beïnvloeding,
besluitvorming en conflicthantering. Tenslotte kies ik één groepsdynamisch aspect waarvan ik vind
dat deze verbeterd kan worden. Ik kies een passende interventie ten behoeve van het verbeteren
van dit groepsdynamisch aspect.
De groep die ik ga analyseren is mijn vriendinnengroep. Deze groep bestaat uit acht
vrouwelijke leden met de leeftijd van 21-23 jaar. De groepsleden wonen in hetzelfde dorp en
kennen elkaar van kleins af aan. Dit komt doordat zij hun basisschooltijd met elkaar hebben
doorgebracht.
Na hun basisschool tijd ging ieder lid naar de middelbare school. Daar volgde de helft een
andere richting, slechts vier van de leden zaten bij elkaar in de klas. Daarna is iedereen een andere
studie gaan volgen op het hoger onderwijs en één groepslid zit daarvoor op kamers buiten het
dorp.
Ondanks dat de leden naar andere scholen zij gegaan, zijn zij wel bij elkaar gebleven als
groep. Tegenwoordig hebben de groepsleden een drukker bestaan. Dit komt doordat zij meer
sociale contacten hebben gekregen en werken of studeren. Hierdoor heeft de groep voor ieder
individu een andere prioriteit gekregen. Dit leg ik nader uit in de analyse en mijn gekozen
interventie.
3
, 1.1 kenmerken, samenstelling en ontwikkeling
De vriendinnengroep is een primaire groep, omdat de groepsleden direct contact met elkaar
hebben. De contacten zijn daardoor ongedwongen en spontaan (Bekker, 2012). De groep kan
omschreven worden als ‘de kleine groep’ omdat hij tussen de vier en twintig leden heeft, namelijk
acht (Forsyth, 1990). De leden kennen elkaar van de basisschool, ze zaten bij elkaar in de klas.
Over het algemeen hebben ze dezelfde interesses. Zo deelde ze lange tijd dezelfde hobby.
Kenmerkend voor deze groep is dan ook dat de leden nog steeds bij elkaar zijn, ondanks dat
iedereen volwassener is geworden en zijn eigen pad bewandeld. De groep is spontaan ontstaan en
mag daarom naast een primaire ook een informele groep genoemd worden.
De cohesie in deze groep is redelijk sterk. De groepsleden zijn nauw met elkaar verbonden. De
leden vinden elkaar aardig, respecteren en vertrouwen elkaar. Als dit niet het geval was bestond
de groep waarschijnlijk niet meer. Er zijn nooit groepsleden geweest die de groep wilden verlaten.
Er is sprake van een wij-gevoel. Mensen van buitenaf kennen de groep en weten welke leden erbij
horen.
Er wordt veel plezier gemaakt en persoonlijke verhalen worden gedeeld. Ieder zijn vrijetijd
wordt dus onder andere gevuld door het bestaan van de groep. Er is een stukje veiligheid
gecreëerd doordat de groepsleden elkaar al heel lang kennen. Hierdoor kan er geconcludeerd
worden dat het belangrijkste groepsdoel is dat de leden er in leuke en moeilijke tijden voor elkaar
zijn. De groep helpt tevens ook om de behoeftes van de leden te vervullen. De groepsleden halen
voldoening uit de groep. De leden krijgen steun en zelfvertrouwen, doordat ze ergens bij horen.
Door de jaren heen is het wel duidelijk geworden dat elk individu binnen de groep een andere
basisbehoefte belangrijker vindt. De één wil volledig opgaan in de groep, en de ander staat liever
aan de zijlijn (inclusie). De één wil graag dingen regelen, de andere volgt liever (controle). En dan
heb je ook nog diegene die alles deelt in de groep, waarvan een ander vindt dat dit niet nodig is en
dingen voor zich houdt (affectie). Dit leidt tot verschillende verwachtingen naar elkaar.
Er zijn daardoor wel eens ooit kleine conflicten geweest binnen de groep. De groepsleden
scheppen bepaalde verwachtingen en hebben andere meningen. De voorgevallen problemen zijn
erkent en bespreekbaar gemaakt. De groepssamenstelling is nog steeds hetzelfde. Dit hoort bij de
fase preforming. De groepsleden voelen zich prettig en ieder heeft zijn eigen aandeel (Bekker,
2012).
1.2 Communicatie
Binnen de vriendinnengroep hebben we een aantal groepsnormen, deze zijn in de loop van der tijd
ontstaan maar veranderen ook constant. Groepsnormen kunnen onbewust worden aangenomen of
bewust worden voorgeschreven (Alblas & Vos, 2014) . Binnen de vriendinnengroep zijn er
voornamelijk impliciete normen. Er zijn regels onbewust opgesteld, maar iedereen hecht er waarde
aan. Toen we nog op de basisschool zaten was het erg belangrijk dat we elkaar voordat de school
begon, thuis ophaalde. Op de middelbare school stond voorop, dat je je vriendinnen nog minstens
één keer in de week zou zien. Zo spraken we in de weekenden vaak af en werd het erg jammer
gevonden wanneer er dan iemand niet bij kon zijn. Wanneer we een uitstapje hadden gold er;
‘samen uit is samen thuis’. Op het hoger onderwijs was het lastig om elkaar ieder weekend te zien.
Deze regel werd minder belangrijk en toen kwam de vakantie in beeld. We vonden het als groep
minder belangrijk dat we elkaar in de weekenden niet meer zo vaak zagen. Maar dan was het wel
belangrijk dat je samen op vakantie ging en niet met je vriendje, wanneer je deze had. Deze norm
is dus ontstaan door een voorval in het verleden (Alblas & Vos, 2014).
Tegenwoordig zijn de sociale contacten van de leden uitgebreid en iedereen lijdt een
drukker bestaan. Nu is het belangrijk dat je er bent voor elkaar in leuke en moeilijke tijden. Er
wordt ook van je verwacht dat je elkaar regelmatig blijft zien. Een verjaardag wordt liever niet
gemist, omdat dit voor iedereen heel ‘normaal’ is. Dit is dus een sterke groepsnorm die er heerst
en ontstaan is door een kritieke gebeurtenis (Alblas & Vos, 2014). Wanneer iemand niet op
andermans verjaardag komt, wordt er duidelijk gemaakt dat het niet wenselijk is om een
verjaardag af te zeggen. Omdat de vriendinnengroep al een langere tijd bestaat is er veel gebeurd
4
