Hoorcollege Europees Recht Week 1
Europese Unie ontstaan uit de Europese Economische Gemeenschap, opgericht in 1956.
Opgericht door Benelux, Italië, Frankrijk en Duitsland. EEG -> EG, naar EU in 1992 door
Verdrag van Maastricht.
EU-recht in context
- Geschiedenis: functionalisme
- Economie: interne markt, EMU (economische monetaire unie)
- Politiek: krachtsverhoudingen instellingen en EU vis-a-vis lidstaten
De Europese Unie en het recht
Wat is de hoofddoelstelling van de Europese Unie? De vrede, haar waarden en welzijn van
haar burgers te bevorderen. Instellen van een interne markt is een middel om een hoger
doel te bereiken, het is geen doel op zich. Een gemeenschappelijk buitenlands- en
veiligheidsbeleid is een onderdeel van het geheel.
Uniewaarden
De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid,
democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de
rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden hebben de lidstaten
gemeen in een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie,
verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid voor mannen en vrouwen. Dit
werd pas bepaald in het Verdrag van Lissabon in 2009 en staat vast in artikel 2 VEU.
Crises in de Unie
- Dilemma 1: migratiecrisis; humanitaire solidariteit; wat betekent de fundamentele
bescherming van de unierechten? Niet alleen voor de bevolking van lidstaten, maar
ook daarbuiten; horizontale solidariteit: bijv. Nederland met Griekenland, solidariteit
tussen landen van de Europese Unie.
- Dilemma 2: EU/nationaal; juist omdat Europa staat voor bescherming van waarden,
om het probleem goed aan te pakken is er een Europese aanpak nodig, anders wordt
het probleem niet opgelost, het roept veel vragen op tussen de verschillende
lidstaten en burgers; legitimiteit. Niet alleen politiek probleem, maar ook juridisch.
- Dilemma 3: economische crisis; staat/markt; financiële solidariteit, ook horizontaal?
Dilemma’s
- Nationale soevereiniteit vs. Effectiviteit
- Legitimiteit: via lidstaten en/of via EU?
- Concreet: bevoegdheden, uitoefening daarvan en handhaving
Waarom is bestudering van het EU-recht belangrijk? Vanwege de voorrang van het EU-recht
op het nationale recht. Niet vanwege de impact op rechtsgebieden, omdat die alleen nog
Europese Unie ontstaan uit de Europese Economische Gemeenschap, opgericht in 1956.
Opgericht door Benelux, Italië, Frankrijk en Duitsland. EEG -> EG, naar EU in 1992 door
Verdrag van Maastricht.
EU-recht in context
- Geschiedenis: functionalisme
- Economie: interne markt, EMU (economische monetaire unie)
- Politiek: krachtsverhoudingen instellingen en EU vis-a-vis lidstaten
De Europese Unie en het recht
Wat is de hoofddoelstelling van de Europese Unie? De vrede, haar waarden en welzijn van
haar burgers te bevorderen. Instellen van een interne markt is een middel om een hoger
doel te bereiken, het is geen doel op zich. Een gemeenschappelijk buitenlands- en
veiligheidsbeleid is een onderdeel van het geheel.
Uniewaarden
De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid,
democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de
rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden hebben de lidstaten
gemeen in een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie,
verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid voor mannen en vrouwen. Dit
werd pas bepaald in het Verdrag van Lissabon in 2009 en staat vast in artikel 2 VEU.
Crises in de Unie
- Dilemma 1: migratiecrisis; humanitaire solidariteit; wat betekent de fundamentele
bescherming van de unierechten? Niet alleen voor de bevolking van lidstaten, maar
ook daarbuiten; horizontale solidariteit: bijv. Nederland met Griekenland, solidariteit
tussen landen van de Europese Unie.
- Dilemma 2: EU/nationaal; juist omdat Europa staat voor bescherming van waarden,
om het probleem goed aan te pakken is er een Europese aanpak nodig, anders wordt
het probleem niet opgelost, het roept veel vragen op tussen de verschillende
lidstaten en burgers; legitimiteit. Niet alleen politiek probleem, maar ook juridisch.
- Dilemma 3: economische crisis; staat/markt; financiële solidariteit, ook horizontaal?
Dilemma’s
- Nationale soevereiniteit vs. Effectiviteit
- Legitimiteit: via lidstaten en/of via EU?
- Concreet: bevoegdheden, uitoefening daarvan en handhaving
Waarom is bestudering van het EU-recht belangrijk? Vanwege de voorrang van het EU-recht
op het nationale recht. Niet vanwege de impact op rechtsgebieden, omdat die alleen nog
