Werkgroep 6 Grondslagen van recht
Opdracht 2
1. In §3 van Achtergronden worden verschillende vormen van rechtvaardigheid
onderscheiden. Leg van iedere vorm kort uit op wat voor soort relaties deze vormen
betrekking hebben.
a. Verdelende rechtvaardigheid – vrijwillige relaties
b. Vereffenende rechtvaardigheid: te onderscheiden in:
a. Ruilrechtvaardigheid – vrijwillige relaties, het vrijwillig aangaan van
transacties. Mensen moeten in staat zijn zelf beslissingen te nemen, ze
moeten de vrijheid krijgen om dat te doen.
b. Corrigerende rechtvaardigheid; deze omvat: - onvrijwillige relaties
i. Compenserende rechtvaardigheid – onvrijwillige relaties
ii. Retributieve rechtvaardigheid -
c. Processuele rechtvaardigheid -
d. Procedurele rechtvaardigheid -
e. Administratieve rechtvaardigheid -
2. Niet iedere vrijwillige ruil is een eerlijke ruil. Formuleer een aantal argumenten ter
verdediging van deze stelling op basis van §4 van Hoofdstuk 5 van Achtergronden. De
prestaties moeten gelijkwaardig zijn, er moet rekening gehouden worden met de
gerechtvaardigde belangen van de ander en er mag geen misbruik van omstandigheden
gemaakt worden. Ook zijn er dingen die niet mogen worden geruild.
3. Lees de volgende casus:
K. was ruim 82 jaar oud toen hij op 14 augustus 2015 de omstreden overeenkomst aanging
met R. Uit de verslagen van de Thuiszorg, het Groene Kruis en de dagopvang Boncura blijkt
dat K’s. fysieke en geestelijke gesteldheid achteruitging. Tussen K. en R. c.s. bestond een
vertrouwensband of, in de woorden van R. c.s., een zeer nauwe positieve band. R. c.s.
althans R. hadden reeds meerdere malen K. gevraagd of zij de loods konden kopen; het
initiatief tot de uiteindelijke overeenkomst ging wederom uit van R. c.s. De overeenkomst
was voor K. bijzonder nadelig en wel in de eerste plaats omdat de koopprijs ver beneden de
marktwaarde lag — waarbij wordt aangetekend dat de wijze van taxatie van de grond en de
loods (namelijk niet als bouwgrond) was bepaald door R. c.s. — en in de tweede plaats
omdat zij tot een splitsing van de grond leidde waardoor het niet verkochte, aan hem
verbleven perceel in waarde daalde.
Geef argumenten voor de stelling dat deze koopovereenkomst, ook al was deze bijzonder
nadelig voor K, toch voldoet aan de eisen van ruilrechtvaardigheid. Er is sprake van een
vrijwillige relatie tussen K. en R. Het onderwerp van ruil was niet problematisch, er was geen
sprake van misbruik van omstandigheden, al zou je kunnen zeggen van wel. Er was ook geen
sprake van dwang of bedreiging.
Geef vervolgens argumenten voor de stelling dat er juist geen sprake is van
ruilrechtvaardigheid. De zwakkere partij, hier K., werd niet beschermd. Er was geen sprake
van eerlijke onderhandelingen op basis van de juiste informatie, R. had namelijk de grond
Opdracht 2
1. In §3 van Achtergronden worden verschillende vormen van rechtvaardigheid
onderscheiden. Leg van iedere vorm kort uit op wat voor soort relaties deze vormen
betrekking hebben.
a. Verdelende rechtvaardigheid – vrijwillige relaties
b. Vereffenende rechtvaardigheid: te onderscheiden in:
a. Ruilrechtvaardigheid – vrijwillige relaties, het vrijwillig aangaan van
transacties. Mensen moeten in staat zijn zelf beslissingen te nemen, ze
moeten de vrijheid krijgen om dat te doen.
b. Corrigerende rechtvaardigheid; deze omvat: - onvrijwillige relaties
i. Compenserende rechtvaardigheid – onvrijwillige relaties
ii. Retributieve rechtvaardigheid -
c. Processuele rechtvaardigheid -
d. Procedurele rechtvaardigheid -
e. Administratieve rechtvaardigheid -
2. Niet iedere vrijwillige ruil is een eerlijke ruil. Formuleer een aantal argumenten ter
verdediging van deze stelling op basis van §4 van Hoofdstuk 5 van Achtergronden. De
prestaties moeten gelijkwaardig zijn, er moet rekening gehouden worden met de
gerechtvaardigde belangen van de ander en er mag geen misbruik van omstandigheden
gemaakt worden. Ook zijn er dingen die niet mogen worden geruild.
3. Lees de volgende casus:
K. was ruim 82 jaar oud toen hij op 14 augustus 2015 de omstreden overeenkomst aanging
met R. Uit de verslagen van de Thuiszorg, het Groene Kruis en de dagopvang Boncura blijkt
dat K’s. fysieke en geestelijke gesteldheid achteruitging. Tussen K. en R. c.s. bestond een
vertrouwensband of, in de woorden van R. c.s., een zeer nauwe positieve band. R. c.s.
althans R. hadden reeds meerdere malen K. gevraagd of zij de loods konden kopen; het
initiatief tot de uiteindelijke overeenkomst ging wederom uit van R. c.s. De overeenkomst
was voor K. bijzonder nadelig en wel in de eerste plaats omdat de koopprijs ver beneden de
marktwaarde lag — waarbij wordt aangetekend dat de wijze van taxatie van de grond en de
loods (namelijk niet als bouwgrond) was bepaald door R. c.s. — en in de tweede plaats
omdat zij tot een splitsing van de grond leidde waardoor het niet verkochte, aan hem
verbleven perceel in waarde daalde.
Geef argumenten voor de stelling dat deze koopovereenkomst, ook al was deze bijzonder
nadelig voor K, toch voldoet aan de eisen van ruilrechtvaardigheid. Er is sprake van een
vrijwillige relatie tussen K. en R. Het onderwerp van ruil was niet problematisch, er was geen
sprake van misbruik van omstandigheden, al zou je kunnen zeggen van wel. Er was ook geen
sprake van dwang of bedreiging.
Geef vervolgens argumenten voor de stelling dat er juist geen sprake is van
ruilrechtvaardigheid. De zwakkere partij, hier K., werd niet beschermd. Er was geen sprake
van eerlijke onderhandelingen op basis van de juiste informatie, R. had namelijk de grond
