Biodiversiteit
van planten
2022-2023
s.L
Deel histologie
Jarne Winderickx
[BEDRIJFSNAAM]
,Inhoud
1. Inleiding.....................................................................................................................3
2. Indelen van weefsels.................................................................................................4
2.1 volgens Algemene vorm.......................................................................................4
2.2 Volgens hun groeiwijze.........................................................................................4
2.2.1 Cytoplasma aangroei.....................................................................................4
2.2.2 Vacuole aangroei...........................................................................................4
3. Soorten weefsels bij planten......................................................................................5
3.1 Meristeemweefsels / deelweefsels.......................................................................5
3.1.1 Ontstaan.........................................................................................................5
3.1.2 apicaal meristeem..........................................................................................5
3.1.2.1 Stengelmeristeem....................................................................................6
3.1.2.2 Wortelmeristeem......................................................................................7
3.1.3 Restmeristemen.............................................................................................8
3.1.4 Secundaire meristemen.................................................................................8
3.2 Grondweefsel / vulweefsel / parenchymatisch weefsel........................................9
3.3 Afsluitend weefsel..............................................................................................10
3.3.1 Epidermis.....................................................................................................10
3.3.1.1 Cuticula, gekleurde cellen en stomata...................................................11
3.3.1.2 cellen met insluitsels en Trichomen.......................................................12
3.3.2 Rhizodermis.................................................................................................12
3.3.3 Endodermis..................................................................................................13
3.3.3.1 Lijsten caspary.......................................................................................14
3.3.3.2 Secundaire en tertiaire verdikkingen.....................................................14
3.3.4 Peridermis / kurkweefsel..............................................................................15
3.4 steunweefsel / Stereoom....................................................................................16
3.5 Klierweefsel........................................................................................................17
3.5.1 Interne klieren..............................................................................................18
3.5.2 Externe klieren.............................................................................................19
3.6 Geleidingsweefsel...............................................................................................19
3.6.1 xyleem.........................................................................................................20
3.6.2 Floëem.........................................................................................................21
3.6.3 Transfercellen..............................................................................................23
1
,3.6.4 Vaatbundels.................................................................................................23
2
, HISTOLOGIE
1. Inleiding
Organellen - Verschillende delen van de cel met elk
een gespecialiseerde functie
- E.R., Golgi-apparaat, vacuole,…
Organen - Verschillende weefsels samen vormen
hogere functionele eenheden = organen
Weefsel - Opgebouwd uit cellen + eventueel
vacuolen
- Cellen hebben meestal allemaal zelfde
vorm + functie
Cytoplasma - Volledige inhoud van de cel (celkern
niet mee gerekend)
Fytomeren - De basiseenheden waarmee de stengel
is opgebouwd
Meristeem - Deelweefsel die verantwoordelijk is
voor de groei
Idioblasten - Afwijkende cellen in een bepaald
weefsel
Huidmondjes / stomata - Voorbeelden van idioblasten
- Zorgen voor het ‘ademhalen’ + In
epidermis
Cortex bij wieren - = buitenste laag van een orgaan / =
schors
Medulla bij wieren - = parenchymatisch weefsel tussen de
vaatbundels ook wel merg genoemd
3
,2. Indelen van weefsels
2.1 volgens Algemene vorm
Parenchymweefsels - Grote + afgeronde cellen (ongeveer
zelfde grootte) met een dunne celwand
- Bestaan uit een grote vacuole
- Isodiametrisch (min of meer allemaal
zelfde afmetingen)
Prosenchymweefsel - Langwerpige + puntige cellen
Afsluitweefsel - afgeplatte cellen (bv: epidermis)
2.2 Volgens hun groeiwijze
2.2.1 Cytoplasma aangroei
Cel differentiatie/ celgroei - Cellen delen zich + gaan veranderen
van functie
Celdeling - 1 moedercel splits zich in 2
dochtercellen, die dochtercellen delen
dan ook weer,…
- Zo neemt de omvang van de cellen toe
Cellulose - Polymeer in de celwand
Proplastiden - Kleine ongedifferentieerde lichaampjes
die zullen uitgroeien tot een
gespecialiseerd plastide
2.2.2 Vacuole aangroei
Elongatie / cel expansie / cel strekking - Vacuole neemt H2O op waardoor de
druk stijgt en de lengte van de cel
groter wordt (doordat celwand soepeler
wordt)
Plasmamembraam - Soort barrière die aan de celwand zit
en de cel nog extra beschermt
Excentrische kern - Kern dat niet centraal in de cel ligt
4
, Middenlamella - Wand tussen 2 cellen en word
gevormd na de cytokinese (celdeling)
3. Soorten weefsels bij planten
3.1 Meristeemweefsels / deelweefsels
3.1.1 Ontstaan
Chalaza / vaatwerk - Hier eindigen de vaatbundels
Micropyle / poortje - Staat tegenoverstaand de chalaza
Redicula - Kiemwortel die zal uitgroeien tot wortel
Suspensor - Steeltje waarmee de het embryo
vastzit aan moederplant
Fate mapping van cellen - In kaart brengen van de cellijnen
- Groeperen van cellen op basis van hun
gemeenschappelijke afstamming (/
clonale verwantschap)
Zygote - Versmelde eicel + zaadcel
Embryo - Gedeelde zygote
Cotylen - ‘eerste blaadje van een plant’
- Monocotyle planten hebben er 1 en
dicotylen 2
Hypocotylen - Bevind zich onder cotylen
- Deel van de stengel bij een kiemplant
Meristemen - Aangelegd tijdens embryogenese en
worden gezien als groeicellen
Primaire groei - Zijtakken + zijwortels die ontstaan uit
apicaal meristeem groeien ook op hun
beurt uit tot nog andere zijtakken +
zijwortels via hun eigen apicaal
meristeem
3.1.2 apicaal meristeem
5
van planten
2022-2023
s.L
Deel histologie
Jarne Winderickx
[BEDRIJFSNAAM]
,Inhoud
1. Inleiding.....................................................................................................................3
2. Indelen van weefsels.................................................................................................4
2.1 volgens Algemene vorm.......................................................................................4
2.2 Volgens hun groeiwijze.........................................................................................4
2.2.1 Cytoplasma aangroei.....................................................................................4
2.2.2 Vacuole aangroei...........................................................................................4
3. Soorten weefsels bij planten......................................................................................5
3.1 Meristeemweefsels / deelweefsels.......................................................................5
3.1.1 Ontstaan.........................................................................................................5
3.1.2 apicaal meristeem..........................................................................................5
3.1.2.1 Stengelmeristeem....................................................................................6
3.1.2.2 Wortelmeristeem......................................................................................7
3.1.3 Restmeristemen.............................................................................................8
3.1.4 Secundaire meristemen.................................................................................8
3.2 Grondweefsel / vulweefsel / parenchymatisch weefsel........................................9
3.3 Afsluitend weefsel..............................................................................................10
3.3.1 Epidermis.....................................................................................................10
3.3.1.1 Cuticula, gekleurde cellen en stomata...................................................11
3.3.1.2 cellen met insluitsels en Trichomen.......................................................12
3.3.2 Rhizodermis.................................................................................................12
3.3.3 Endodermis..................................................................................................13
3.3.3.1 Lijsten caspary.......................................................................................14
3.3.3.2 Secundaire en tertiaire verdikkingen.....................................................14
3.3.4 Peridermis / kurkweefsel..............................................................................15
3.4 steunweefsel / Stereoom....................................................................................16
3.5 Klierweefsel........................................................................................................17
3.5.1 Interne klieren..............................................................................................18
3.5.2 Externe klieren.............................................................................................19
3.6 Geleidingsweefsel...............................................................................................19
3.6.1 xyleem.........................................................................................................20
3.6.2 Floëem.........................................................................................................21
3.6.3 Transfercellen..............................................................................................23
1
,3.6.4 Vaatbundels.................................................................................................23
2
, HISTOLOGIE
1. Inleiding
Organellen - Verschillende delen van de cel met elk
een gespecialiseerde functie
- E.R., Golgi-apparaat, vacuole,…
Organen - Verschillende weefsels samen vormen
hogere functionele eenheden = organen
Weefsel - Opgebouwd uit cellen + eventueel
vacuolen
- Cellen hebben meestal allemaal zelfde
vorm + functie
Cytoplasma - Volledige inhoud van de cel (celkern
niet mee gerekend)
Fytomeren - De basiseenheden waarmee de stengel
is opgebouwd
Meristeem - Deelweefsel die verantwoordelijk is
voor de groei
Idioblasten - Afwijkende cellen in een bepaald
weefsel
Huidmondjes / stomata - Voorbeelden van idioblasten
- Zorgen voor het ‘ademhalen’ + In
epidermis
Cortex bij wieren - = buitenste laag van een orgaan / =
schors
Medulla bij wieren - = parenchymatisch weefsel tussen de
vaatbundels ook wel merg genoemd
3
,2. Indelen van weefsels
2.1 volgens Algemene vorm
Parenchymweefsels - Grote + afgeronde cellen (ongeveer
zelfde grootte) met een dunne celwand
- Bestaan uit een grote vacuole
- Isodiametrisch (min of meer allemaal
zelfde afmetingen)
Prosenchymweefsel - Langwerpige + puntige cellen
Afsluitweefsel - afgeplatte cellen (bv: epidermis)
2.2 Volgens hun groeiwijze
2.2.1 Cytoplasma aangroei
Cel differentiatie/ celgroei - Cellen delen zich + gaan veranderen
van functie
Celdeling - 1 moedercel splits zich in 2
dochtercellen, die dochtercellen delen
dan ook weer,…
- Zo neemt de omvang van de cellen toe
Cellulose - Polymeer in de celwand
Proplastiden - Kleine ongedifferentieerde lichaampjes
die zullen uitgroeien tot een
gespecialiseerd plastide
2.2.2 Vacuole aangroei
Elongatie / cel expansie / cel strekking - Vacuole neemt H2O op waardoor de
druk stijgt en de lengte van de cel
groter wordt (doordat celwand soepeler
wordt)
Plasmamembraam - Soort barrière die aan de celwand zit
en de cel nog extra beschermt
Excentrische kern - Kern dat niet centraal in de cel ligt
4
, Middenlamella - Wand tussen 2 cellen en word
gevormd na de cytokinese (celdeling)
3. Soorten weefsels bij planten
3.1 Meristeemweefsels / deelweefsels
3.1.1 Ontstaan
Chalaza / vaatwerk - Hier eindigen de vaatbundels
Micropyle / poortje - Staat tegenoverstaand de chalaza
Redicula - Kiemwortel die zal uitgroeien tot wortel
Suspensor - Steeltje waarmee de het embryo
vastzit aan moederplant
Fate mapping van cellen - In kaart brengen van de cellijnen
- Groeperen van cellen op basis van hun
gemeenschappelijke afstamming (/
clonale verwantschap)
Zygote - Versmelde eicel + zaadcel
Embryo - Gedeelde zygote
Cotylen - ‘eerste blaadje van een plant’
- Monocotyle planten hebben er 1 en
dicotylen 2
Hypocotylen - Bevind zich onder cotylen
- Deel van de stengel bij een kiemplant
Meristemen - Aangelegd tijdens embryogenese en
worden gezien als groeicellen
Primaire groei - Zijtakken + zijwortels die ontstaan uit
apicaal meristeem groeien ook op hun
beurt uit tot nog andere zijtakken +
zijwortels via hun eigen apicaal
meristeem
3.1.2 apicaal meristeem
5
