Samenvatting en notities
ontwikkelingspsychologie
Notities Les 1
De definitie
→ Van conceptie tot dood
→ Veranderingsprocessen op verschillende domeinen
→ Bij individuen
→ Wetenschappelijke studie
→ Stellen van vragen, verklaring formuleren, …
→Corrationeel of experimenteel onderzoek
→ In wisselwerking met ogeviing → ‘it takes a village to raise a child’
Corrationeel onderzoek
▪ Het verband of de link zoeken tussen variabelen
▪ Het onderzoeken van de relatie tussen het cognitieve en het socio-emotionele
▪ Vb: de correlatie bekijken tussen het kijken van gewelddadige programma’s en
agressie
Experimenteel onderzoek
▪ Effectiever, er wordt ingegrepen
▪ Vergt veel ethische bedenkingen bij bv tweeling-onderzoeken
→ Er wordt hier opnieuw gekeken naar het verband tussen gewelddadige programma’s en
agressie maar er wordt wel ingegrepen
▪ Veel nature vs nurture
experimenten
1
,Basisthema’s
Continu Discontinu
▪ Graduele toename van eenzelfde ▪ Verschillende stadia met
soort vaardigheid – kwantitatieve verschillende specifieke kenmerken
verandering – kwalitatieve verandering
▪ Het ontwikkelen van vaardigheden ▪ De infoverwerkingstheorie van
verloopt in een egaal proces Piaget
Universeel Individueel
▪ Iedereen neemt ongeveer dezelfde ▪ Individuele paden van ontwikkeling
stappen op hetzelfde moment met gemeenschappelijke trends
Nature Nurture
▪ Aangeboren ▪ Beïnvloedde ontwikkeling door
▪ Genetisch gedrag fysische en sociale wereld
Theoretische kaders
Psychoanalytische theorie, Sigmund Freud
▪ Freud staat hier centraal, hij vergelijkt de mens met een ijsberg. Hiermee wil hij
aantonen dat we veel met ons onderbewustzijn denken en dat dit een enorme
invloed heeft op onze persoonlijkheid en gedrag.
→Honger + geen eten = driftbui
→ Gedwongen driftbui uit te stellen
= realiteitsprincipe
→Help drift te verdringen
▪ Psychoseksuele ontwikkeling:
o Als er te weinig/veel bevrediging is tijdens een bepaalde
fase = fixatie
→ Bvb. Te weinig/veel bevrediging tijdens orale fase
= Roken op latere leeftijd
▪ Bij een fixatie van het fallische kan dan bijvoorbeeld het Oedipus
of het Electra complex ontstaan
2
,Psychosociale theorie, Erik Erikson
▪ ‘je meot een taak voltooid hebben om naar de volgende fase te kunnen gaan ‘
– Erik Erikson
▪ Er is nadruk op sociale interactie (cultuur beïnvloedt ons)
▪ Verdere ontwikkeling na de adolescentie
o Itt psychoanalytische theorie
▪ 8 ontwikkelingstaken
o 8 ‘conflicten’ die opgelost moeten worden
o Nooit volledig opgelost
Behaviorisme, John Watson
▪ Focust op observeerbaar gedrag
▪ Geven van straf en beloning doet associaties ontstaan
▪ Kwantitatieve otnwikkeling
▪ Individu doet er weinig toe
1) Klassieke conditionering
▪ Hond van Pavlov
▪ Ene prikkel voorspelt de andere
▪ Maakt wereld voorspelbaar
2) Operante conditionering
▪ Skinnerbox van B.F. Skinner
▪ Gedrag versterken/verminderen
▪ Maakt wereld controleerbaar
3) Sociaal leren
▪ Little Albert → Albert Bandura
▪ Gevolgen met observatie, ‘modelling’ of imitatie
▪ Niet trail and error, geen nood aan gevolgen
▪ Cognitieve vaardigheden vereis en individu staat centraal
3
, Cognitieve leertheorie, Jean Piaget (vb van het sociaal leren)
▪ Kwantitatieve en kwalitatieve ontwikkelingen
▪ Overgang is gevolg van maturatie
▪ Aanpassing aan de omgeving:
→ Assimilatie: Eerdere eerste ervaring helpt bij het opnemen van nieuwe dingen
→ Accommodatie: Eerste ervaring aanpassen door een nieuwe eerste ervaring
▪ 4 universele fases:
2) Nog veel fouten gemaakt, intuitie en denkbeeldige vriendjes worden gevormd
Ze gaan al licht aan de slag met het nadenken: ‘in welk glas zou er meer zitten?’
3) Concreet, ziet een stoel en denkt aan een stoel en niet dat het iets is om op te zitten met
vier poten
4) Formeel, het abstract denken wordt veel meer ontwikkelt → test: plan een tripje naar de
dierentuin
➔ Hierna zitten we met alle cognitieve vaardigheden die we nodig hebben en stopt de
ontwikkeling
Humanistisch perspectief, Carl Rogers
▪ Stippelt eigen pad uit
▪ Vrije wil staat centraal
→ niet het onderbewustzijn (psycho ana)
→ niet de omgeving (behav & soc cog)
→ niet het rationeel cognitief proces (cog theorie)
▪ Zelfactualisatie is het doel van het leven (Maslow)`
Contextueel perspectief Urie Bronfenbrenner
▪ Het stelt alles breder, het individueel persoon staat
centraal maar men kijkt naar alles en iedereen rondom u
▪ Zorgt voor Bio-ecologisch model
4
ontwikkelingspsychologie
Notities Les 1
De definitie
→ Van conceptie tot dood
→ Veranderingsprocessen op verschillende domeinen
→ Bij individuen
→ Wetenschappelijke studie
→ Stellen van vragen, verklaring formuleren, …
→Corrationeel of experimenteel onderzoek
→ In wisselwerking met ogeviing → ‘it takes a village to raise a child’
Corrationeel onderzoek
▪ Het verband of de link zoeken tussen variabelen
▪ Het onderzoeken van de relatie tussen het cognitieve en het socio-emotionele
▪ Vb: de correlatie bekijken tussen het kijken van gewelddadige programma’s en
agressie
Experimenteel onderzoek
▪ Effectiever, er wordt ingegrepen
▪ Vergt veel ethische bedenkingen bij bv tweeling-onderzoeken
→ Er wordt hier opnieuw gekeken naar het verband tussen gewelddadige programma’s en
agressie maar er wordt wel ingegrepen
▪ Veel nature vs nurture
experimenten
1
,Basisthema’s
Continu Discontinu
▪ Graduele toename van eenzelfde ▪ Verschillende stadia met
soort vaardigheid – kwantitatieve verschillende specifieke kenmerken
verandering – kwalitatieve verandering
▪ Het ontwikkelen van vaardigheden ▪ De infoverwerkingstheorie van
verloopt in een egaal proces Piaget
Universeel Individueel
▪ Iedereen neemt ongeveer dezelfde ▪ Individuele paden van ontwikkeling
stappen op hetzelfde moment met gemeenschappelijke trends
Nature Nurture
▪ Aangeboren ▪ Beïnvloedde ontwikkeling door
▪ Genetisch gedrag fysische en sociale wereld
Theoretische kaders
Psychoanalytische theorie, Sigmund Freud
▪ Freud staat hier centraal, hij vergelijkt de mens met een ijsberg. Hiermee wil hij
aantonen dat we veel met ons onderbewustzijn denken en dat dit een enorme
invloed heeft op onze persoonlijkheid en gedrag.
→Honger + geen eten = driftbui
→ Gedwongen driftbui uit te stellen
= realiteitsprincipe
→Help drift te verdringen
▪ Psychoseksuele ontwikkeling:
o Als er te weinig/veel bevrediging is tijdens een bepaalde
fase = fixatie
→ Bvb. Te weinig/veel bevrediging tijdens orale fase
= Roken op latere leeftijd
▪ Bij een fixatie van het fallische kan dan bijvoorbeeld het Oedipus
of het Electra complex ontstaan
2
,Psychosociale theorie, Erik Erikson
▪ ‘je meot een taak voltooid hebben om naar de volgende fase te kunnen gaan ‘
– Erik Erikson
▪ Er is nadruk op sociale interactie (cultuur beïnvloedt ons)
▪ Verdere ontwikkeling na de adolescentie
o Itt psychoanalytische theorie
▪ 8 ontwikkelingstaken
o 8 ‘conflicten’ die opgelost moeten worden
o Nooit volledig opgelost
Behaviorisme, John Watson
▪ Focust op observeerbaar gedrag
▪ Geven van straf en beloning doet associaties ontstaan
▪ Kwantitatieve otnwikkeling
▪ Individu doet er weinig toe
1) Klassieke conditionering
▪ Hond van Pavlov
▪ Ene prikkel voorspelt de andere
▪ Maakt wereld voorspelbaar
2) Operante conditionering
▪ Skinnerbox van B.F. Skinner
▪ Gedrag versterken/verminderen
▪ Maakt wereld controleerbaar
3) Sociaal leren
▪ Little Albert → Albert Bandura
▪ Gevolgen met observatie, ‘modelling’ of imitatie
▪ Niet trail and error, geen nood aan gevolgen
▪ Cognitieve vaardigheden vereis en individu staat centraal
3
, Cognitieve leertheorie, Jean Piaget (vb van het sociaal leren)
▪ Kwantitatieve en kwalitatieve ontwikkelingen
▪ Overgang is gevolg van maturatie
▪ Aanpassing aan de omgeving:
→ Assimilatie: Eerdere eerste ervaring helpt bij het opnemen van nieuwe dingen
→ Accommodatie: Eerste ervaring aanpassen door een nieuwe eerste ervaring
▪ 4 universele fases:
2) Nog veel fouten gemaakt, intuitie en denkbeeldige vriendjes worden gevormd
Ze gaan al licht aan de slag met het nadenken: ‘in welk glas zou er meer zitten?’
3) Concreet, ziet een stoel en denkt aan een stoel en niet dat het iets is om op te zitten met
vier poten
4) Formeel, het abstract denken wordt veel meer ontwikkelt → test: plan een tripje naar de
dierentuin
➔ Hierna zitten we met alle cognitieve vaardigheden die we nodig hebben en stopt de
ontwikkeling
Humanistisch perspectief, Carl Rogers
▪ Stippelt eigen pad uit
▪ Vrije wil staat centraal
→ niet het onderbewustzijn (psycho ana)
→ niet de omgeving (behav & soc cog)
→ niet het rationeel cognitief proces (cog theorie)
▪ Zelfactualisatie is het doel van het leven (Maslow)`
Contextueel perspectief Urie Bronfenbrenner
▪ Het stelt alles breder, het individueel persoon staat
centraal maar men kijkt naar alles en iedereen rondom u
▪ Zorgt voor Bio-ecologisch model
4
