Scheikunde H2 Bouwstenen van stoffen
2.1 Periodiek systeem
Microniveau het niveau van de deeltjes waaruit een stof is opgebouwd: atomen, moleculen, ionen
Macroniveau alles wat je kunt waarnemen; het niveau van stoffen en stofeigenschappen
In de scheikunde wordt geprobeerd m.b.v. het microniveau stofeigenschappen op macroniveau te
verklaren. Het weergeven van het microniveau gebeurt vaak met modellen.
Atoommodel van Dalton
Volgens Dalton (1808) was een atoom een massief bolletje, dat ondeelbaar was. Iedere atoomsoort
heeft zijn eigen afmetingen en massa.
Atoommodel van Rutherford
1911 voerde Rutherford experimenten uit waarbij hij een stroom heel kleine positief geladen
deeltjes op een dun stukje goudfolie afstoot. Het grootste deel van deze deeltjes bleek dwars door
het goudfolie te gaan zonder dat het folie veranderde. Hieruit concludeerde hij dat atomen geen
massieve bolletjes kunnen zijn, maar dat ze bestaan uit nog kleinere deeltjes en een grote lege
ruimte.
Op grond van dit onderzoek formuleerde Rutherford een nieuw atoommodel dat de bouw van een
atoom beschrijft als een positief geladen atoomkern, die bestaat uit protonen en neutronen, met
daaromheen bewegende negatief geladen elektronen. Deze elektronen vormen samen een
elektronenwolk rond de kern. Tussen de atoomkern en de elektronen in de elektronenwolk is een
enorm grote lege ruimte, helemaal niets.
Volgens het atoommodel van Rutherford zijn de bouwstenen van een atoom:
- Protonen, weergegeven door de letter p;
- Elektronen, weergegeven door e-;
- Neutronen, weergegeven door de letter n
Atoomnummer en massagetal
Het verschil tussen atomen wordt veroorzaakt door het aantal protonen in de kern. Het aantal
protonen bepaalt welke atoomsoort het is en dit aantal protonen wordt gegeven door het
atoomnummer. Alle atomen van dezelfde soort hebben hetzelfde atoomnummer.
, Het aantal neutronen in de kern is soms gelijk aan het aantal protonen, maar meestal is het groter.
Neutronen zijn elektrisch neutraal en houden de protonen, die elkaar afstoten, bij elkaar. De massa
van een neutron is vrijwel gelijk aan de massa van een proton. De massa van een atoom wordt
vrijwel uitsluitend bepaald door de massa van de kern.
De som van het aantal protonen en neutronen in de atoomkern is het massagetal.
Een atoom is als geheel elektrisch neutraal; de negatieve lading van de elektronenwolk is precies
even groot als de positieve lading van de kern. De elektrische lading van een proton en een elektron
kun je uitdrukken in coulomb. De lading van een proton is
1.6 10-19 C. Dit getal komt overeen met e, de elementaire ladingseenheid of elementair
ladingskwantum.
Isotopen
Atomen van één atoomsoort bezitten altijd hetzelfde aantal protonen, maar ze kunnen een
verschillend aantal neutronen hebben. Isotopen atomen met hetzelfde aantal protonen, maar
een verschillend aantal neutronen. Om isotopen van elkaar te onderscheiden zet je achter het
symbool het massagetal: Cu-63 of 146C (atoomnummer linksonder en massagetal linksboven).
Atoommodel van Bohr
In 1913 verfijnde Bohr het atoommodel van
Rutherford. In zijn model bevinden de elektronen
zich in bolvormige banen rond de kern,
elektronenschillen. Elektronenschillen banen
waarin elektronen zich om de kern bewegen;
elektronen in dezelfde schil hebben dezelfde
gemiddelde afstand tot de kern. Schillen die dichter
bij de kern zitten bevatten minder elektronen dan
schillen die verder van de kern verwijderd zijn.
Elektronenconfiguratie de verdeling van de
elektronen over de elektronenschillen. De schillen
in het atoommodel van Bohr hebben een
rangnummer, n, of worden voorgesteld door letters
K, L, M, N, O, P, Q.
Het periodiek systeem
Alle bekende atoomsoorten staan in het periodiek systeem rangschikking van atoomsoorten naar
toenemend atoomnummer (opklimmende atoommassa). Hierbij staan atoomsoorten die chemisch
op elkaar lijken onder elkaar. De bedenker Mendelejev liet plaatsen open in het systeem, omdat hij
beweerde dat de lege plaatsen in zijn systeem later ingenomen zouden worden door atoomsoorten
die op dat moment nog niet ontdekt waren.
2.1 Periodiek systeem
Microniveau het niveau van de deeltjes waaruit een stof is opgebouwd: atomen, moleculen, ionen
Macroniveau alles wat je kunt waarnemen; het niveau van stoffen en stofeigenschappen
In de scheikunde wordt geprobeerd m.b.v. het microniveau stofeigenschappen op macroniveau te
verklaren. Het weergeven van het microniveau gebeurt vaak met modellen.
Atoommodel van Dalton
Volgens Dalton (1808) was een atoom een massief bolletje, dat ondeelbaar was. Iedere atoomsoort
heeft zijn eigen afmetingen en massa.
Atoommodel van Rutherford
1911 voerde Rutherford experimenten uit waarbij hij een stroom heel kleine positief geladen
deeltjes op een dun stukje goudfolie afstoot. Het grootste deel van deze deeltjes bleek dwars door
het goudfolie te gaan zonder dat het folie veranderde. Hieruit concludeerde hij dat atomen geen
massieve bolletjes kunnen zijn, maar dat ze bestaan uit nog kleinere deeltjes en een grote lege
ruimte.
Op grond van dit onderzoek formuleerde Rutherford een nieuw atoommodel dat de bouw van een
atoom beschrijft als een positief geladen atoomkern, die bestaat uit protonen en neutronen, met
daaromheen bewegende negatief geladen elektronen. Deze elektronen vormen samen een
elektronenwolk rond de kern. Tussen de atoomkern en de elektronen in de elektronenwolk is een
enorm grote lege ruimte, helemaal niets.
Volgens het atoommodel van Rutherford zijn de bouwstenen van een atoom:
- Protonen, weergegeven door de letter p;
- Elektronen, weergegeven door e-;
- Neutronen, weergegeven door de letter n
Atoomnummer en massagetal
Het verschil tussen atomen wordt veroorzaakt door het aantal protonen in de kern. Het aantal
protonen bepaalt welke atoomsoort het is en dit aantal protonen wordt gegeven door het
atoomnummer. Alle atomen van dezelfde soort hebben hetzelfde atoomnummer.
, Het aantal neutronen in de kern is soms gelijk aan het aantal protonen, maar meestal is het groter.
Neutronen zijn elektrisch neutraal en houden de protonen, die elkaar afstoten, bij elkaar. De massa
van een neutron is vrijwel gelijk aan de massa van een proton. De massa van een atoom wordt
vrijwel uitsluitend bepaald door de massa van de kern.
De som van het aantal protonen en neutronen in de atoomkern is het massagetal.
Een atoom is als geheel elektrisch neutraal; de negatieve lading van de elektronenwolk is precies
even groot als de positieve lading van de kern. De elektrische lading van een proton en een elektron
kun je uitdrukken in coulomb. De lading van een proton is
1.6 10-19 C. Dit getal komt overeen met e, de elementaire ladingseenheid of elementair
ladingskwantum.
Isotopen
Atomen van één atoomsoort bezitten altijd hetzelfde aantal protonen, maar ze kunnen een
verschillend aantal neutronen hebben. Isotopen atomen met hetzelfde aantal protonen, maar
een verschillend aantal neutronen. Om isotopen van elkaar te onderscheiden zet je achter het
symbool het massagetal: Cu-63 of 146C (atoomnummer linksonder en massagetal linksboven).
Atoommodel van Bohr
In 1913 verfijnde Bohr het atoommodel van
Rutherford. In zijn model bevinden de elektronen
zich in bolvormige banen rond de kern,
elektronenschillen. Elektronenschillen banen
waarin elektronen zich om de kern bewegen;
elektronen in dezelfde schil hebben dezelfde
gemiddelde afstand tot de kern. Schillen die dichter
bij de kern zitten bevatten minder elektronen dan
schillen die verder van de kern verwijderd zijn.
Elektronenconfiguratie de verdeling van de
elektronen over de elektronenschillen. De schillen
in het atoommodel van Bohr hebben een
rangnummer, n, of worden voorgesteld door letters
K, L, M, N, O, P, Q.
Het periodiek systeem
Alle bekende atoomsoorten staan in het periodiek systeem rangschikking van atoomsoorten naar
toenemend atoomnummer (opklimmende atoommassa). Hierbij staan atoomsoorten die chemisch
op elkaar lijken onder elkaar. De bedenker Mendelejev liet plaatsen open in het systeem, omdat hij
beweerde dat de lege plaatsen in zijn systeem later ingenomen zouden worden door atoomsoorten
die op dat moment nog niet ontdekt waren.
