V OLW A SS E N EN P SY C H IA T RI E
GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
HoGent | 2022 - 2023
,Inhoudsopgave
1. De inleiding................................................................................................................................................ 7
2. Vermaatschappelijking van zorg................................................................................................................. 9
2.1 Factoren die een rol hebben gespeeld in de vermaatschappelijking van de zorg..........................................9
De maatschappelijke ontwikkelingen...............................................................................................................9
De farmacologische revolutie.........................................................................................................................11
De economische factoren...............................................................................................................................11
Afstand nemen ban een strikt medisch – psychiatrisch model.....................................................................11
1. Herstelzorg en ervaringsdeskundigheid.................................................................................................... 12
1.1 Doel...............................................................................................................................................................12
1.2 Functies.........................................................................................................................................................13
2. Definitie van herstel volgens Anthony...................................................................................................... 13
3. Fasen van herstel..................................................................................................................................... 14
Stabilisatiefase....................................................................................................................................................14
Heroriëntatiefase................................................................................................................................................15
Re- integratiefase......................................................................................................................................... 15
4. Herstel van ondersteunende zorg............................................................................................................. 16
Vergelijking.........................................................................................................................................................16
Hulpverlener binnen de herstel ondersteunende zorg.......................................................................................17
1. Inleiding................................................................................................................................................... 18
2. Draaglast en draagkracht......................................................................................................................... 18
4. Stress- kwetsbaarheid model................................................................................................................... 19
Balkmetafoor......................................................................................................................................................20
Het balkmetafoor als leidraad van de behandeling.......................................................................................21
1. Interpersoonlijke vaardigheidstraining van Goldstein...............................................................................22
Kenmerken van de training................................................................................................................................23
2. Vaardigheden........................................................................................................................................... 23
3. De hoofdcomponenten van de training.................................................................................................... 24
1
, 3.1 Modeling.......................................................................................................................................................24
3.2 Gedragsoefening/ rollenspel/ role – taking training....................................................................................24
3.3 De bekrachtiging...........................................................................................................................................25
Voorwaarden voor de effectieve bekrachtiging.............................................................................................25
3.4 Transfertraining............................................................................................................................................25
4. Verloop en werkwijze............................................................................................................................... 25
De trainingsruimte..............................................................................................................................................25
De introductie.....................................................................................................................................................26
Het verloop van de training................................................................................................................................26
5. Toepassing............................................................................................................................................... 26
1. Algemeen................................................................................................................................................. 27
Rehabilitatie........................................................................................................................................................27
Het uitgangspunt................................................................................................................................................27
2. Inleiding................................................................................................................................................... 28
3. Situering.................................................................................................................................................. 28
4. Doel......................................................................................................................................................... 28
5. Doelgroep................................................................................................................................................ 29
6. De modules.............................................................................................................................................. 29
Omgaan met anti-psychotische medicatie.........................................................................................................29
Doelgroep.......................................................................................................................................................29
Opbouw..........................................................................................................................................................30
Omgaan met psychotische symptomen.............................................................................................................30
Doelgroep.......................................................................................................................................................30
Omgaan met vrije tijd.........................................................................................................................................30
De doelgroep..................................................................................................................................................31
De opbouw.....................................................................................................................................................31
Omgaan met verslaving.....................................................................................................................................31
Omgaan met werk..............................................................................................................................................32
2
, De doelgroep..................................................................................................................................................32
De opbouw.....................................................................................................................................................32
Omgaan met sociale relaties en intimiteit.........................................................................................................33
Doelgroep:......................................................................................................................................................33
Opbouw:.........................................................................................................................................................33
1. Inleiding................................................................................................................................................... 35
De film 9999........................................................................................................................................................35
Het doel van de film.......................................................................................................................................35
De motivatie voor het maken van de film......................................................................................................36
2. Begrippen................................................................................................................................................ 36
3. Internering............................................................................................................................................... 38
Wat is het?..........................................................................................................................................................39
Het doel...............................................................................................................................................................39
4. De wetgeving........................................................................................................................................... 40
5. Risicoprofiel............................................................................................................................................. 40
6. Voorzieningen.......................................................................................................................................... 41
7. Behandeling............................................................................................................................................. 42
Theorie van Andrews en Bonte...........................................................................................................................42
Het good lives model van ward en brown..........................................................................................................43
1. Psychosociaal welzijn............................................................................................................................... 44
2. Probleemdefiniëring.......................................................................................................................................44
3. De kern van de burn- out.......................................................................................................................... 45
4. Differentiaaldiagnose............................................................................................................................... 45
5. Nieuwe definitie van burn- out................................................................................................................. 45
6. Ontstaansgeschiedenis van stress............................................................................................................. 46
7. Alarmsignalen van een burn – out............................................................................................................ 46
8. Het stresscontinuüm................................................................................................................................ 48
9. Visies over stress...................................................................................................................................... 48
3
, Stress als stimulus of gebeurtenis buiten het individu.......................................................................................48
Stress als psychische integratie tussen een gebeurtenis en de verstandelijke of emotionele kenmerken van het
individu...............................................................................................................................................................49
Stress als beïnvloedende factor op de beleving van werk..................................................................................49
Job demands control model...........................................................................................................................49
Effort- reward imbalance model....................................................................................................................49
Job demands resources model.......................................................................................................................50
Bevlogenheid als motor voor een goede zorg................................................................................................51
Stress als een lichamelijke dan wel biologische reactie.....................................................................................51
Wat heet stress?.............................................................................................................................................52
Samengevat: stress is complex.......................................................................................................................53
10. Heb je een burn- outprofiel?................................................................................................................... 53
11. Focus op je persoonlijkheid................................................................................................................... 55
12. De valkuil van het perfectionisme........................................................................................................... 55
13. Burn- out in cijfers?................................................................................................................................ 56
14. Is burn- out een modeverschijnsel?........................................................................................................ 56
1. Valse vrijheid........................................................................................................................................... 58
1.1 Opgelet!........................................................................................................................................................58
2. Het 5G- model.................................................................................................................................................59
3. Beter voorkomen dan genezen................................................................................................................. 59
4. Zorgen voor jezelf.................................................................................................................................... 60
5. Een gezonde geest in een gezond lichaam................................................................................................. 60
Een gezond lichaam............................................................................................................................................60
Een gezonde geest..............................................................................................................................................61
6. Emotioneel welbevinden.......................................................................................................................... 61
7. Zelfmanagement...................................................................................................................................... 62
7.1 De TOGoefening............................................................................................................................................62
8. Verander van gedachten.......................................................................................................................... 62
4
, 9. Zoek je drijvende kracht........................................................................................................................... 63
De zelfdeterminatietheorie.................................................................................................................................63
De 2 soorten motivatie.......................................................................................................................................63
10. Evalueer op tijd en stond....................................................................................................................... 64
11. Coping.................................................................................................................................................... 64
12. Hoe kan je eraan werken?...................................................................................................................... 65
Stap 1: Signalen opvangen.................................................................................................................................65
Stap 2: zorg voor voldoende sociale steun.........................................................................................................65
Stap 3: leer omgaan met conflicten...................................................................................................................65
Stap 4: leer grenzen trekken...............................................................................................................................66
Stap 5: leer omgaan met perfectionisme...........................................................................................................66
13. Genezing van een burn out..................................................................................................................... 67
Fase 1: aanvaard dat je een burn- out hebt.......................................................................................................67
Fase 2: werk aan je klachten..............................................................................................................................67
Fase 3: pak de oorzaken aan..............................................................................................................................69
Fase 4: ga opnieuw aan de slag.........................................................................................................................69
14. Tot slot................................................................................................................................................... 70
1. Een waarschuwing voor dreigend gevaar..................................................................................................71
2. Een teken des tijds................................................................................................................................... 72
2.1 De maatschappelijke veranderingen............................................................................................................72
Toegenomen tijdsdruk....................................................................................................................................72
Individualisme.................................................................................................................................................72
Toegenomen prestatiedruk............................................................................................................................73
Digitale overprikkeling....................................................................................................................................74
Adieu ideologie...............................................................................................................................................74
2.2 Vakmanschap en autonomie........................................................................................................................75
2.3 Open brief van een arts................................................................................................................................76
3. Het probleem met de zorg........................................................................................................................ 76
5
GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
HoGent | 2022 - 2023
,Inhoudsopgave
1. De inleiding................................................................................................................................................ 7
2. Vermaatschappelijking van zorg................................................................................................................. 9
2.1 Factoren die een rol hebben gespeeld in de vermaatschappelijking van de zorg..........................................9
De maatschappelijke ontwikkelingen...............................................................................................................9
De farmacologische revolutie.........................................................................................................................11
De economische factoren...............................................................................................................................11
Afstand nemen ban een strikt medisch – psychiatrisch model.....................................................................11
1. Herstelzorg en ervaringsdeskundigheid.................................................................................................... 12
1.1 Doel...............................................................................................................................................................12
1.2 Functies.........................................................................................................................................................13
2. Definitie van herstel volgens Anthony...................................................................................................... 13
3. Fasen van herstel..................................................................................................................................... 14
Stabilisatiefase....................................................................................................................................................14
Heroriëntatiefase................................................................................................................................................15
Re- integratiefase......................................................................................................................................... 15
4. Herstel van ondersteunende zorg............................................................................................................. 16
Vergelijking.........................................................................................................................................................16
Hulpverlener binnen de herstel ondersteunende zorg.......................................................................................17
1. Inleiding................................................................................................................................................... 18
2. Draaglast en draagkracht......................................................................................................................... 18
4. Stress- kwetsbaarheid model................................................................................................................... 19
Balkmetafoor......................................................................................................................................................20
Het balkmetafoor als leidraad van de behandeling.......................................................................................21
1. Interpersoonlijke vaardigheidstraining van Goldstein...............................................................................22
Kenmerken van de training................................................................................................................................23
2. Vaardigheden........................................................................................................................................... 23
3. De hoofdcomponenten van de training.................................................................................................... 24
1
, 3.1 Modeling.......................................................................................................................................................24
3.2 Gedragsoefening/ rollenspel/ role – taking training....................................................................................24
3.3 De bekrachtiging...........................................................................................................................................25
Voorwaarden voor de effectieve bekrachtiging.............................................................................................25
3.4 Transfertraining............................................................................................................................................25
4. Verloop en werkwijze............................................................................................................................... 25
De trainingsruimte..............................................................................................................................................25
De introductie.....................................................................................................................................................26
Het verloop van de training................................................................................................................................26
5. Toepassing............................................................................................................................................... 26
1. Algemeen................................................................................................................................................. 27
Rehabilitatie........................................................................................................................................................27
Het uitgangspunt................................................................................................................................................27
2. Inleiding................................................................................................................................................... 28
3. Situering.................................................................................................................................................. 28
4. Doel......................................................................................................................................................... 28
5. Doelgroep................................................................................................................................................ 29
6. De modules.............................................................................................................................................. 29
Omgaan met anti-psychotische medicatie.........................................................................................................29
Doelgroep.......................................................................................................................................................29
Opbouw..........................................................................................................................................................30
Omgaan met psychotische symptomen.............................................................................................................30
Doelgroep.......................................................................................................................................................30
Omgaan met vrije tijd.........................................................................................................................................30
De doelgroep..................................................................................................................................................31
De opbouw.....................................................................................................................................................31
Omgaan met verslaving.....................................................................................................................................31
Omgaan met werk..............................................................................................................................................32
2
, De doelgroep..................................................................................................................................................32
De opbouw.....................................................................................................................................................32
Omgaan met sociale relaties en intimiteit.........................................................................................................33
Doelgroep:......................................................................................................................................................33
Opbouw:.........................................................................................................................................................33
1. Inleiding................................................................................................................................................... 35
De film 9999........................................................................................................................................................35
Het doel van de film.......................................................................................................................................35
De motivatie voor het maken van de film......................................................................................................36
2. Begrippen................................................................................................................................................ 36
3. Internering............................................................................................................................................... 38
Wat is het?..........................................................................................................................................................39
Het doel...............................................................................................................................................................39
4. De wetgeving........................................................................................................................................... 40
5. Risicoprofiel............................................................................................................................................. 40
6. Voorzieningen.......................................................................................................................................... 41
7. Behandeling............................................................................................................................................. 42
Theorie van Andrews en Bonte...........................................................................................................................42
Het good lives model van ward en brown..........................................................................................................43
1. Psychosociaal welzijn............................................................................................................................... 44
2. Probleemdefiniëring.......................................................................................................................................44
3. De kern van de burn- out.......................................................................................................................... 45
4. Differentiaaldiagnose............................................................................................................................... 45
5. Nieuwe definitie van burn- out................................................................................................................. 45
6. Ontstaansgeschiedenis van stress............................................................................................................. 46
7. Alarmsignalen van een burn – out............................................................................................................ 46
8. Het stresscontinuüm................................................................................................................................ 48
9. Visies over stress...................................................................................................................................... 48
3
, Stress als stimulus of gebeurtenis buiten het individu.......................................................................................48
Stress als psychische integratie tussen een gebeurtenis en de verstandelijke of emotionele kenmerken van het
individu...............................................................................................................................................................49
Stress als beïnvloedende factor op de beleving van werk..................................................................................49
Job demands control model...........................................................................................................................49
Effort- reward imbalance model....................................................................................................................49
Job demands resources model.......................................................................................................................50
Bevlogenheid als motor voor een goede zorg................................................................................................51
Stress als een lichamelijke dan wel biologische reactie.....................................................................................51
Wat heet stress?.............................................................................................................................................52
Samengevat: stress is complex.......................................................................................................................53
10. Heb je een burn- outprofiel?................................................................................................................... 53
11. Focus op je persoonlijkheid................................................................................................................... 55
12. De valkuil van het perfectionisme........................................................................................................... 55
13. Burn- out in cijfers?................................................................................................................................ 56
14. Is burn- out een modeverschijnsel?........................................................................................................ 56
1. Valse vrijheid........................................................................................................................................... 58
1.1 Opgelet!........................................................................................................................................................58
2. Het 5G- model.................................................................................................................................................59
3. Beter voorkomen dan genezen................................................................................................................. 59
4. Zorgen voor jezelf.................................................................................................................................... 60
5. Een gezonde geest in een gezond lichaam................................................................................................. 60
Een gezond lichaam............................................................................................................................................60
Een gezonde geest..............................................................................................................................................61
6. Emotioneel welbevinden.......................................................................................................................... 61
7. Zelfmanagement...................................................................................................................................... 62
7.1 De TOGoefening............................................................................................................................................62
8. Verander van gedachten.......................................................................................................................... 62
4
, 9. Zoek je drijvende kracht........................................................................................................................... 63
De zelfdeterminatietheorie.................................................................................................................................63
De 2 soorten motivatie.......................................................................................................................................63
10. Evalueer op tijd en stond....................................................................................................................... 64
11. Coping.................................................................................................................................................... 64
12. Hoe kan je eraan werken?...................................................................................................................... 65
Stap 1: Signalen opvangen.................................................................................................................................65
Stap 2: zorg voor voldoende sociale steun.........................................................................................................65
Stap 3: leer omgaan met conflicten...................................................................................................................65
Stap 4: leer grenzen trekken...............................................................................................................................66
Stap 5: leer omgaan met perfectionisme...........................................................................................................66
13. Genezing van een burn out..................................................................................................................... 67
Fase 1: aanvaard dat je een burn- out hebt.......................................................................................................67
Fase 2: werk aan je klachten..............................................................................................................................67
Fase 3: pak de oorzaken aan..............................................................................................................................69
Fase 4: ga opnieuw aan de slag.........................................................................................................................69
14. Tot slot................................................................................................................................................... 70
1. Een waarschuwing voor dreigend gevaar..................................................................................................71
2. Een teken des tijds................................................................................................................................... 72
2.1 De maatschappelijke veranderingen............................................................................................................72
Toegenomen tijdsdruk....................................................................................................................................72
Individualisme.................................................................................................................................................72
Toegenomen prestatiedruk............................................................................................................................73
Digitale overprikkeling....................................................................................................................................74
Adieu ideologie...............................................................................................................................................74
2.2 Vakmanschap en autonomie........................................................................................................................75
2.3 Open brief van een arts................................................................................................................................76
3. Het probleem met de zorg........................................................................................................................ 76
5