Historische context China (1842-2001)
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht (1842-1911)?
Kenmerkende aspecten:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
De opkomst van emancipatiebewegingen
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme
Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
1. Introductie
Westerse tijdrekening: tijdvakken
Chinese tijdrekening: dynastieën => uitgebreide familie die over twee of meer generaties
invloed of macht uitoefent in een land (Prehistorie – Shang – Zhou – Qin)
Keizer:
Verheven boven andere vorsten
‘Hemels mandaat’ om te regeren => soort droit divin (goddelijk recht / tijdvak 6)
China:
Het ‘Middenrijk’
Centrum: vruchtbare streken langs de kust en rondom de grote rivieren
Belang van de staat gaat boven het belang van het individu
Confucianisme:
Leer van de filosoof Confucius: een goed mens kent zijn plaats in de maatschappij en houdt
zich aan de rituelen. Dat zorgt voor orde en harmonie.
Vijf belangrijke relaties:
1. Een vorst is superieur aan zijn volk
2. Een vader is superieur aan zijn zoon
3. Een oude broer is superieur aan een jongere broer
4. Een echtgenoot is superieur aan zijn echtgenote
5. Vrienden zijn elkaars gelijke en moeten elkaar respecteren
Hiërarchische verhoudingen in het bestuur:
Voor een effectieve bureaucratie zijn betrouwbare ambtenaren noodzakelijk
Rigide ambtenarenexamen:
Eén keer per drie jaar
Zeer grote kennis van Chinese literatuur
Slaginspercentage is 1%
2. Problemen in de 19e eeuw
Kenmerkend aspect:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
, 19e eeuw: regering van de Qing-dynastie
Zijn al aan de macht vanaf 1644
Komen uit Mantsjoerije
Centrale gezag verzwakt door:
Hongersnoden als gevolg van natuurrampen en overbevolking
Corruptie binnen het bestuur
Politieke crises door opstanden om religieuze of sociaaleconomische redenen
Positie van China verzwakt verder door moderne imperialisme.
3. Opiumoorlogen
Kenmerkend aspect:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
Vanaf +- 1650: wetenschappelijke revolutie in Europa
Vanaf +- 1780: industriële revolutie in Europa
19e eeuw: Europa heeft technologische voorsprong op China
Europeanen smokkelen opium naar China via Kanton, gevolgen:
Miljoenen verslaafde Chinezen
Grote economische schade door negatieve handelsbalans
Chinese regering verbiedt opiumhandel. Door corruptie groeit de handel toch.
Inbeslagname en vernietiging 1,5 miljoen kilo Britse opium.
Eerste opiumoorlog tussen Groot-Brittannië en China. China wordt gemakkelijk verslagen in
1842.
1842: Verdrag van Nanking (keerpunt)
Schadevergoeding voor Britten
Hongkong wordt Engelse factorij
Onbeperkte handel in vijf havensteden
Verdrag van Nanking is een voorbeeld van een ongelijk verdrag waarin de bepalingen veel
gunstiger zijn voor westerse mogendheden dan voor China.
Verlies van zeggenschap over grondgebied
Mislopen van inkomen uit economische centra
Na de tweede opiumoorlog krijgen Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Staten
steeds meer invloed in steden als Shanghai en Hongkong in het oosten en zuidoosten. Ook
andere westerse landen sluiten ongelijke verdragen.
4. Opstanden van de Taiping en Nian
Kenmerkende aspecten:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht (1842-1911)?
Kenmerkende aspecten:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
De opkomst van emancipatiebewegingen
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme
Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
1. Introductie
Westerse tijdrekening: tijdvakken
Chinese tijdrekening: dynastieën => uitgebreide familie die over twee of meer generaties
invloed of macht uitoefent in een land (Prehistorie – Shang – Zhou – Qin)
Keizer:
Verheven boven andere vorsten
‘Hemels mandaat’ om te regeren => soort droit divin (goddelijk recht / tijdvak 6)
China:
Het ‘Middenrijk’
Centrum: vruchtbare streken langs de kust en rondom de grote rivieren
Belang van de staat gaat boven het belang van het individu
Confucianisme:
Leer van de filosoof Confucius: een goed mens kent zijn plaats in de maatschappij en houdt
zich aan de rituelen. Dat zorgt voor orde en harmonie.
Vijf belangrijke relaties:
1. Een vorst is superieur aan zijn volk
2. Een vader is superieur aan zijn zoon
3. Een oude broer is superieur aan een jongere broer
4. Een echtgenoot is superieur aan zijn echtgenote
5. Vrienden zijn elkaars gelijke en moeten elkaar respecteren
Hiërarchische verhoudingen in het bestuur:
Voor een effectieve bureaucratie zijn betrouwbare ambtenaren noodzakelijk
Rigide ambtenarenexamen:
Eén keer per drie jaar
Zeer grote kennis van Chinese literatuur
Slaginspercentage is 1%
2. Problemen in de 19e eeuw
Kenmerkend aspect:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
, 19e eeuw: regering van de Qing-dynastie
Zijn al aan de macht vanaf 1644
Komen uit Mantsjoerije
Centrale gezag verzwakt door:
Hongersnoden als gevolg van natuurrampen en overbevolking
Corruptie binnen het bestuur
Politieke crises door opstanden om religieuze of sociaaleconomische redenen
Positie van China verzwakt verder door moderne imperialisme.
3. Opiumoorlogen
Kenmerkend aspect:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
Vanaf +- 1650: wetenschappelijke revolutie in Europa
Vanaf +- 1780: industriële revolutie in Europa
19e eeuw: Europa heeft technologische voorsprong op China
Europeanen smokkelen opium naar China via Kanton, gevolgen:
Miljoenen verslaafde Chinezen
Grote economische schade door negatieve handelsbalans
Chinese regering verbiedt opiumhandel. Door corruptie groeit de handel toch.
Inbeslagname en vernietiging 1,5 miljoen kilo Britse opium.
Eerste opiumoorlog tussen Groot-Brittannië en China. China wordt gemakkelijk verslagen in
1842.
1842: Verdrag van Nanking (keerpunt)
Schadevergoeding voor Britten
Hongkong wordt Engelse factorij
Onbeperkte handel in vijf havensteden
Verdrag van Nanking is een voorbeeld van een ongelijk verdrag waarin de bepalingen veel
gunstiger zijn voor westerse mogendheden dan voor China.
Verlies van zeggenschap over grondgebied
Mislopen van inkomen uit economische centra
Na de tweede opiumoorlog krijgen Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Staten
steeds meer invloed in steden als Shanghai en Hongkong in het oosten en zuidoosten. Ook
andere westerse landen sluiten ongelijke verdragen.
4. Opstanden van de Taiping en Nian
Kenmerkende aspecten:
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
