Maatschappijleer – Pluriforme samenleving
1 – Verschil en verdraagzaamheid
Pluriforme samenleving = Dit betekent dat er mensen met verschillende culturen,
levensstijlen en religies naast elkaar leven. Tolerantie en sociale cohesie kunnen bijdragen
aan het prettige samenleven van mensen. ‘Meerdere vormen dragen’.
Het dicht op elkaar leven van mensen op een klein grondgebied heeft invloed op de manier
waarop mensen met elkaar omgaan: Morele geografie.
Tolerantie was eerst een pragmatische keuze: keuzes maken die zich richten op het nut en
de bruikbaarheid.
Tolerantie = (verdraagzaamheid) De erkenningen dat naast de eigen denkbeelden,
gewoontes en kenmerken, er andere zijn van gelijke waarde. Afwijkende meningen en
gedragingen mogen niet met sancties bestreden worden.
Principiële tolerantie = Tolerantie uit overtuiging, bijv: mensen waren ervan overtuigd dat ze
hun mening mochten uiten.
Vrijheid van geweten = Je mocht bepaalde denkbeelden wel denken, maar niet in het
openbaar uiten
Conformisme = het verlangen om zich aan te passen aan de opvatting en gedragingen van de
meerderheid in de samenleving.
Globalisering = landen worden steeds meer afhankelijk van elkaar. Zorgt voor toenemende
handel, maar ook voor onrust, economische concurrentie en politieke afnamen.
Polarisatie = het veroorzaken van een conflict of het versterken van tegenstellingen tussen
partijen en bevolkingsgroepen. (Zwarte Pieten, hoofddoeken, opvang vluchtelingen)
2 – Cultuur en identiteit
Wat is cultuur?
Mensen die veel met elkaar optrekken, ontwikkelen een gezamenlijke cultuur = alle
waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of
samenleving met elkaar gemeen hebben en als zelfsprekend beschouwen.
Functies van cultuur:
- Het werkt als een gedrag regulerend kader: cultuur doe het gedrag van mensen
geordend verlopen.
- Vormt een bron van je sociale identiteit: het draagt ertoe bij dat je bent wie je bent
en hoe je je naar anderen presenteert.
- Zorgt ervoor dat mensen een gemeenschappelijk referentiekader hebben. Door de
gemeenschappelijke aspecten begrijpen mensen met dezelfde achtergrond elkaar
beter.
Dominante cultuur = het geheel van normen, waarden en kenmerken dat door de meeste
mensen binnen een samenleving wordt geaccepteerd.
Subcultuur = als een specifieke groep eigen normen, waarden en kenmerken ontwikkelt die
afwijken van de dominante cultuur.
Veranderingen binnen een dominante cultuur veranderen vaak onder invloed van
subculturen en tegenculturen = groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante
cultuur of daar zelfs een bedreiging tot vormen.
, Socialisatie = het proces waarbij iemand bewust en onbewust de normen, waarden en
kenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd.
Socialiserende instituties = je gezin, school, werk, vriendenkring, de media (grote invloed op
denken/gedrag), de overheid (vormt wetten en normen).
5 dimensies waarin culturen verschillen:
- Machtsafstand = beschrijft de omgang met gezag
Groot = in Arabische landen
Klein = in Noordwest-Europese landen
- Individualisme vs collectivisme = geeft de mate aan waarin individuen zich deel
voelen van de groepen.
Individualistisch = banden tussen mensen vrij los
Collectivistisch = een hechte groep
- Masculiniteit vs feminiteit = gaat over de rolverdeling tussen mannen en vrouwen in
de maatschappij.
Masculiene cultuur = wereld mannen en vrouwen is duidelijk gescheiden
Feminiene cultuur = vrouwelijke en mannelijke taken lopen ongeveer in elkaar over
- Onzekerheidsvermijding = laat de maten van angst voor de toekomst binnen een
samenleving zien
Laag = minder nadruk op regels en wetten, acceptatie van anderen ideeën
Hoog = mensen willen veel zekerheid in werk, sparen veel en zijn vaak religieus
- Oriëntatie op de lange vs korte termijn = gaat om de mate waarin de maatschappij
gericht op de toekomst of juist meer op het heden
Lange termijn = veel plannen, sparen
Korte termijn = ‘pluk-de-dagmentaliteit’
3 - Immigratielanden vergeleken
Pushfactoren = redenen om je land te verlaten (armoede of vervolging)
Pullfactoren = redenen om naar een land te komen (welvaart of veiligheid)
Veel migranten denken dat ze weer terugkeren naar hun eigen land, maar de meesten doen
dit uiteindelijk niet. Dit komt vaak doordat hun kinderen in Nederland opgroeien en hun
eigen taal niet zo goed meer spreken.
Allochtoon = wanneer iemand zelf, of ten minste een van zijn ouders in het buitenland is
geboren.
Autochtoon = iedereen die in Nederland is geboren en van wie de (groot)ouders ook hier zijn
geboren en opgegroeid.
Kinderen worden gezien als een deel van de migratiegeschiedenis van de ouders.
Klassieke immigratielanden = VS, Australië en Canada. Hun samenleving zijn vanaf het begin
door de komst van migranten. Hun migratiegeschiedenissen lijken erg op elkaar.
Puntensysteem = een systeem waarbij opleiding, kennis van de taal, leeftijd en geschiktheid
voor beroepen centraal staat. De toelatingseisen zijn steeds strenger geworden.
1 – Verschil en verdraagzaamheid
Pluriforme samenleving = Dit betekent dat er mensen met verschillende culturen,
levensstijlen en religies naast elkaar leven. Tolerantie en sociale cohesie kunnen bijdragen
aan het prettige samenleven van mensen. ‘Meerdere vormen dragen’.
Het dicht op elkaar leven van mensen op een klein grondgebied heeft invloed op de manier
waarop mensen met elkaar omgaan: Morele geografie.
Tolerantie was eerst een pragmatische keuze: keuzes maken die zich richten op het nut en
de bruikbaarheid.
Tolerantie = (verdraagzaamheid) De erkenningen dat naast de eigen denkbeelden,
gewoontes en kenmerken, er andere zijn van gelijke waarde. Afwijkende meningen en
gedragingen mogen niet met sancties bestreden worden.
Principiële tolerantie = Tolerantie uit overtuiging, bijv: mensen waren ervan overtuigd dat ze
hun mening mochten uiten.
Vrijheid van geweten = Je mocht bepaalde denkbeelden wel denken, maar niet in het
openbaar uiten
Conformisme = het verlangen om zich aan te passen aan de opvatting en gedragingen van de
meerderheid in de samenleving.
Globalisering = landen worden steeds meer afhankelijk van elkaar. Zorgt voor toenemende
handel, maar ook voor onrust, economische concurrentie en politieke afnamen.
Polarisatie = het veroorzaken van een conflict of het versterken van tegenstellingen tussen
partijen en bevolkingsgroepen. (Zwarte Pieten, hoofddoeken, opvang vluchtelingen)
2 – Cultuur en identiteit
Wat is cultuur?
Mensen die veel met elkaar optrekken, ontwikkelen een gezamenlijke cultuur = alle
waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of
samenleving met elkaar gemeen hebben en als zelfsprekend beschouwen.
Functies van cultuur:
- Het werkt als een gedrag regulerend kader: cultuur doe het gedrag van mensen
geordend verlopen.
- Vormt een bron van je sociale identiteit: het draagt ertoe bij dat je bent wie je bent
en hoe je je naar anderen presenteert.
- Zorgt ervoor dat mensen een gemeenschappelijk referentiekader hebben. Door de
gemeenschappelijke aspecten begrijpen mensen met dezelfde achtergrond elkaar
beter.
Dominante cultuur = het geheel van normen, waarden en kenmerken dat door de meeste
mensen binnen een samenleving wordt geaccepteerd.
Subcultuur = als een specifieke groep eigen normen, waarden en kenmerken ontwikkelt die
afwijken van de dominante cultuur.
Veranderingen binnen een dominante cultuur veranderen vaak onder invloed van
subculturen en tegenculturen = groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante
cultuur of daar zelfs een bedreiging tot vormen.
, Socialisatie = het proces waarbij iemand bewust en onbewust de normen, waarden en
kenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd.
Socialiserende instituties = je gezin, school, werk, vriendenkring, de media (grote invloed op
denken/gedrag), de overheid (vormt wetten en normen).
5 dimensies waarin culturen verschillen:
- Machtsafstand = beschrijft de omgang met gezag
Groot = in Arabische landen
Klein = in Noordwest-Europese landen
- Individualisme vs collectivisme = geeft de mate aan waarin individuen zich deel
voelen van de groepen.
Individualistisch = banden tussen mensen vrij los
Collectivistisch = een hechte groep
- Masculiniteit vs feminiteit = gaat over de rolverdeling tussen mannen en vrouwen in
de maatschappij.
Masculiene cultuur = wereld mannen en vrouwen is duidelijk gescheiden
Feminiene cultuur = vrouwelijke en mannelijke taken lopen ongeveer in elkaar over
- Onzekerheidsvermijding = laat de maten van angst voor de toekomst binnen een
samenleving zien
Laag = minder nadruk op regels en wetten, acceptatie van anderen ideeën
Hoog = mensen willen veel zekerheid in werk, sparen veel en zijn vaak religieus
- Oriëntatie op de lange vs korte termijn = gaat om de mate waarin de maatschappij
gericht op de toekomst of juist meer op het heden
Lange termijn = veel plannen, sparen
Korte termijn = ‘pluk-de-dagmentaliteit’
3 - Immigratielanden vergeleken
Pushfactoren = redenen om je land te verlaten (armoede of vervolging)
Pullfactoren = redenen om naar een land te komen (welvaart of veiligheid)
Veel migranten denken dat ze weer terugkeren naar hun eigen land, maar de meesten doen
dit uiteindelijk niet. Dit komt vaak doordat hun kinderen in Nederland opgroeien en hun
eigen taal niet zo goed meer spreken.
Allochtoon = wanneer iemand zelf, of ten minste een van zijn ouders in het buitenland is
geboren.
Autochtoon = iedereen die in Nederland is geboren en van wie de (groot)ouders ook hier zijn
geboren en opgegroeid.
Kinderen worden gezien als een deel van de migratiegeschiedenis van de ouders.
Klassieke immigratielanden = VS, Australië en Canada. Hun samenleving zijn vanaf het begin
door de komst van migranten. Hun migratiegeschiedenissen lijken erg op elkaar.
Puntensysteem = een systeem waarbij opleiding, kennis van de taal, leeftijd en geschiktheid
voor beroepen centraal staat. De toelatingseisen zijn steeds strenger geworden.
