Hoofdstuk 1.1
Natuurlijke materialen:
Natuurlijke materialen zijn materialen die uit de natuur worden gewonnen en daarna niet
worden bewerkt. Ze kunnen van biologische en geologische oorsprong zijn:
Biologische oorsprong Geologische oorsprong
algen aardolie
hout klei
katoen metaalerts
leer zand
Synthetische materialen:
Synthetische materialen zijn materialen die je niet in de natuur vind, maar die door de
mens gemaakt zijn.
Stofeigenschappen:
-Dichtheid: De eigenschap dichtheid wordt o.a gebruikt om aan te geven hoe licht/zwaar
stoffen en materialen zijn. De dichtheid geeft aan hoe groot de massa is per
volume-eenheid. De dichtheid geef je aan met de Griekse letter P.
P= m / V
Hierin is:
● P de dichtheid in gram per kubieke meter. (g/cm3)
● m de massa in gram (g)
● V het volume in kubieke centimeter (cm3)
Je kunt dichtheid ook uitdrukken in kg/m3 of g/L.
xP
volume V —> massa m
< —-
:P
Massa omrekenen naar het volume, en volume omrekenen naar de massa met behulp van
de dichtheid.
m = p x v of v = m/p
Oplosbaarheid:
De oplosbaarheid van een stof is een maat voor de hoeveelheid stof die maximaal in een
bepaalde hoeveelheid oplosmiddel kan worden opgelost. Een veel gebruikt oplosmiddel is
water. Regel: Hoe hoger de temperatuur van het oplosmiddel, hoe meer stof je kunt
oplossen.
Hydrofiele stoffen: Stoffen die goed in water oplossen, materialen die goed vocht opnemen
Hydrofobe stoffen: Stoffen die slecht oplossen in water, waterafstotende materialen
, Smelt- en kookpunt
Belangrijke eigenschappen van stoffen zijn smelt- en kookpunten, met de eenheid *C
(graden Celsius) of K (graden Kelvin).
Smelt- en kookpunten zijn vaste temperaturen waarbij (onder standaarddruk) een stof
overgaat in een andere fase. Als het product in het dagelijks leven een bepaalde vorm moet
hebben, moet het smeltpunt voldoende hoog zijn. (bijv. drinkbeker) De hoogte van smelt- en
kookpunt op macroniveau hangt af van de grootte van de aantrekkingskrachten tussen de
moleculen op microniveau. Wanneer moleculen elkaar sterker aantrekken, hebben ze meer
energie nodig om van elkaar los te komen. De stof zal dan bij een hogere temperatuur
smelten.
Elektrische geleidbaarheid
De elektrische geleidbaarheid geeft aan hoe goed stoffen en materialen de elektrische
stroom kunnen geleiden. Deze eigenschap is o.a van belang bij de productie van
elektriciteitssnoeren. Aan de binnenzijde wordt een materiaal verwerkt dat de elektrische
stroom goed geleidt. De buitenzijde mag de stroom niet geleiden.
Composiet = samengesteld materiaal
1.2
Macro- en microniveau
macroniveau = Alles wat je met het blote oog kan zien/waarnemen.
microniveau = Kan je niet zien met het blote oog, bijv: bewegen moleculen.
De meeste stoffen zijn moleculair: de kleinste deeltjes waaruit ze bestaan heten moleculen.
Het vereenvoudigde deeltjesmodel, toegepast op moleculaire stoffen, heeft de volgende 5
kenmerken:
● Elke stof is opgebouwd uit heel veel moleculen
● Elke stof heeft zijn eigen soort moleculen. Moleculen hebben een massa en een
vorm.
● Moleculen zijn voortdurend in beweging. Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller de
moleculen bewegen
● Moleculen trekken elkaar aan. Hoe dichter ze bij elkaar zitten, hoe groter de
aantrekkingskracht is
● Tussen moleculen zit afstand. De ruimte is afhankelijk van de fase waarin de stof
zich bevindt. Als een stof vloeibaar is, zitten de moleculen dicht tegen elkaar. In de
gasfase zijn ze los van elkaar en ver van elkaar verwijderd.
Stoffen kunnen in 3 fasen komen:
● vaste fase
● vloeibare fase
● gasfase
Wanneer een stof in een fase overgaat, heet dat faseovergang. Je kunt in het
deeltjesmodel het microniveau van stoffen in een fase zien.
Natuurlijke materialen:
Natuurlijke materialen zijn materialen die uit de natuur worden gewonnen en daarna niet
worden bewerkt. Ze kunnen van biologische en geologische oorsprong zijn:
Biologische oorsprong Geologische oorsprong
algen aardolie
hout klei
katoen metaalerts
leer zand
Synthetische materialen:
Synthetische materialen zijn materialen die je niet in de natuur vind, maar die door de
mens gemaakt zijn.
Stofeigenschappen:
-Dichtheid: De eigenschap dichtheid wordt o.a gebruikt om aan te geven hoe licht/zwaar
stoffen en materialen zijn. De dichtheid geeft aan hoe groot de massa is per
volume-eenheid. De dichtheid geef je aan met de Griekse letter P.
P= m / V
Hierin is:
● P de dichtheid in gram per kubieke meter. (g/cm3)
● m de massa in gram (g)
● V het volume in kubieke centimeter (cm3)
Je kunt dichtheid ook uitdrukken in kg/m3 of g/L.
xP
volume V —> massa m
< —-
:P
Massa omrekenen naar het volume, en volume omrekenen naar de massa met behulp van
de dichtheid.
m = p x v of v = m/p
Oplosbaarheid:
De oplosbaarheid van een stof is een maat voor de hoeveelheid stof die maximaal in een
bepaalde hoeveelheid oplosmiddel kan worden opgelost. Een veel gebruikt oplosmiddel is
water. Regel: Hoe hoger de temperatuur van het oplosmiddel, hoe meer stof je kunt
oplossen.
Hydrofiele stoffen: Stoffen die goed in water oplossen, materialen die goed vocht opnemen
Hydrofobe stoffen: Stoffen die slecht oplossen in water, waterafstotende materialen
, Smelt- en kookpunt
Belangrijke eigenschappen van stoffen zijn smelt- en kookpunten, met de eenheid *C
(graden Celsius) of K (graden Kelvin).
Smelt- en kookpunten zijn vaste temperaturen waarbij (onder standaarddruk) een stof
overgaat in een andere fase. Als het product in het dagelijks leven een bepaalde vorm moet
hebben, moet het smeltpunt voldoende hoog zijn. (bijv. drinkbeker) De hoogte van smelt- en
kookpunt op macroniveau hangt af van de grootte van de aantrekkingskrachten tussen de
moleculen op microniveau. Wanneer moleculen elkaar sterker aantrekken, hebben ze meer
energie nodig om van elkaar los te komen. De stof zal dan bij een hogere temperatuur
smelten.
Elektrische geleidbaarheid
De elektrische geleidbaarheid geeft aan hoe goed stoffen en materialen de elektrische
stroom kunnen geleiden. Deze eigenschap is o.a van belang bij de productie van
elektriciteitssnoeren. Aan de binnenzijde wordt een materiaal verwerkt dat de elektrische
stroom goed geleidt. De buitenzijde mag de stroom niet geleiden.
Composiet = samengesteld materiaal
1.2
Macro- en microniveau
macroniveau = Alles wat je met het blote oog kan zien/waarnemen.
microniveau = Kan je niet zien met het blote oog, bijv: bewegen moleculen.
De meeste stoffen zijn moleculair: de kleinste deeltjes waaruit ze bestaan heten moleculen.
Het vereenvoudigde deeltjesmodel, toegepast op moleculaire stoffen, heeft de volgende 5
kenmerken:
● Elke stof is opgebouwd uit heel veel moleculen
● Elke stof heeft zijn eigen soort moleculen. Moleculen hebben een massa en een
vorm.
● Moleculen zijn voortdurend in beweging. Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller de
moleculen bewegen
● Moleculen trekken elkaar aan. Hoe dichter ze bij elkaar zitten, hoe groter de
aantrekkingskracht is
● Tussen moleculen zit afstand. De ruimte is afhankelijk van de fase waarin de stof
zich bevindt. Als een stof vloeibaar is, zitten de moleculen dicht tegen elkaar. In de
gasfase zijn ze los van elkaar en ver van elkaar verwijderd.
Stoffen kunnen in 3 fasen komen:
● vaste fase
● vloeibare fase
● gasfase
Wanneer een stof in een fase overgaat, heet dat faseovergang. Je kunt in het
deeltjesmodel het microniveau van stoffen in een fase zien.
