INTERNATIONALE ECONOMIE
LES 1 (18/02) : PRAKTISCHE INFORMATIE ............................................................................................................... 2
DEEL 1 : INTERNATIONALE HANDEL........................................................................................................................ 3
LES 1 (18/02) : INLEIDING HANDEL ......................................................................................................................... 3
LES 2 (25/02) : HANDELSTHEORIE - TRADITIONELE BOUWSTENEN (1) .................................................................... 9
LES 3 (04/03) : HANDELSTHEORIE - TRADITIONELE BOUWSTENEN (2) .................................................................. 21
LES 4 (11/03) : HANDELSTHEORIE – VAN THEORIE NAAR REALITEIT ...................................................................... 32
LES 5 : .................................................................................................................................................................. 50
LES 5 (…) : HANDELSBELEID (INSTRUMENTEN, PRINCIPES EN EUROPEES EXTERN HANDELSBELEID) ...................... 53
LES 6 (01/04) ....................................................................................................................................................... 66
LES 6 (01/04) : VAN ROME TOT BREXIT................................................................................................................. 70
LES 7 (PV) : HANDELSOORLOG.............................................................................................................................. 79
LES 8 (PV) : HANDEL EN KLIMAAT/MILIEU ............................................................................................................ 88
DEEL 2 : MACRO … ............................................................................................................................................... 91
,LES 1 (18/02) : PRAKTISCHE INFORMATIE
inhoudelijke delen van cursus
< internationale handel : "reële internationale economie"
< internationale macro-economie : "monetaire-financiële" economie
schriftelijk examen, gesloten boek
< combinatie van kennis-, inzichts- en interpretatievragen- deels theoretisch/technisch, deels open, meer
beleidsgerichte vragen
< gelijk gewicht (50-50) voor beide cursusdelen
+ voorbeeldexamenvragen ter beschikking
OVERZICHT INHOUD
Internationale Handel
1. Inleiding
2. Handelstheorie (1): de traditionele bouwstenen
3. Handelstheorie (2): van theorie naar realiteit
4. Handelsbeleid: instrumenten, principes en het Europees extern handelsbeleid
5. Van Rome tot Brexit: integratie en desintegratie van Europa
6. Globalisering onder druk: van handelsoorlog tot supply chain crisis
7. Handel en klimaat: verzoening mogelijk?
Internationale Macro-economie
1. Economische groei, conjunctuur en de wisselmarkten
2. Wisselmarkten en wisselkoersen: concepten en recente
3. evidentie
4. Monetair en budgettair beleid
5. Internationale investeringen
6. De Europese economie: van financiële crisis tot coronacrisis
,DEEL 1 : INTERNATIONALE HANDEL
LES 1 (18/02) : INLEIDING HANDEL
BELANG STUDIE
+ belangrijk fenomeen doorheen geschiedenis en moderne tijd
< export én import één van de belangrijkste economische fenomenen
< vaststelling handelsliberalisering 20e E (vergemakkelijken van handel over grenzen) :
gebruik óf afbouw van handelsbeleidsinstrumenten
+ grote verschillen in handelspatroon tussen landen
+ diverse welvaartseffecten van internationale handel
GLOBALISERING
groei in wereldhandel (interacties)
+ groei omvang wereldeconomie (wereld-GDP)
+ sterkere groei wereldexport : meer groei internationale handel
(globalisering) dan economische activiteit
+ verhouding export en GDP (%) : steeds groter deel wereldeconomie
bestaat uit exportactiviteiten (internationale handel)
geïntegreerde en open wereldeconomie (jaren 70 – financiële crisis)
+ enorme toename in wereldhandel en buitenlandse investeringen
!! veel sterker dan toename in wereldproductie of -inkomen
+ integratie landen in globale en regionale netwerken
+ global value chains : bedrijven onderdeel van wereldwijde ketens
verklaring groei in wereldhandel
< vrijmaking wereldhandel (lange beleidsperiode van liberalisering) : meer keuzes en efficiëntere productie
< evoluties in transport : dalende kosten en nieuwe technologieën (o.a. ICT)
< ondernemerschap met internationale dimensie
< nieuwe spelers : opkomende economieën en multinationals China in WTO
< nieuwe producten (innovatie)
!! meer fundamentele verklaring : vanuit vraagzijde (reden import) en aanbodzijde (reden export)
+ antwoorden via diverse theoretische handelsmodellen
, dynamiek van internationale handel (impact schokken)
groei wereldexport steeds groter dan groei wereld-BBP
< handel is dynamisch fenomeen
< afhankelijk van financiële en monetaire omgeving
< beïnvloed door handelsbeleid
FINANCIEEL-ECONOMISCHE CRISISSEN
> waarom had deze crisis zo’n sterk negatief effect op de wereldhandel?
> waarom volgde een snel en spectaculair herstel (vergankelijkheid schokken)?
> is de wereldhandel VOOR en NA deze crisis fundamenteel veranderd?
Great Depression : financiële crisis jaren 30 (lessen uit geschiedenis)
financieel-economische crisis > onzekerheid en voorzichtigheid (vraagshock)
> kredietschaarste (voorzichtigheid financiële instellingen)
> wantrouwen tegenover internationale handelspartners
= daling internationale handelsstromen (export en import)
beleidskeuzes bij crisis ≠ economie stimuleren
= protectionisme : wijziging handelsbeleid om eigen bedrijven te beschermen
> verdere daling van internationale handel : vicieuze cirkel !!! WOII
Great Trade Collapse : financiële crisis 2008-2009
= terugval internationale handel na lange periode van globalisering
+ relativering : terugval tot op niveau 2005 en verassend snel herstel
< daling in de wereldvraag (consumptiepatroon)
< verminderde investeringen
< verminderde toegang tot financiering voor handelsactiviteiten (cfr. bankencrisis)
< verticale specialisatie en internationalisering productie (internationale ketens zorgen voor shockgolf)
LES 1 (18/02) : PRAKTISCHE INFORMATIE ............................................................................................................... 2
DEEL 1 : INTERNATIONALE HANDEL........................................................................................................................ 3
LES 1 (18/02) : INLEIDING HANDEL ......................................................................................................................... 3
LES 2 (25/02) : HANDELSTHEORIE - TRADITIONELE BOUWSTENEN (1) .................................................................... 9
LES 3 (04/03) : HANDELSTHEORIE - TRADITIONELE BOUWSTENEN (2) .................................................................. 21
LES 4 (11/03) : HANDELSTHEORIE – VAN THEORIE NAAR REALITEIT ...................................................................... 32
LES 5 : .................................................................................................................................................................. 50
LES 5 (…) : HANDELSBELEID (INSTRUMENTEN, PRINCIPES EN EUROPEES EXTERN HANDELSBELEID) ...................... 53
LES 6 (01/04) ....................................................................................................................................................... 66
LES 6 (01/04) : VAN ROME TOT BREXIT................................................................................................................. 70
LES 7 (PV) : HANDELSOORLOG.............................................................................................................................. 79
LES 8 (PV) : HANDEL EN KLIMAAT/MILIEU ............................................................................................................ 88
DEEL 2 : MACRO … ............................................................................................................................................... 91
,LES 1 (18/02) : PRAKTISCHE INFORMATIE
inhoudelijke delen van cursus
< internationale handel : "reële internationale economie"
< internationale macro-economie : "monetaire-financiële" economie
schriftelijk examen, gesloten boek
< combinatie van kennis-, inzichts- en interpretatievragen- deels theoretisch/technisch, deels open, meer
beleidsgerichte vragen
< gelijk gewicht (50-50) voor beide cursusdelen
+ voorbeeldexamenvragen ter beschikking
OVERZICHT INHOUD
Internationale Handel
1. Inleiding
2. Handelstheorie (1): de traditionele bouwstenen
3. Handelstheorie (2): van theorie naar realiteit
4. Handelsbeleid: instrumenten, principes en het Europees extern handelsbeleid
5. Van Rome tot Brexit: integratie en desintegratie van Europa
6. Globalisering onder druk: van handelsoorlog tot supply chain crisis
7. Handel en klimaat: verzoening mogelijk?
Internationale Macro-economie
1. Economische groei, conjunctuur en de wisselmarkten
2. Wisselmarkten en wisselkoersen: concepten en recente
3. evidentie
4. Monetair en budgettair beleid
5. Internationale investeringen
6. De Europese economie: van financiële crisis tot coronacrisis
,DEEL 1 : INTERNATIONALE HANDEL
LES 1 (18/02) : INLEIDING HANDEL
BELANG STUDIE
+ belangrijk fenomeen doorheen geschiedenis en moderne tijd
< export én import één van de belangrijkste economische fenomenen
< vaststelling handelsliberalisering 20e E (vergemakkelijken van handel over grenzen) :
gebruik óf afbouw van handelsbeleidsinstrumenten
+ grote verschillen in handelspatroon tussen landen
+ diverse welvaartseffecten van internationale handel
GLOBALISERING
groei in wereldhandel (interacties)
+ groei omvang wereldeconomie (wereld-GDP)
+ sterkere groei wereldexport : meer groei internationale handel
(globalisering) dan economische activiteit
+ verhouding export en GDP (%) : steeds groter deel wereldeconomie
bestaat uit exportactiviteiten (internationale handel)
geïntegreerde en open wereldeconomie (jaren 70 – financiële crisis)
+ enorme toename in wereldhandel en buitenlandse investeringen
!! veel sterker dan toename in wereldproductie of -inkomen
+ integratie landen in globale en regionale netwerken
+ global value chains : bedrijven onderdeel van wereldwijde ketens
verklaring groei in wereldhandel
< vrijmaking wereldhandel (lange beleidsperiode van liberalisering) : meer keuzes en efficiëntere productie
< evoluties in transport : dalende kosten en nieuwe technologieën (o.a. ICT)
< ondernemerschap met internationale dimensie
< nieuwe spelers : opkomende economieën en multinationals China in WTO
< nieuwe producten (innovatie)
!! meer fundamentele verklaring : vanuit vraagzijde (reden import) en aanbodzijde (reden export)
+ antwoorden via diverse theoretische handelsmodellen
, dynamiek van internationale handel (impact schokken)
groei wereldexport steeds groter dan groei wereld-BBP
< handel is dynamisch fenomeen
< afhankelijk van financiële en monetaire omgeving
< beïnvloed door handelsbeleid
FINANCIEEL-ECONOMISCHE CRISISSEN
> waarom had deze crisis zo’n sterk negatief effect op de wereldhandel?
> waarom volgde een snel en spectaculair herstel (vergankelijkheid schokken)?
> is de wereldhandel VOOR en NA deze crisis fundamenteel veranderd?
Great Depression : financiële crisis jaren 30 (lessen uit geschiedenis)
financieel-economische crisis > onzekerheid en voorzichtigheid (vraagshock)
> kredietschaarste (voorzichtigheid financiële instellingen)
> wantrouwen tegenover internationale handelspartners
= daling internationale handelsstromen (export en import)
beleidskeuzes bij crisis ≠ economie stimuleren
= protectionisme : wijziging handelsbeleid om eigen bedrijven te beschermen
> verdere daling van internationale handel : vicieuze cirkel !!! WOII
Great Trade Collapse : financiële crisis 2008-2009
= terugval internationale handel na lange periode van globalisering
+ relativering : terugval tot op niveau 2005 en verassend snel herstel
< daling in de wereldvraag (consumptiepatroon)
< verminderde investeringen
< verminderde toegang tot financiering voor handelsactiviteiten (cfr. bankencrisis)
< verticale specialisatie en internationalisering productie (internationale ketens zorgen voor shockgolf)
