Fysiologische regulatiesystemen
Les 1
De basale begrippen van de fysiologie te omschrijven: Milieu Intérieur/exterieur, homeostase
Interne milieu: extracellulaire vloeistof
(bloed)
Externe milieu: dat wat je omgeeft
(omgeving)
Homeostase: het handhaven van het
interne milieu van een organismen op
een stabiel en gebalanceerd niveau.
Het doel van homeostase is het creëren
van optimale condities voor het
organisme en de cellen.
De anatomische oriëntatietermen en oriëntatievlakken te kennen
Anatomische positie
• Axiale deel: alle delen van het lichaam behalve de armen en benen
• Appendiculaire deel: armen en benen
Oriëntatie:
• Mediaal: aan de binnenzijde, naar de middenlijn toe
• Lateraal: aan de buitenzijde, van de middenlijn toe
• Ventraal: aan de buikzijde
• Dorsaal: aan de rugzijde
• Craniaal: aan de rugzijde
• Caudaal: aan de staartzijde
• Proximaal: dicht bij de romp
• Distaal: van de romp af
• Superior: boven
• Inferior: onder
Lichaamsvlakken
• Frontaal: verdeelt in voor en achter
• Sagittaal: verdeelt in links en rechts
• Medio sagittaal: verdeelt het lichaam precies door het midden (links en rechts)
• Transversaal: verdeelt in boven en onder (horizontaal gesneden)
,De lichaamsvliezen en lichaamsholten te benoemen
Het inwendige van ons lichaam wordt beschermd door: epitheel, botten/kraakbeen,
lichaamsholten, vliezen en vloeistoffen.
Lichaamsholten:
• Craniaal: hersenen
• Spinaal: ruggenmerg
• Thoracaal: hart en longen
• Abdominaal: maag, lever, milt, darmen (buikholten)
• Pelvis: blaas, rectum, ovaria
Lichaamsvliezen:
• Pariëtale deel: vlies dat de interne lichaamswanden bekleed (buitenkant)
• Viscerale deel: vlies dat de interne organen bekleed (binnenkant)
• Tussen de lagen zit vocht, het vocht zorgt ervoor dat het orgaan beschermd wordt tegen
wrijving
Homeostase en de relatie met het goed functioneren van een organisme toe te lichten
Homeostase is het constant houden van processen in het
lichaam. Als dit niet constant wordt gehouden, kunnen zich
ziekten en aandoeningen voordoen.
Homeostase wordt gecontroleerd met behulp van negatieve
feedback.
Evenwicht in een organisme is van belang voor de overleven
van het organisme.
Een voorbeeld is temperatuurhuishouding.
Wanneer deze niet constant wordt gehouden zullen bij te
hoge temperatuur bepaalde metabolische processen in het
lichaam niet meer werken, ook zullen lichaamscellen de hitte
niet aankunnen en doodgaan. Bij een te lage temperatuur is
dit hetzelfde geval.
Het begrip negatieve feedback aan de hand van een voorbeeld uit te leggen, alsook het begrip
antagonistische werking
Bij negatieve feedback is het doel om terug te gaan naar de uitgangswaarde. De respons remt de
stimulus die de respons veroorzaakt. Negatieve feedback draagt bij aan de homeostase. Een
voorbeeld van negatieve feedback: je lichaamstemperatuur is 37˚C. Je moet rennen om de bus te
halen, hierdoor krijg je het warm en stijgt je lichaamstemperatuur. Omdat je het erg warm krijgt
begin je te zweten. Hierdoor koelt je lichaam weer af, de lichaamstemperatuur gaat weer terug
naar 37˚C. Door negatieve feedback is de lichaamstemperatuur weer terug bij de uitgangswaarde.
Antagonistische werking is een tegenstrijdige werking van stoffen. Stof A vermindert de werking
van stof B.
,Het begrip positieve feedback aan de hand van een voorbeeld uit te leggen
Bij positieve feedback zorgt een bepaald effect voor het versterken van de stimulus in plaats van
remmen. Het draagt niet bij aan de homeostase, je raakt namelijk verder van de uitganswaarde af.
Een voorbeeld van positieve feedback: bij een bevalling gaat een baby indalen, door indaling komt
er veel druk op de bekken van een vrouw te staan. De druk wordt opgepikt en ontvangen door de
hersenen, die vervolgens oxytocine aanmaakt. Oxytocine wekt weeën op, hierdoor gaat de baby
nog meer indalen. Meer indalen zorgt voor meer oxytocine en wekt meer weeën op. Dit gaat door
totdat de baby eruit is. Daarna valt de druk weg, dus geen weeën meer. Naweeën komt wel voor,
dit komt omdat het hormoon oxytocine nog steeds afgebroken moet worden, pas als het hormoon
het lichaam uit is stoppen de weeën
Uit te leggen waarom positieve feedback niet bijdraagt aan homeostase
Bij homeostase is het doel om alle processen in evenwicht te houden. Dit kan alleen door bij een
verandering een tegenverandering te geven. Bij positieve feedback wordt de verandering alleen
maar heftig (stimulus versterkt).
Uit te leggen dat homeostase behouden kan worden door lokale en lange afstand regulatie
Als je gaat sporten gaat je ademhaling en hartslag omhoog, na verloop van tijd gaat dit weer naar
beneden. Hier is sprake van een lokale regulatie dit wordt neuronaal geregeld.
Bij lange afstand regulatie wordt het hormonaal geregeld. Voor er verandering kan plaatsvinden
moeten de hormonen gemaakt worden bijvoorbeeld bij insuline en glucagon.
De termen: dysplasia, metaplasia, hyperplasia, hypertrofie en atrofie te kunnen toelichten
Termen Toelichting Foto
Dysplasia Atypische veranderingen in de
celkern
Metaplasia Uitzaaien/verspreiden
Hyperplasia Vergroting als gevolg van een
toename van celdeling
Hypertrofie Vergroting als gevolg van een
toename aan individuele cel
diameter
Atrofie Verkleining als gevolg van een
afname van individuele cel diameter
, Les 2
De verschillende functies die epitheel kan vervullen te noemen en voorbeelden hiervan te
geven
De functies van het epitheelweefsel is:
• Bedekken van het lichaamsoppervlak
• Bescherming van bijvoorbeeld de huid en slijmvliezen
• Opname van stoffen bijvoorbeeld het darmepitheel
• Afgifte van stoffen bijvoorbeeld klierepitheel
De aanpassingen in celvorm en gelaagdheid zoals die gerelateerd is aan specifieke functies te
herkennen en te verklaren
Type epitheel Functie Locatie
Simple squarmous Diffusie van kleine moleculen (Slag)aders
Simple cuboidal Secretie en absorptie Nier en pancreas
Simple columnar Absorptie en secretie van enzymen Maag
Transitional Effectieve permeabiliteit barrière dat Urineleiders en
ondoordringbaar is boor water/kleine moleculen blaas
Stratified Bescherming tegen m.o. en waterverlies Mond
squamous
Stratified cuboidal Transporteren van deeltjes Pharynx
Pseudostratisfied Absorptie/secretie slijm, bescherming tegen Luchtwegen oor
columnar pathogenen en transport van hormonen/enzymen
Verschillende manieren van transport over epitheel te benoemen en uit te leggen
De gap junctions (de communicatieverbindingen) Tight junctions prevent
fluid from moving Tight junction
bewerkstelligen directe communicatie tussen aan elkaar across a layer of cells.
grenzende cellen. Gevormd door connexines
TEM
0.5 μm
De tight junctions (afsluitende verbindingen) daarentegen
Tight junction
Intermediate
verhinderen juist de uitwisseling van stoffen tussen filaments
Desmosome
cellen. Gevormd door claudines of occludines. Desmosome
(TEM)
1 μm
Gap
junction
Ions or small
De anchoring junctions (aanhechtende verbindingen) molecules
TEM
houden de dichte aaneensluiting van cellen intact en Extracellular
matrix
Plasma membranes Space 0.1 μm
hechten de cellen aan de extracellulaire matrix. of adjacent cells between cells Gap junctions
Gevormd door cadherines.
Les 1
De basale begrippen van de fysiologie te omschrijven: Milieu Intérieur/exterieur, homeostase
Interne milieu: extracellulaire vloeistof
(bloed)
Externe milieu: dat wat je omgeeft
(omgeving)
Homeostase: het handhaven van het
interne milieu van een organismen op
een stabiel en gebalanceerd niveau.
Het doel van homeostase is het creëren
van optimale condities voor het
organisme en de cellen.
De anatomische oriëntatietermen en oriëntatievlakken te kennen
Anatomische positie
• Axiale deel: alle delen van het lichaam behalve de armen en benen
• Appendiculaire deel: armen en benen
Oriëntatie:
• Mediaal: aan de binnenzijde, naar de middenlijn toe
• Lateraal: aan de buitenzijde, van de middenlijn toe
• Ventraal: aan de buikzijde
• Dorsaal: aan de rugzijde
• Craniaal: aan de rugzijde
• Caudaal: aan de staartzijde
• Proximaal: dicht bij de romp
• Distaal: van de romp af
• Superior: boven
• Inferior: onder
Lichaamsvlakken
• Frontaal: verdeelt in voor en achter
• Sagittaal: verdeelt in links en rechts
• Medio sagittaal: verdeelt het lichaam precies door het midden (links en rechts)
• Transversaal: verdeelt in boven en onder (horizontaal gesneden)
,De lichaamsvliezen en lichaamsholten te benoemen
Het inwendige van ons lichaam wordt beschermd door: epitheel, botten/kraakbeen,
lichaamsholten, vliezen en vloeistoffen.
Lichaamsholten:
• Craniaal: hersenen
• Spinaal: ruggenmerg
• Thoracaal: hart en longen
• Abdominaal: maag, lever, milt, darmen (buikholten)
• Pelvis: blaas, rectum, ovaria
Lichaamsvliezen:
• Pariëtale deel: vlies dat de interne lichaamswanden bekleed (buitenkant)
• Viscerale deel: vlies dat de interne organen bekleed (binnenkant)
• Tussen de lagen zit vocht, het vocht zorgt ervoor dat het orgaan beschermd wordt tegen
wrijving
Homeostase en de relatie met het goed functioneren van een organisme toe te lichten
Homeostase is het constant houden van processen in het
lichaam. Als dit niet constant wordt gehouden, kunnen zich
ziekten en aandoeningen voordoen.
Homeostase wordt gecontroleerd met behulp van negatieve
feedback.
Evenwicht in een organisme is van belang voor de overleven
van het organisme.
Een voorbeeld is temperatuurhuishouding.
Wanneer deze niet constant wordt gehouden zullen bij te
hoge temperatuur bepaalde metabolische processen in het
lichaam niet meer werken, ook zullen lichaamscellen de hitte
niet aankunnen en doodgaan. Bij een te lage temperatuur is
dit hetzelfde geval.
Het begrip negatieve feedback aan de hand van een voorbeeld uit te leggen, alsook het begrip
antagonistische werking
Bij negatieve feedback is het doel om terug te gaan naar de uitgangswaarde. De respons remt de
stimulus die de respons veroorzaakt. Negatieve feedback draagt bij aan de homeostase. Een
voorbeeld van negatieve feedback: je lichaamstemperatuur is 37˚C. Je moet rennen om de bus te
halen, hierdoor krijg je het warm en stijgt je lichaamstemperatuur. Omdat je het erg warm krijgt
begin je te zweten. Hierdoor koelt je lichaam weer af, de lichaamstemperatuur gaat weer terug
naar 37˚C. Door negatieve feedback is de lichaamstemperatuur weer terug bij de uitgangswaarde.
Antagonistische werking is een tegenstrijdige werking van stoffen. Stof A vermindert de werking
van stof B.
,Het begrip positieve feedback aan de hand van een voorbeeld uit te leggen
Bij positieve feedback zorgt een bepaald effect voor het versterken van de stimulus in plaats van
remmen. Het draagt niet bij aan de homeostase, je raakt namelijk verder van de uitganswaarde af.
Een voorbeeld van positieve feedback: bij een bevalling gaat een baby indalen, door indaling komt
er veel druk op de bekken van een vrouw te staan. De druk wordt opgepikt en ontvangen door de
hersenen, die vervolgens oxytocine aanmaakt. Oxytocine wekt weeën op, hierdoor gaat de baby
nog meer indalen. Meer indalen zorgt voor meer oxytocine en wekt meer weeën op. Dit gaat door
totdat de baby eruit is. Daarna valt de druk weg, dus geen weeën meer. Naweeën komt wel voor,
dit komt omdat het hormoon oxytocine nog steeds afgebroken moet worden, pas als het hormoon
het lichaam uit is stoppen de weeën
Uit te leggen waarom positieve feedback niet bijdraagt aan homeostase
Bij homeostase is het doel om alle processen in evenwicht te houden. Dit kan alleen door bij een
verandering een tegenverandering te geven. Bij positieve feedback wordt de verandering alleen
maar heftig (stimulus versterkt).
Uit te leggen dat homeostase behouden kan worden door lokale en lange afstand regulatie
Als je gaat sporten gaat je ademhaling en hartslag omhoog, na verloop van tijd gaat dit weer naar
beneden. Hier is sprake van een lokale regulatie dit wordt neuronaal geregeld.
Bij lange afstand regulatie wordt het hormonaal geregeld. Voor er verandering kan plaatsvinden
moeten de hormonen gemaakt worden bijvoorbeeld bij insuline en glucagon.
De termen: dysplasia, metaplasia, hyperplasia, hypertrofie en atrofie te kunnen toelichten
Termen Toelichting Foto
Dysplasia Atypische veranderingen in de
celkern
Metaplasia Uitzaaien/verspreiden
Hyperplasia Vergroting als gevolg van een
toename van celdeling
Hypertrofie Vergroting als gevolg van een
toename aan individuele cel
diameter
Atrofie Verkleining als gevolg van een
afname van individuele cel diameter
, Les 2
De verschillende functies die epitheel kan vervullen te noemen en voorbeelden hiervan te
geven
De functies van het epitheelweefsel is:
• Bedekken van het lichaamsoppervlak
• Bescherming van bijvoorbeeld de huid en slijmvliezen
• Opname van stoffen bijvoorbeeld het darmepitheel
• Afgifte van stoffen bijvoorbeeld klierepitheel
De aanpassingen in celvorm en gelaagdheid zoals die gerelateerd is aan specifieke functies te
herkennen en te verklaren
Type epitheel Functie Locatie
Simple squarmous Diffusie van kleine moleculen (Slag)aders
Simple cuboidal Secretie en absorptie Nier en pancreas
Simple columnar Absorptie en secretie van enzymen Maag
Transitional Effectieve permeabiliteit barrière dat Urineleiders en
ondoordringbaar is boor water/kleine moleculen blaas
Stratified Bescherming tegen m.o. en waterverlies Mond
squamous
Stratified cuboidal Transporteren van deeltjes Pharynx
Pseudostratisfied Absorptie/secretie slijm, bescherming tegen Luchtwegen oor
columnar pathogenen en transport van hormonen/enzymen
Verschillende manieren van transport over epitheel te benoemen en uit te leggen
De gap junctions (de communicatieverbindingen) Tight junctions prevent
fluid from moving Tight junction
bewerkstelligen directe communicatie tussen aan elkaar across a layer of cells.
grenzende cellen. Gevormd door connexines
TEM
0.5 μm
De tight junctions (afsluitende verbindingen) daarentegen
Tight junction
Intermediate
verhinderen juist de uitwisseling van stoffen tussen filaments
Desmosome
cellen. Gevormd door claudines of occludines. Desmosome
(TEM)
1 μm
Gap
junction
Ions or small
De anchoring junctions (aanhechtende verbindingen) molecules
TEM
houden de dichte aaneensluiting van cellen intact en Extracellular
matrix
Plasma membranes Space 0.1 μm
hechten de cellen aan de extracellulaire matrix. of adjacent cells between cells Gap junctions
Gevormd door cadherines.
