Politieke filosofie, de democratische rechtstaat
De relatie tussen burgers en de overheid staat centraal
De huidige maatschappelijke samenleving wordt verklaard vanuit de natuurstaat, en er is om eigenbelang en andere redenen een contract afgesloten
Filosoof Uitgangspunten Begrippen
Hobbes (1588-1679) - In de natuur zijn mensen wreed, hebzuchtig en egoïstisch. Ze vechten, Moderne burgerlijke samenleving: een
- Het sociale contract roven en onderdrukken elkaar samenleving die niet door de kerk en adel
- Leviathan - Vrijheid, gelijkheid en veiligheid staan in samenhang met elkaar wordt gedomineerd
- Grondlegger - Het sociaal contract geeft weer hoe de vreselijke natuurtoestand kan Natuurstaat: een toestand zonder regels,
moderne burgerlijke overwonnen worden wetten, normen, rechten en plichten
samenleving - Het ‘rijk van angst’ heeft veel weg van de oorlog van allen tegen allen waaraan we ons moeten houden en die het
(natuurstaat) samenleven regelen
- We zijn allemaal gelijk, maar dat wil niet zeggen dat er geen verschillen zijn Natuurrecht: onvervreemdbaar recht dat
- Het menselijk bestaan is van nature hiërarchisch en de adel is van nature onlosmakelijk is verbonden met het feit dat
superieur aan de burgers we mens zijn (vrijheid/gelijkheid moet
- De mens is een individu en geen sociaal wezen; mensen gaan relaties aan beschermd worden, anders wordt ons
uit eigenbelang (sociaal omdat de maatschappij dat van ons eist) mens-zijn aangetast)
- Geluk is een eindeloze beweging van verlangen; zodra we hebben wat we Sociaal contract: metafoor wat antwoord
verlangde houdt het verlangen op ( je wilt altijd meer) geeft hoe de verhoudingen, rechten en
- We worden gedreven door wedijver en wantrouwen plichten tussen burgers onderling en tussen
- Een belangrijke eigenschap die we allemaal gemeen hebben is het burgers en overheid moeten worden
verlangen naar macht (macht staat tegenover afhankelijkheid) geregeld.
- De vrijheid om onze macht te gebruiken zoals wij dat zelf willen om ons in
leven te houden; wij mogen alles doen om ons te beschermen
(natuurrecht)
- Oplossing: We moeten naar vrede streven zolang daarop hoop is en we
moeten bereid zijn het recht op het toe-eigenen van alle dingen neer te
leggen en genoegen moeten nemen met beperkte vrijheden tot slot
moeten we vrijheid overdragen aan soevereine macht; koning, dictatuur
(natuurwetten)
- Het inperken van vrijheden is goed als het als doel heeft de veiligheid van
iedereen te waarborgen
- Absolute monarchie is het beste voor de samenleving
De relatie tussen burgers en de overheid staat centraal
De huidige maatschappelijke samenleving wordt verklaard vanuit de natuurstaat, en er is om eigenbelang en andere redenen een contract afgesloten
Filosoof Uitgangspunten Begrippen
Hobbes (1588-1679) - In de natuur zijn mensen wreed, hebzuchtig en egoïstisch. Ze vechten, Moderne burgerlijke samenleving: een
- Het sociale contract roven en onderdrukken elkaar samenleving die niet door de kerk en adel
- Leviathan - Vrijheid, gelijkheid en veiligheid staan in samenhang met elkaar wordt gedomineerd
- Grondlegger - Het sociaal contract geeft weer hoe de vreselijke natuurtoestand kan Natuurstaat: een toestand zonder regels,
moderne burgerlijke overwonnen worden wetten, normen, rechten en plichten
samenleving - Het ‘rijk van angst’ heeft veel weg van de oorlog van allen tegen allen waaraan we ons moeten houden en die het
(natuurstaat) samenleven regelen
- We zijn allemaal gelijk, maar dat wil niet zeggen dat er geen verschillen zijn Natuurrecht: onvervreemdbaar recht dat
- Het menselijk bestaan is van nature hiërarchisch en de adel is van nature onlosmakelijk is verbonden met het feit dat
superieur aan de burgers we mens zijn (vrijheid/gelijkheid moet
- De mens is een individu en geen sociaal wezen; mensen gaan relaties aan beschermd worden, anders wordt ons
uit eigenbelang (sociaal omdat de maatschappij dat van ons eist) mens-zijn aangetast)
- Geluk is een eindeloze beweging van verlangen; zodra we hebben wat we Sociaal contract: metafoor wat antwoord
verlangde houdt het verlangen op ( je wilt altijd meer) geeft hoe de verhoudingen, rechten en
- We worden gedreven door wedijver en wantrouwen plichten tussen burgers onderling en tussen
- Een belangrijke eigenschap die we allemaal gemeen hebben is het burgers en overheid moeten worden
verlangen naar macht (macht staat tegenover afhankelijkheid) geregeld.
- De vrijheid om onze macht te gebruiken zoals wij dat zelf willen om ons in
leven te houden; wij mogen alles doen om ons te beschermen
(natuurrecht)
- Oplossing: We moeten naar vrede streven zolang daarop hoop is en we
moeten bereid zijn het recht op het toe-eigenen van alle dingen neer te
leggen en genoegen moeten nemen met beperkte vrijheden tot slot
moeten we vrijheid overdragen aan soevereine macht; koning, dictatuur
(natuurwetten)
- Het inperken van vrijheden is goed als het als doel heeft de veiligheid van
iedereen te waarborgen
- Absolute monarchie is het beste voor de samenleving
