Namenlijst Inleiding tot historisch onderzoek
Edward Hallet Carr What is history?
Lezingenreeks Cambridge 1961; uitgezonden op BBC
Weerlegde vooroordelen en opvattingen over historisch onderzoek
Visie op bronnenonderzoek: bronnen spreken niet, iets is pas een historisch
feit, wanneer een historicus ze interpreteert
Keith Jenkins Postmodernistisch: Re-thinking history, 1991: onderscheid maken tussen
het verleden enerzijds en geschiedschrijving (in de enge zin) anderzijds.
DUS: niet langer geschiedenis bestudeert geschiedenis, maar wel: de
geschiedschrijving bestudeert het verleden, of ook nog, historici schrijven
hun onderzoek naar het verleden uit.
Door het ontologische onderscheid tussen de geschiedenis en
geschiedschrijving kunnen historici volgens hem het verleden nooit
kennen.
Er bestaan alleen vele verhalen/histories over het verleden,
geschiedschrijving komt immers tot stand door te lezen.
Wetenschappelijke literatuur en historische bronnen kunnen door
hun taligheid op oneindig veel manieren gelezen en geïnterpreteerd
worden. Deze teksten zijn dus niet het verleden, ze zijn oneindig
subjectief.
Historici en de samenleving zijn in hele historische analyse aanwezig
Herodotos ‘Vader van de geschiedschrijving’ genoemd door Cicero, maar ook ‘vader
van de leugen’.
‘Historiën’ (over Perzische oorlogen) als verslag van mijn onderzoek
- Mensen ipv goden in middelpunt van de belangstelling
- Kritische beoordeling van bronnen
- Literaire ambities
Leopold von Ranke ‘Vader van de historische wetenschap’
19e eeuw: rankeaanse revolutie
Ernest Bernheim Neo-Rankeaan
Lerhbuch der historischen methode 1889: uitgeschreven regels van het
historisch bronnenonderzoek
Charles-Victor Langlois Neo-Rankeanen
en Charles Seignobos Introduction aux études historiques
Groot belang van heuristiek: zonder bronnen is een geschiedkundige
werkloos => regels voor classificatie en analyse van deze documenten
(vergelijking archief met een labo)
Hayden White Postmodernistisch: heeft werk van Ranke geanalyseerd in Metahistory
(1973):
- in Ranke’s zoektocht naar objectiviteit, construeerde hij een
overtuigend verhaal over het verleden
Wees op het literaire proces van emplotment (historicus bracht een verhaal
aan het verleden met een begin en einde) en historical imagination
Geschiedenis verwant aan literatuur
Lucien Febvre Één van de stichters van de Annales.
3 studies:
Studie: autour de Heptaméron; 1944
, Een specifiek probleem vraagt om een antwoord: histoire problème
(niet enkel het verleden beschrijven, maar ging ook op zoek naar de
problemen)
Studie: Le problème de l’incroyance au 16e siècle
Over het probleem hoe men een religieuze houding in de 16de eeuw
kon karakteriseren
Studie: Un question mal posée
Reformatie niet via figuur van Luther
Les problèmes général des causes: niet alle vragen zijn goede vragen
Geografische en ecologische geschiedenis:
Impact natuur en klimaat op de gebeurtenissen in de regio van de
Franche-Comté
Toonde aan dat Frankrijk niet altijd hat bestaan in de vorm van
l’hexagone
Marc Bloch Medestichter Annales
Interesse voor de invloed van natuur op menselijk gedrag: Studie: La société
féodale
Studie waar hij de kentrekken van de dominante organisatievorm
tijdens de late middeleeuwen in vraag stelde.
Studie: apologie pour l’histoire ou le métier d’historien
Maatschappelijke nood aan historici die kritische vragen stellen
Afrekening met Seignobos en het historisme
Studie: geografische en ecologische geschiedenis:
l’île-de-France (les pays autour de Paris: les is meervoud: variabele
grenzen)
Studie: comparatieve geschiedenis: vergelijkingen milieus in
Europa: Les rois thaumaturges en La société féodale
Paul Kennedy Hoogleraar Yale university
Publiceerde The Rise and the Fall of the Great Powers: Economic Change
and Military Conflict from 1500-2000 (1987)
Concept van imperial overstretch
Goede historische analyse, maar foute voorspelling
Karl Popper Wetenschapstheorie: stelde dat er sprake is van wetenschap wanneer de
onderzoeker de omstandigheden specificeerde waaronder diens stellingen
konden worden gecontroleerd (en indien nodig weerlegd) =contra-intuïtief
Wetenschappelijke stellingen moeten falsifieerbaar zijn
Gevolg: wetenschappelijke kennis kan nooit finaal zijn
Kritisch voor idee ‘geschiedenis aan kant te hebben’
(nazi’s en communisten)
Historicisme veroordeeld als ondemocratisch en totalitair: toekomst valt
niet te voorspellen
Historici moeten bescheiden en democratisch zijn
(cf. controle via notenapparaat)
The poverty of historism
Lorenzo Valla ‘Vader van de historische kritiek’
Edward Hallet Carr What is history?
Lezingenreeks Cambridge 1961; uitgezonden op BBC
Weerlegde vooroordelen en opvattingen over historisch onderzoek
Visie op bronnenonderzoek: bronnen spreken niet, iets is pas een historisch
feit, wanneer een historicus ze interpreteert
Keith Jenkins Postmodernistisch: Re-thinking history, 1991: onderscheid maken tussen
het verleden enerzijds en geschiedschrijving (in de enge zin) anderzijds.
DUS: niet langer geschiedenis bestudeert geschiedenis, maar wel: de
geschiedschrijving bestudeert het verleden, of ook nog, historici schrijven
hun onderzoek naar het verleden uit.
Door het ontologische onderscheid tussen de geschiedenis en
geschiedschrijving kunnen historici volgens hem het verleden nooit
kennen.
Er bestaan alleen vele verhalen/histories over het verleden,
geschiedschrijving komt immers tot stand door te lezen.
Wetenschappelijke literatuur en historische bronnen kunnen door
hun taligheid op oneindig veel manieren gelezen en geïnterpreteerd
worden. Deze teksten zijn dus niet het verleden, ze zijn oneindig
subjectief.
Historici en de samenleving zijn in hele historische analyse aanwezig
Herodotos ‘Vader van de geschiedschrijving’ genoemd door Cicero, maar ook ‘vader
van de leugen’.
‘Historiën’ (over Perzische oorlogen) als verslag van mijn onderzoek
- Mensen ipv goden in middelpunt van de belangstelling
- Kritische beoordeling van bronnen
- Literaire ambities
Leopold von Ranke ‘Vader van de historische wetenschap’
19e eeuw: rankeaanse revolutie
Ernest Bernheim Neo-Rankeaan
Lerhbuch der historischen methode 1889: uitgeschreven regels van het
historisch bronnenonderzoek
Charles-Victor Langlois Neo-Rankeanen
en Charles Seignobos Introduction aux études historiques
Groot belang van heuristiek: zonder bronnen is een geschiedkundige
werkloos => regels voor classificatie en analyse van deze documenten
(vergelijking archief met een labo)
Hayden White Postmodernistisch: heeft werk van Ranke geanalyseerd in Metahistory
(1973):
- in Ranke’s zoektocht naar objectiviteit, construeerde hij een
overtuigend verhaal over het verleden
Wees op het literaire proces van emplotment (historicus bracht een verhaal
aan het verleden met een begin en einde) en historical imagination
Geschiedenis verwant aan literatuur
Lucien Febvre Één van de stichters van de Annales.
3 studies:
Studie: autour de Heptaméron; 1944
, Een specifiek probleem vraagt om een antwoord: histoire problème
(niet enkel het verleden beschrijven, maar ging ook op zoek naar de
problemen)
Studie: Le problème de l’incroyance au 16e siècle
Over het probleem hoe men een religieuze houding in de 16de eeuw
kon karakteriseren
Studie: Un question mal posée
Reformatie niet via figuur van Luther
Les problèmes général des causes: niet alle vragen zijn goede vragen
Geografische en ecologische geschiedenis:
Impact natuur en klimaat op de gebeurtenissen in de regio van de
Franche-Comté
Toonde aan dat Frankrijk niet altijd hat bestaan in de vorm van
l’hexagone
Marc Bloch Medestichter Annales
Interesse voor de invloed van natuur op menselijk gedrag: Studie: La société
féodale
Studie waar hij de kentrekken van de dominante organisatievorm
tijdens de late middeleeuwen in vraag stelde.
Studie: apologie pour l’histoire ou le métier d’historien
Maatschappelijke nood aan historici die kritische vragen stellen
Afrekening met Seignobos en het historisme
Studie: geografische en ecologische geschiedenis:
l’île-de-France (les pays autour de Paris: les is meervoud: variabele
grenzen)
Studie: comparatieve geschiedenis: vergelijkingen milieus in
Europa: Les rois thaumaturges en La société féodale
Paul Kennedy Hoogleraar Yale university
Publiceerde The Rise and the Fall of the Great Powers: Economic Change
and Military Conflict from 1500-2000 (1987)
Concept van imperial overstretch
Goede historische analyse, maar foute voorspelling
Karl Popper Wetenschapstheorie: stelde dat er sprake is van wetenschap wanneer de
onderzoeker de omstandigheden specificeerde waaronder diens stellingen
konden worden gecontroleerd (en indien nodig weerlegd) =contra-intuïtief
Wetenschappelijke stellingen moeten falsifieerbaar zijn
Gevolg: wetenschappelijke kennis kan nooit finaal zijn
Kritisch voor idee ‘geschiedenis aan kant te hebben’
(nazi’s en communisten)
Historicisme veroordeeld als ondemocratisch en totalitair: toekomst valt
niet te voorspellen
Historici moeten bescheiden en democratisch zijn
(cf. controle via notenapparaat)
The poverty of historism
Lorenzo Valla ‘Vader van de historische kritiek’
