Opnametechniek Hoofdstuk 1: Het 10-20-systeem
De plaatsing van de elektroden
■ 1924: dr. Hans Berger registreerde zijn eerste éénkanaals EEG’s en hij gebruikte 2
elektroden: één op het voorhoofd en één op het achterhoofd.
■ Later werd door andere onderzoekers van meerdere elektroden gebruikgemaakt, waardoor ze
ook over meer kanalen konden beschikken.
■ Toen het technisch mogelijk werd om met 8, 12, 16 of meer kanalen tegelijkertijd te
registreren, werd het noodzakelijk om afspraken te maken ten opzichte van plaatsing van de
elektroden en de wijze van afleidingen maken.
■ 1958: er werd in een rapport, uitgebracht aan de internationale federatie van verenigingen van
elektro-encefalografie en klinische neurofysiologie (IFSECN), het zogenaamd 10-20-systeem
aanbevolen (Jasper 1958).
Het 10-20-systeem wordt internationaal gebruikt, waardoor:
■ De EEG’s van verschillende laboratoria goed te vergelijken zijn
■ Figuren bij publicaties goed te lezen zijn
■ De EEG’s bij eenzelfde persoon in de loop van de tijd met elkaar te vergelijken zijn
Het 10-20-systeem
■ Het 10-20-systeem beschrijft de plaatsing van de elektroden.
■ De belangrijkste uitgangspunten bij het opstellen van het rapport van Jasper voor het 10-20-
systeem waren:
1. Bij het 10-20-systeem gaat men uit van benige punten op de schedel die gemakkelijk
aanwijsbaar zijn.
2. Het 10-20-systeem is een verhoudingensysteem.
3. De elektrodeposities zijn over alle delen van het hoofd geplaatst.
4. De aanduiding van de elektrodeposities komt overeen met die van de hersengebieden.
De uitgangspunten bij de metingen zijn:
■ Het nasion de neuswortel
■ Het inion de achterhoofdknobbel (wordt ook wel de protuberantia occipitalis externa
genoemd)
■ De préauriculaire impressies direct voor de tragus, het klepje van de voorrand van de
oorschelp
Materialen bij het uitmeten van de elektrodeposities: een goede flexibele niet-rekbare centimeter
en een bij voorkeur rood potlood (bijvoorbeeld een vet potlood)
Aanduiding van de elektroden
■ De elektroden worden aangeduid met een letter en een cijfer.
■ De letters zijn afgeleid van de namen van de hersengebieden waarboven de elektroden zijn
geplaatst.
■ De elektroden boven de rechterhersenhelft krijgen een even cijfer.
■ De elektroden boven de linkerhersenhelft krijgen een oneven cijfer.
■ Elektroden op de middellijn worden met een z (zero) aangeduid.
■ Voor de nasofaryngeale elektroden worden de benamingen Pg1 en Pg2 gebruikt en voor de
elektroden op de oorlellen A1 en A2.
1
, Het meten van de elektrodeposities
Handeling 1 (afb 3)
■ Meet de afstand tussen nasion en inion. Teken dan van voor naar achteren de volgende
punten aan:
■ 10% vanaf nasion frontopolair
■ 20% vanaf frontopolair frontaal
■ 20% vanaf frontaal centraal
■ 20% vanaf centraal pariëtaal
■ 20% vanaf pariëtaal occipitaal
■ 10% vanaf occipitaal = inion
2
De plaatsing van de elektroden
■ 1924: dr. Hans Berger registreerde zijn eerste éénkanaals EEG’s en hij gebruikte 2
elektroden: één op het voorhoofd en één op het achterhoofd.
■ Later werd door andere onderzoekers van meerdere elektroden gebruikgemaakt, waardoor ze
ook over meer kanalen konden beschikken.
■ Toen het technisch mogelijk werd om met 8, 12, 16 of meer kanalen tegelijkertijd te
registreren, werd het noodzakelijk om afspraken te maken ten opzichte van plaatsing van de
elektroden en de wijze van afleidingen maken.
■ 1958: er werd in een rapport, uitgebracht aan de internationale federatie van verenigingen van
elektro-encefalografie en klinische neurofysiologie (IFSECN), het zogenaamd 10-20-systeem
aanbevolen (Jasper 1958).
Het 10-20-systeem wordt internationaal gebruikt, waardoor:
■ De EEG’s van verschillende laboratoria goed te vergelijken zijn
■ Figuren bij publicaties goed te lezen zijn
■ De EEG’s bij eenzelfde persoon in de loop van de tijd met elkaar te vergelijken zijn
Het 10-20-systeem
■ Het 10-20-systeem beschrijft de plaatsing van de elektroden.
■ De belangrijkste uitgangspunten bij het opstellen van het rapport van Jasper voor het 10-20-
systeem waren:
1. Bij het 10-20-systeem gaat men uit van benige punten op de schedel die gemakkelijk
aanwijsbaar zijn.
2. Het 10-20-systeem is een verhoudingensysteem.
3. De elektrodeposities zijn over alle delen van het hoofd geplaatst.
4. De aanduiding van de elektrodeposities komt overeen met die van de hersengebieden.
De uitgangspunten bij de metingen zijn:
■ Het nasion de neuswortel
■ Het inion de achterhoofdknobbel (wordt ook wel de protuberantia occipitalis externa
genoemd)
■ De préauriculaire impressies direct voor de tragus, het klepje van de voorrand van de
oorschelp
Materialen bij het uitmeten van de elektrodeposities: een goede flexibele niet-rekbare centimeter
en een bij voorkeur rood potlood (bijvoorbeeld een vet potlood)
Aanduiding van de elektroden
■ De elektroden worden aangeduid met een letter en een cijfer.
■ De letters zijn afgeleid van de namen van de hersengebieden waarboven de elektroden zijn
geplaatst.
■ De elektroden boven de rechterhersenhelft krijgen een even cijfer.
■ De elektroden boven de linkerhersenhelft krijgen een oneven cijfer.
■ Elektroden op de middellijn worden met een z (zero) aangeduid.
■ Voor de nasofaryngeale elektroden worden de benamingen Pg1 en Pg2 gebruikt en voor de
elektroden op de oorlellen A1 en A2.
1
, Het meten van de elektrodeposities
Handeling 1 (afb 3)
■ Meet de afstand tussen nasion en inion. Teken dan van voor naar achteren de volgende
punten aan:
■ 10% vanaf nasion frontopolair
■ 20% vanaf frontopolair frontaal
■ 20% vanaf frontaal centraal
■ 20% vanaf centraal pariëtaal
■ 20% vanaf pariëtaal occipitaal
■ 10% vanaf occipitaal = inion
2
