Samenvatting biologie Hoofdstuk 16
Paragraaf 1
Met het ontstaan van de eerste eencellige autotrofe organismen ging de CO2 in de
atmosfeer in grote hoeveelheden, met enorme regens, mee in de oceaan. Fotosynthese en
omzetting van CaCO3 vindt plaats.
Gevolg: Temperatuurdaling, bij die lage temperatuur kan eencellige zich ontwikkelen.
Aarde warmt weer op door vulkaanuitbarsting die CO2 in de atmosfeer brachten en omdat
oer continent Pangea uiteenviel. Door het uiteenvallen ontstonden veel niches.
De niche = de rol die een organisme in een ecosysteem in neemt.
Het systeem Aarde en nu = Ook wel biosfeer, het gedeelte van de aarde waar leven mogelijk
is. Op de aarde komt veel variatie aan levensnormen, verbonden door complexe
voedselwebben en ecosystemen voor.
Sinks = bodemvoorraden organische grondstoffen bijv. fossiele brandstoffen.
Sinks komen onder andere voor op de volgende gebieden:
Permaforstgebieden/ toendra’s vormen koolstofverbindingen, opgeslagen in
permaforst.
Atlantische oceaan en zuidelijke ijszee, afgestorven plankton komen door
oceaanstromingen op de oceaanbodem.
Kalkhoudende gebieden, kalkgesteenten (vooral CaCO3) gevormd door chemische
processen vanuit CO2 vormen sinks.
Koraalriffen vormen ook sinks voor koolstofverbindingen.
De koolstof in sinks kan vrijkomen door:
Tektonische platen die schuiven, vulkaanactiviteit.
Erosie van gesteenten
Biomassa = stof van organische oorsprong. Bevat veel vanuit CO2 geproduceerde stoffen.
De tropische regenwouden leggen grote hoeveelheden CO2 vast door fotosynthese, maar
daar komen ook grote hoeveelheden CO2 vrij door dissimilatie.
Organsiche C-verbindingen:
- Bevat CH-verbindingen
- Bijv. glucose (C6H12O6)
Anorganische C-verbindingen:
- Bijv. CO2, CaCO3.
Koolstofkringlopen BINAS 93F
, Langzame koolstofkring kan miljoenen jaren duren
Fossiele brandstoffen die miljoenen jaren onder de grond liggen en door vulkanen
vrijkomen.
Snelle koolstofkring van minuten tot enkele duizenden jaren.
Planten nemen CO2 op en ademen O2 uit.
Broeikasgas = een gas dat in de atmosfeer een warmte-isolerende werking heeft, zoals CO2,
N2O, CO2, CH4, H2O.
Broeikaseffect = broeikasgassen zorgen dat de warmte in de atmosfeer blijft, ze absorberen
de warmte die de aarde uitstraalt.
Versterkt broeikaseffect = Menselijk handelen, zoals ontbossing en de verbranding van
fossiele brandstoffen zorgen ervoor dat op Aarde de concentratie van een aantal
broeikasgassen stijgt.
Ozonlaag houdt een gedeelte van de zonnestralen tegen. Een ander deel kaatst terug naar
de ruimte door hoge bewolking.
Boven de oceanen is de lucht volledig verzadigd met Broeikaseffect bestaat voor:
waterdamp. Hoge temperatuur meer water 50% door waterdamp
verdampt. 25% waterdruppels
20% door normale hoeveelheid CO2 in de
atmosfeer.
Hoofdoorzaak versterkte broeikaseffect = verhoogde
5% andere broeikasgassen, bijv. methaan.
CO2-concentratie in de atmosfeer.
GWP = global warming potential = de mate
Soort stof GWP
waarin een broeikasgas sterker is dan CO2.
Koolstofdioxide/ CO2 1
Methaan/ CH4; afkomstig uit landbouw, 25
Toendra’s bevatten in de bodem afvalstortplaatsen, veeteelt. moerasgas en
organische stoffen. ’s Zomers ontdooit de fossiele brandstoffen.
bovenlaag, maar het water kan niet Distikstofoxide/ NO2; broeikasgas die 265
wegzakken door de permaforstlaag vrijkomt door bacteriewerking in oceanen en
eronder. Hierdoor ontstaan plassen met bemeste landbouwgrond door overtollig of
anaerobe methaanbacteriën, die uitgespoeld nitraat.
organische stoffen afbreken.
Extra CH4 vorming door smelten permaforst en komst moerasgas.
Klimaatafspraken gemaakt in 2015. Energiezuinige technieken en andere manieren van
energieopwekking, afvangen van CO2door de industrie en betere mestverwerking.
Kappen van bossen minder leefgebied en voedsel versterkt broeikaseffect en
uitsterven diersoorten.
Paragraaf 1
Met het ontstaan van de eerste eencellige autotrofe organismen ging de CO2 in de
atmosfeer in grote hoeveelheden, met enorme regens, mee in de oceaan. Fotosynthese en
omzetting van CaCO3 vindt plaats.
Gevolg: Temperatuurdaling, bij die lage temperatuur kan eencellige zich ontwikkelen.
Aarde warmt weer op door vulkaanuitbarsting die CO2 in de atmosfeer brachten en omdat
oer continent Pangea uiteenviel. Door het uiteenvallen ontstonden veel niches.
De niche = de rol die een organisme in een ecosysteem in neemt.
Het systeem Aarde en nu = Ook wel biosfeer, het gedeelte van de aarde waar leven mogelijk
is. Op de aarde komt veel variatie aan levensnormen, verbonden door complexe
voedselwebben en ecosystemen voor.
Sinks = bodemvoorraden organische grondstoffen bijv. fossiele brandstoffen.
Sinks komen onder andere voor op de volgende gebieden:
Permaforstgebieden/ toendra’s vormen koolstofverbindingen, opgeslagen in
permaforst.
Atlantische oceaan en zuidelijke ijszee, afgestorven plankton komen door
oceaanstromingen op de oceaanbodem.
Kalkhoudende gebieden, kalkgesteenten (vooral CaCO3) gevormd door chemische
processen vanuit CO2 vormen sinks.
Koraalriffen vormen ook sinks voor koolstofverbindingen.
De koolstof in sinks kan vrijkomen door:
Tektonische platen die schuiven, vulkaanactiviteit.
Erosie van gesteenten
Biomassa = stof van organische oorsprong. Bevat veel vanuit CO2 geproduceerde stoffen.
De tropische regenwouden leggen grote hoeveelheden CO2 vast door fotosynthese, maar
daar komen ook grote hoeveelheden CO2 vrij door dissimilatie.
Organsiche C-verbindingen:
- Bevat CH-verbindingen
- Bijv. glucose (C6H12O6)
Anorganische C-verbindingen:
- Bijv. CO2, CaCO3.
Koolstofkringlopen BINAS 93F
, Langzame koolstofkring kan miljoenen jaren duren
Fossiele brandstoffen die miljoenen jaren onder de grond liggen en door vulkanen
vrijkomen.
Snelle koolstofkring van minuten tot enkele duizenden jaren.
Planten nemen CO2 op en ademen O2 uit.
Broeikasgas = een gas dat in de atmosfeer een warmte-isolerende werking heeft, zoals CO2,
N2O, CO2, CH4, H2O.
Broeikaseffect = broeikasgassen zorgen dat de warmte in de atmosfeer blijft, ze absorberen
de warmte die de aarde uitstraalt.
Versterkt broeikaseffect = Menselijk handelen, zoals ontbossing en de verbranding van
fossiele brandstoffen zorgen ervoor dat op Aarde de concentratie van een aantal
broeikasgassen stijgt.
Ozonlaag houdt een gedeelte van de zonnestralen tegen. Een ander deel kaatst terug naar
de ruimte door hoge bewolking.
Boven de oceanen is de lucht volledig verzadigd met Broeikaseffect bestaat voor:
waterdamp. Hoge temperatuur meer water 50% door waterdamp
verdampt. 25% waterdruppels
20% door normale hoeveelheid CO2 in de
atmosfeer.
Hoofdoorzaak versterkte broeikaseffect = verhoogde
5% andere broeikasgassen, bijv. methaan.
CO2-concentratie in de atmosfeer.
GWP = global warming potential = de mate
Soort stof GWP
waarin een broeikasgas sterker is dan CO2.
Koolstofdioxide/ CO2 1
Methaan/ CH4; afkomstig uit landbouw, 25
Toendra’s bevatten in de bodem afvalstortplaatsen, veeteelt. moerasgas en
organische stoffen. ’s Zomers ontdooit de fossiele brandstoffen.
bovenlaag, maar het water kan niet Distikstofoxide/ NO2; broeikasgas die 265
wegzakken door de permaforstlaag vrijkomt door bacteriewerking in oceanen en
eronder. Hierdoor ontstaan plassen met bemeste landbouwgrond door overtollig of
anaerobe methaanbacteriën, die uitgespoeld nitraat.
organische stoffen afbreken.
Extra CH4 vorming door smelten permaforst en komst moerasgas.
Klimaatafspraken gemaakt in 2015. Energiezuinige technieken en andere manieren van
energieopwekking, afvangen van CO2door de industrie en betere mestverwerking.
Kappen van bossen minder leefgebied en voedsel versterkt broeikaseffect en
uitsterven diersoorten.
