Imperialisme
Complex fenomeen: politiek & economisch Vrijhandel niet meer evident
Niet nieuw: koloniale blokken
Kolonialisme Economisch nationalisme,
Vanaf 15de eeuw protectionisme door hardere
Vorsten/handelaars: mercantilisme concurrentie
Koloniale waren/plantages/slavenhandel Zoektocht naar importproducten,
Eerste deel 19de eeuw: intermezzo? Protest tegen grondstoffen en markten voor producten
kolonialisme en slavenhandel en investeringen
Imperialisme Tendens naar oligolpolieën, beinvloeden
1881-1914 politieke leiders om expansie over zee
Grote economische projecten/politieke door te voeren
controle = indirect kolonialisme van Politieke behoeften
invloedssferen Bevolkingsdruk opvangen door emigratie
‘Territoriale vraatzucht’ aan te moedigen
Opkomst Prestige: politiek nationalisme
Economische behoeften Geopolitieke competitie veiligheid (?)
Depressie 1873-1893 europese economie, Legitimering: ‘White Man’s Burden’ (R. Kipling,
Confrontatie met negatieve gevolgen 1899) ideologisch verpakt, beschavingswerk
globalisering
Great Game in Azië, 19e eeuw
Brits-Russische rivaliteit
Russische expansie naar het Zuiden – Britse expansie in
India Druk op Perzië, Afghanistan, China, Tibet
Brits-Afghaanse oorlogen
o 1839-’42
o 1878-’80
Scramble for Africa 1880-1914
Antecedenten
Ottomanen al lang in Noord-Afrika (zwakke controle)
1830: Franse verovering Algerije
Spanjaarden, Britten, Portugezen, Fransen aan kusten (beperkt)
Zuid-Afrika: Nederlanders (Afrikaners) vs. Britten
1881: Franse verovering Tunesië, vanuit Algerije
Vanaf 1882: Feitelijke bezetting van Egypte door UK (concurrentie voor Frankrijk !)
Scramble for Africa: Britse, Franse, Belgische, Italiaanse, Portugese en Duitse aspiraties
1879: Leopold II : “International Association of the Congo”
Bismarck niet enthousiast, maar wil iets gunnen aan lobby’s
Conferentie van Berlijn 1884-1885: Bismarck (concert serieus gehavend)
Wil bemiddelen omwille van stabiliteit in Europa
Interne druk voor Duitse kolonies: genocide in Namibië
Bismarcks steun aan kolonialisme Franse regering-Ferry
Uitlaatklep Frans revanchisme
Speelt F en GB verder uit verband
Groot dossier Congo Congo Vrijstaat onder persoonlijk bezit van Leopold met afspraken
1. Vrijhandel op congorivier
2. Strijd verderzetten tegen slavenhandel (Arabische) paradox, want buitte hen uit
Complex fenomeen: politiek & economisch Vrijhandel niet meer evident
Niet nieuw: koloniale blokken
Kolonialisme Economisch nationalisme,
Vanaf 15de eeuw protectionisme door hardere
Vorsten/handelaars: mercantilisme concurrentie
Koloniale waren/plantages/slavenhandel Zoektocht naar importproducten,
Eerste deel 19de eeuw: intermezzo? Protest tegen grondstoffen en markten voor producten
kolonialisme en slavenhandel en investeringen
Imperialisme Tendens naar oligolpolieën, beinvloeden
1881-1914 politieke leiders om expansie over zee
Grote economische projecten/politieke door te voeren
controle = indirect kolonialisme van Politieke behoeften
invloedssferen Bevolkingsdruk opvangen door emigratie
‘Territoriale vraatzucht’ aan te moedigen
Opkomst Prestige: politiek nationalisme
Economische behoeften Geopolitieke competitie veiligheid (?)
Depressie 1873-1893 europese economie, Legitimering: ‘White Man’s Burden’ (R. Kipling,
Confrontatie met negatieve gevolgen 1899) ideologisch verpakt, beschavingswerk
globalisering
Great Game in Azië, 19e eeuw
Brits-Russische rivaliteit
Russische expansie naar het Zuiden – Britse expansie in
India Druk op Perzië, Afghanistan, China, Tibet
Brits-Afghaanse oorlogen
o 1839-’42
o 1878-’80
Scramble for Africa 1880-1914
Antecedenten
Ottomanen al lang in Noord-Afrika (zwakke controle)
1830: Franse verovering Algerije
Spanjaarden, Britten, Portugezen, Fransen aan kusten (beperkt)
Zuid-Afrika: Nederlanders (Afrikaners) vs. Britten
1881: Franse verovering Tunesië, vanuit Algerije
Vanaf 1882: Feitelijke bezetting van Egypte door UK (concurrentie voor Frankrijk !)
Scramble for Africa: Britse, Franse, Belgische, Italiaanse, Portugese en Duitse aspiraties
1879: Leopold II : “International Association of the Congo”
Bismarck niet enthousiast, maar wil iets gunnen aan lobby’s
Conferentie van Berlijn 1884-1885: Bismarck (concert serieus gehavend)
Wil bemiddelen omwille van stabiliteit in Europa
Interne druk voor Duitse kolonies: genocide in Namibië
Bismarcks steun aan kolonialisme Franse regering-Ferry
Uitlaatklep Frans revanchisme
Speelt F en GB verder uit verband
Groot dossier Congo Congo Vrijstaat onder persoonlijk bezit van Leopold met afspraken
1. Vrijhandel op congorivier
2. Strijd verderzetten tegen slavenhandel (Arabische) paradox, want buitte hen uit
