HOOFDSTUK 1: EEN BLIK OP DE INTERNATIONALE HANDEL
1. Waarom internationale handel
*Wereldhandel= De wereldhandel is de som van alle handelstransacties tussen
landen. Een exporttransactie betreft een verkoop van producten aan een
buitenlandse partij. Een importtransactie betreft de koop van producten van
een buitenlandse partij.
*BBP= Het bruto binnenlands product (bbp) van een land of van een regio is de
marktwaarde van alle goederen en diensten die er op één jaar tijd worden
geproduceerd. Het is een veel gebruikte maatstaf voor de welvaartscreatie van
een land of regio.
*BNP= Het bruto nationaal product (bnp) is het totale inkomen van de mensen
die in een land wonen, ongeacht of ze in dat land of het buitenland werken. Het
bnp per hoofd van de bevolking is een veelgebruikte maatstaf voor de grootte
van een economie. (Kijken naar woonplaats van een persoon)
Begrip internationale handel:
• Handelstransactie = individuele verkoopovereenkomst
• Doel: Winst
• Randvoorwaarden:
o Onderhandelen van de verkoopsovereenkomst
o Vervoer van goederen over langere afstand
o Overslag, (tijdelijke) opslag
o Verzekering
o Overheidsreglementeringen
o Betaling
o Financiering
ð Zie graf p. 25
2. De handel in de wereld
Wat is het belang van de wereldhandel?
Hoe interpreteer je tabellen en grafieken omtrent buitenlandse handel?
• Evolutie wereldhandel en BBP
• Spreiding van de wereldhandel
✓Ranking belangrijkste exporterende en importerende landen
• Belangrijkste handelsregio’s
Zie slides + boek tabellen
1
, 3. De internationale handel van België
België is een zeer open economie -> de economie in belangrijke mate steunt op
haar import- en exportactiviteiten
3.1 Het belang van de Belgische buitenlandse handel
- Het extroverte karakter van de Belgische economie: de centrale ligging van
België in West-Eu, de schaarste aan natuurlijke rijkdommen en grote
bevolkingsdichtheid
- BE moet veel invoeren om te kunnen voldoen aan de
bevolkingheidsbehoeften
- Om die invoer te bepalen -> moet veel volume exporteren
- Daarom BE specialiseren in ‘verwerken’ v/d ingevoerde goederen
- Handelsbalans in BE is vrij goed in evenwicht
è Zie tabel P. 32- 33
3.2 Sectoriele verdeling van de Belgische buitenlandse handel
Uitvoer:
Be en zijn uitvoer:
- De belangrijkste exportproducent van
chemische en farmaceutische producten: BE: 4de
wereldexporteur van farmaceutische prod
- Aandeel van ‘machines en elektrotechnisch
materieel’
- Vervoermaterieel ook sterkproduct
- Het aandeel v/d minerale producten: BE is geen
producent van aardolie!!!
- Kunststoffen en producten van kunststof
- Textielsector heeft al jaren te kampen met
sterke concurrentie uit het buitenland, BE: 4de
exporteur van tapijten en vloerbedekkingen
- Sector van de voeding
Invoer:
- Invoer valt op bij ongeveer dezelfde
goederengroepen belangrijk zijn bij de export
- Het ene land is meer gespecialiseerd in
bepaalde goederen: bv BE in weefgetrouwen,
DU: drukpersen
- Éen opvallende uitzondering: voor minerale
producten: de invoer is veel groter dan export
2
, 3.3 De verdeling v/d Belgische buitenlandse handel volgens handelspartners
- België onderhoudt handelsbetrekkingen met zowat alle landen v/d wereld
- De voornaamste Belgische handelspartners zijn van de EU-lidstaten (ong 65%
van BE export gaat naar andere lidstaten en 62% komt uit andere lidstaten)
- BE voert vooral handel met de buurlanden (DU: steedse 1ste klant & 2de
leverancier, FR: 2de klant& 3de leverancier, NL: 3de klant & 1ste leverancier) =>
samen zijn deze 3 buurlanden meer dan 40% v/d handel van België met
buitenland
- Er si elk jaar een groot onevenwicht in de handel met Ierland
- VK is niet meer lid van EU, blijft zoals vroeger onze 4de handelspartner
- VS is het belangrijkste niet-Europese handelspartner
- India belangrijke handelspartner geworden in Azië, naast China en Japan (in
China en Japan ook groot onevenwicht tussen uitvoer en invoer
- Het aandeel van Afrika in de Belgische buitenlandse handel is steeds vrij klein
ð Zie tabel 9
3.4 Regionale verdeling v/d Belgische buitenlandse export
Er zijn in BE duidelijke merkbare exportgerichtheid v/d regio’s.
Vlaanderen: meer exportgericht dan Wallonië en Brussel
ð Vlaanderen brengt ong 80% v/d export voort met minder dan 60% v/de
Belgische bevolking
ð Waals gewest: ong 19% v/d export, hoewel hun aandeel in de bevolking
32% bedraagt
3
, HOOFDSTUK 2: INTERNATIONALE HANDELSPOLITIEK
1. Enkele begrippen
1.1 Handelspolitiek
*Handelspolitiek= het gevoerde beleid v/d overheid dat tot doel heeft de
omvang, de waarde en de structuur v/d in- en uitvoer v/e land te beïnvloeden
ð Die kan een poging zij om de export uit te breiden en de samenstelling
ervan te verbeteren
ð En de maatregelen i.v.m. import: te beperken /verbieden
De concrete gevolgen v/d gevoerde handelspolitiek zijn terug te vinden in:
- Het geheel v/d overheid reglementeringen v/e land m.b.t de in- uitvoer
- De afgesloten internationale handelsakkoorden
- Het lidmaatschap van internationale instellingen zoals EU, WTO, …
1.2 Handelsakkoord
*Handelsakkoord= een overeenkomst tussen 2 of + landen, om door de gehele
of gedeeltelijke opheffing v/d bestaande handelsbelemmeringen, de
wederzijdse handel te bevorderen
ð Sommigen nog een ruimer doel: naast be vordering handel: bijdragen tot
eco en sociale ontwikkeling (van sommige/alle partners) van het akkoord
1.3 Handelsbelemmeringen
Neemt verschillende vormen aan:
*Tarifaire belemmeringen (of = handelsrechten (meestal invoerrechten, maar
kan ook over uitvoer- of doorvoerrechten)
*Niet-Tarifaire belemmeringen=
1) Kwantitatieve handelsbelemmering (invoer-, uitvoerbeperking, invoer-,
uitvoerverbod)
2) Kwalitatieve handelsbelemmering (o.a. overdreven strenge technische,
kwaliteits- of gezondheidsnormen)
3) Administratieve belemmeringen (overdreven uitgebreide of ingewikkelde
administratieve procedures bij de invoer om zo de invoer doelbewust te
bemoeilijken)
In groen=> zichtbare handelsbelemmeringen
In blauw => onzichtbare of verdoken handelsbelemmeringen
ð SLIDE 32?
4
1. Waarom internationale handel
*Wereldhandel= De wereldhandel is de som van alle handelstransacties tussen
landen. Een exporttransactie betreft een verkoop van producten aan een
buitenlandse partij. Een importtransactie betreft de koop van producten van
een buitenlandse partij.
*BBP= Het bruto binnenlands product (bbp) van een land of van een regio is de
marktwaarde van alle goederen en diensten die er op één jaar tijd worden
geproduceerd. Het is een veel gebruikte maatstaf voor de welvaartscreatie van
een land of regio.
*BNP= Het bruto nationaal product (bnp) is het totale inkomen van de mensen
die in een land wonen, ongeacht of ze in dat land of het buitenland werken. Het
bnp per hoofd van de bevolking is een veelgebruikte maatstaf voor de grootte
van een economie. (Kijken naar woonplaats van een persoon)
Begrip internationale handel:
• Handelstransactie = individuele verkoopovereenkomst
• Doel: Winst
• Randvoorwaarden:
o Onderhandelen van de verkoopsovereenkomst
o Vervoer van goederen over langere afstand
o Overslag, (tijdelijke) opslag
o Verzekering
o Overheidsreglementeringen
o Betaling
o Financiering
ð Zie graf p. 25
2. De handel in de wereld
Wat is het belang van de wereldhandel?
Hoe interpreteer je tabellen en grafieken omtrent buitenlandse handel?
• Evolutie wereldhandel en BBP
• Spreiding van de wereldhandel
✓Ranking belangrijkste exporterende en importerende landen
• Belangrijkste handelsregio’s
Zie slides + boek tabellen
1
, 3. De internationale handel van België
België is een zeer open economie -> de economie in belangrijke mate steunt op
haar import- en exportactiviteiten
3.1 Het belang van de Belgische buitenlandse handel
- Het extroverte karakter van de Belgische economie: de centrale ligging van
België in West-Eu, de schaarste aan natuurlijke rijkdommen en grote
bevolkingsdichtheid
- BE moet veel invoeren om te kunnen voldoen aan de
bevolkingheidsbehoeften
- Om die invoer te bepalen -> moet veel volume exporteren
- Daarom BE specialiseren in ‘verwerken’ v/d ingevoerde goederen
- Handelsbalans in BE is vrij goed in evenwicht
è Zie tabel P. 32- 33
3.2 Sectoriele verdeling van de Belgische buitenlandse handel
Uitvoer:
Be en zijn uitvoer:
- De belangrijkste exportproducent van
chemische en farmaceutische producten: BE: 4de
wereldexporteur van farmaceutische prod
- Aandeel van ‘machines en elektrotechnisch
materieel’
- Vervoermaterieel ook sterkproduct
- Het aandeel v/d minerale producten: BE is geen
producent van aardolie!!!
- Kunststoffen en producten van kunststof
- Textielsector heeft al jaren te kampen met
sterke concurrentie uit het buitenland, BE: 4de
exporteur van tapijten en vloerbedekkingen
- Sector van de voeding
Invoer:
- Invoer valt op bij ongeveer dezelfde
goederengroepen belangrijk zijn bij de export
- Het ene land is meer gespecialiseerd in
bepaalde goederen: bv BE in weefgetrouwen,
DU: drukpersen
- Éen opvallende uitzondering: voor minerale
producten: de invoer is veel groter dan export
2
, 3.3 De verdeling v/d Belgische buitenlandse handel volgens handelspartners
- België onderhoudt handelsbetrekkingen met zowat alle landen v/d wereld
- De voornaamste Belgische handelspartners zijn van de EU-lidstaten (ong 65%
van BE export gaat naar andere lidstaten en 62% komt uit andere lidstaten)
- BE voert vooral handel met de buurlanden (DU: steedse 1ste klant & 2de
leverancier, FR: 2de klant& 3de leverancier, NL: 3de klant & 1ste leverancier) =>
samen zijn deze 3 buurlanden meer dan 40% v/d handel van België met
buitenland
- Er si elk jaar een groot onevenwicht in de handel met Ierland
- VK is niet meer lid van EU, blijft zoals vroeger onze 4de handelspartner
- VS is het belangrijkste niet-Europese handelspartner
- India belangrijke handelspartner geworden in Azië, naast China en Japan (in
China en Japan ook groot onevenwicht tussen uitvoer en invoer
- Het aandeel van Afrika in de Belgische buitenlandse handel is steeds vrij klein
ð Zie tabel 9
3.4 Regionale verdeling v/d Belgische buitenlandse export
Er zijn in BE duidelijke merkbare exportgerichtheid v/d regio’s.
Vlaanderen: meer exportgericht dan Wallonië en Brussel
ð Vlaanderen brengt ong 80% v/d export voort met minder dan 60% v/de
Belgische bevolking
ð Waals gewest: ong 19% v/d export, hoewel hun aandeel in de bevolking
32% bedraagt
3
, HOOFDSTUK 2: INTERNATIONALE HANDELSPOLITIEK
1. Enkele begrippen
1.1 Handelspolitiek
*Handelspolitiek= het gevoerde beleid v/d overheid dat tot doel heeft de
omvang, de waarde en de structuur v/d in- en uitvoer v/e land te beïnvloeden
ð Die kan een poging zij om de export uit te breiden en de samenstelling
ervan te verbeteren
ð En de maatregelen i.v.m. import: te beperken /verbieden
De concrete gevolgen v/d gevoerde handelspolitiek zijn terug te vinden in:
- Het geheel v/d overheid reglementeringen v/e land m.b.t de in- uitvoer
- De afgesloten internationale handelsakkoorden
- Het lidmaatschap van internationale instellingen zoals EU, WTO, …
1.2 Handelsakkoord
*Handelsakkoord= een overeenkomst tussen 2 of + landen, om door de gehele
of gedeeltelijke opheffing v/d bestaande handelsbelemmeringen, de
wederzijdse handel te bevorderen
ð Sommigen nog een ruimer doel: naast be vordering handel: bijdragen tot
eco en sociale ontwikkeling (van sommige/alle partners) van het akkoord
1.3 Handelsbelemmeringen
Neemt verschillende vormen aan:
*Tarifaire belemmeringen (of = handelsrechten (meestal invoerrechten, maar
kan ook over uitvoer- of doorvoerrechten)
*Niet-Tarifaire belemmeringen=
1) Kwantitatieve handelsbelemmering (invoer-, uitvoerbeperking, invoer-,
uitvoerverbod)
2) Kwalitatieve handelsbelemmering (o.a. overdreven strenge technische,
kwaliteits- of gezondheidsnormen)
3) Administratieve belemmeringen (overdreven uitgebreide of ingewikkelde
administratieve procedures bij de invoer om zo de invoer doelbewust te
bemoeilijken)
In groen=> zichtbare handelsbelemmeringen
In blauw => onzichtbare of verdoken handelsbelemmeringen
ð SLIDE 32?
4
