Filoso e van de Managementwetenschappen
Samenvatting Hoorcolleges
(11 Hoorcolleges)
Samenvatting Teksten
(12 Teksten)
Radboud Universiteit Nijmegen
Yoël Guijt
fi
, Hoorcollege 1
Bentham en Mill over het Utilitarisme
“Grootste geluk voor iedereen, niet jezelf, maar verlies niet je waardigheid”
Utilitarisme:
> Een moreel goede actie als dit het meeste geluk/nut voor iedereen produceert
> Theorie wordt aangeduid als “consequentialistisch”
>> Morele kwaliteit wordt gemeten aan de hand van de gevolgen; nut of geluk
Utilitarisme vs Egoïsme:
> Egoïsme is wat voor mij goed is
> Utilitarisme is wat algemeen het beste oplevert
> “It is the greatest happiness of the greatest number that is the measure of right and wrong”
Hedonisme: het handelen van de mens moet altijd gericht zijn op geluk en nut
>> Mensen moeten geluk nastreven met hun handelen — God wil dat men gelukkig is
> Om te beoordelen of iemand moreel deugdzaam handelt, kijk je naar de impact van zijn
handeling
Probleem:
> Vaak wordt privé belang vermengt met algemeen belang; nadruk moet liggen op algemene
> Het is ook voor mijzelf goed als algemene geluk toeneemt.
Dignitas:
> Je hoeft niet ten koste van je eigen waardigheid andermans geluk te verhogen
> Moreel overleg: belangrijk om een keuze te maken tussen algemeen of privé belang
Bentham:
> De mens kent twee meesters: pijn en plezier. Goede handeling is een handeling die bijdraagt
aan het plezier van het totaal
> Handeling die het ‘nut’ of ‘pleasure’ van de samenleving verhoogt is deugdzaam
Felici c Calculus:
> Nut wordt berekent in cijfers; via deze berekening kan het algemene nut dus toenemen = goed
Moreel oordeel mag nooit afhangen van gevoelens of smaak:
> “Wat het nut niet noodzakelijkerwijs vermindert, hoeft niet afgekeurd te worden”
Geen intrinsieke goed of kwade handelingen:
> Pas een oordeel geven als de gevolgen bekend zijn; meer geluk = goed
Mill:
> Zijn verschillende vormen van plezier en pijn (dronken ander plezier dan lezen van een boek)
> Als alle pleasures gelijk zijn, zijn dierlijke pleasures net zoveel waard als menselijke; mee oneens
>>> Sommige pleasures zijn hoger dan andere; mens vs dier
> Nu wordt rekenkunde wel erg lastig… Hij blijft een utilitarist; goede bestaat in pleasures
> Welvaartsverdeling is mensenwerk; politiek en economie = niet aan natuur overlaten
> De psychologische egoïst maakt plaats voor de sensitieve mens; trekken zich wel degelijk wat
aan van anderen
> Uiteindelijk spelen waardigheid en identiteit echt een rol; soms mijzelf belangrijker dan geheel…
fi
Samenvatting Hoorcolleges
(11 Hoorcolleges)
Samenvatting Teksten
(12 Teksten)
Radboud Universiteit Nijmegen
Yoël Guijt
fi
, Hoorcollege 1
Bentham en Mill over het Utilitarisme
“Grootste geluk voor iedereen, niet jezelf, maar verlies niet je waardigheid”
Utilitarisme:
> Een moreel goede actie als dit het meeste geluk/nut voor iedereen produceert
> Theorie wordt aangeduid als “consequentialistisch”
>> Morele kwaliteit wordt gemeten aan de hand van de gevolgen; nut of geluk
Utilitarisme vs Egoïsme:
> Egoïsme is wat voor mij goed is
> Utilitarisme is wat algemeen het beste oplevert
> “It is the greatest happiness of the greatest number that is the measure of right and wrong”
Hedonisme: het handelen van de mens moet altijd gericht zijn op geluk en nut
>> Mensen moeten geluk nastreven met hun handelen — God wil dat men gelukkig is
> Om te beoordelen of iemand moreel deugdzaam handelt, kijk je naar de impact van zijn
handeling
Probleem:
> Vaak wordt privé belang vermengt met algemeen belang; nadruk moet liggen op algemene
> Het is ook voor mijzelf goed als algemene geluk toeneemt.
Dignitas:
> Je hoeft niet ten koste van je eigen waardigheid andermans geluk te verhogen
> Moreel overleg: belangrijk om een keuze te maken tussen algemeen of privé belang
Bentham:
> De mens kent twee meesters: pijn en plezier. Goede handeling is een handeling die bijdraagt
aan het plezier van het totaal
> Handeling die het ‘nut’ of ‘pleasure’ van de samenleving verhoogt is deugdzaam
Felici c Calculus:
> Nut wordt berekent in cijfers; via deze berekening kan het algemene nut dus toenemen = goed
Moreel oordeel mag nooit afhangen van gevoelens of smaak:
> “Wat het nut niet noodzakelijkerwijs vermindert, hoeft niet afgekeurd te worden”
Geen intrinsieke goed of kwade handelingen:
> Pas een oordeel geven als de gevolgen bekend zijn; meer geluk = goed
Mill:
> Zijn verschillende vormen van plezier en pijn (dronken ander plezier dan lezen van een boek)
> Als alle pleasures gelijk zijn, zijn dierlijke pleasures net zoveel waard als menselijke; mee oneens
>>> Sommige pleasures zijn hoger dan andere; mens vs dier
> Nu wordt rekenkunde wel erg lastig… Hij blijft een utilitarist; goede bestaat in pleasures
> Welvaartsverdeling is mensenwerk; politiek en economie = niet aan natuur overlaten
> De psychologische egoïst maakt plaats voor de sensitieve mens; trekken zich wel degelijk wat
aan van anderen
> Uiteindelijk spelen waardigheid en identiteit echt een rol; soms mijzelf belangrijker dan geheel…
fi
