Probleem 2 – Jetblast
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Artikel 1: Quist, ‘Gezichtspunten in de civiele rechtspraktijk’ Advocatenblad 2014/94, afl. 9, p. 30-32
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Niet voorbij gekomen in dit artikel.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in dit artikel.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Het is belangrijk dat er in beginsel geen omstandigheden buiten zicht worden gelaten bij de
behandeling van een zaak. Er moet dan gekeken worden naar de relevante omstandigheden van het
geval. Functies van de gezichtspuntencatalogi van de Hoge Raad:
Het scheppen van duidelijkheid over welke factoren er van belang zijn bij het beantwoorden van
de rechtsvraag. (positief)
Kan altijd worden aangevuld met nieuwe relevante factoren. (positief)
Zorgt soms voor een limitatieve kijk naar alleen de al bekende uitspraken van de Hoge Raad,
terwijl dit juist niet de bedoeling is van de Hoge Raad. (negatief)
In zaken betreffende ontslag op staande voet wordt juist wel weer gebruik gemaakt van veel
aanvullende, niet door de Hoge Raad genoemde factoren. (positief)
Boek 1: Recht in context, hoofdstuk 9, paragraaf 1,3 en 4
Paragraaf 1: De context van privaatrechtelijk handelen
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Art. 6:162 BW
Handelen kan onrechtmatig zijn als het in strijd is met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
De rechtssubjecten zelf geven juridisch vorm aan onderlinge relaties.
Omdat niet iedereen even goed voor zijn eigen rechten op kan komen, draait het privaatrecht om de
vrijheid van het individu als deel van de gemeenschap.
De zwakkere partij in de rechtsverhouding geniet vaak rechtsbescherming:
De huurder ten opzichte van de verhuurder.
De consument ten opzichte van de producent en verkoper.
De werknemer ten opzichte van de werkgever.
Het privaatrecht is een open systeem: de vastgelegde regels in het Burgerlijk Wetboek vormen geen
gesloten verzameling.
Het concrete gedrag van het geval tussen twee rechtssubjecten, staat voor het grootste gedeelte
niet in de wet vastgelegd, maar is afhankelijk van wat er volgt uit de zelf opgestelde
overeenkomsten door de betrokkenen in het geval.
, De vage begrippen in het privaatrecht zorgen ook voor ruimte voor invulling van het concrete
geval.
Redelijkheid en billijkheid: de belangrijkste open norm in het privaatrecht. Bij redelijkheid en
billijkheid wordt niet strikt gekeken naar alleen de wet, maar ook naar algemene
rechtsbeginselen, maatschappelijke rechtsovertuigingen en maatschappelijke en persoonlijke
belangen die betrokken zijn bij het geval.
Paragraaf 3: Rechtshandeling en overeenkomst
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Het inroepen van rechten en plichten: handeling
Door te handelen krijgt een rechtssubject plichten opgelegd, maar kan deze ook zijn rechten
uitoefenen. Dit vermogen wordt handelingsbekwaamheid genoemd. Er zijn echter ook
handelingsonbekwamen, zij die niet goed genoeg in staat zijn of worden geacht om hun eigen
belangen adequaat te behartigen:
1. Minderjarigen (Art. 1:233 BW): de groep die de leeftijd van 18 nog niet bereikt heeft. In deze
groep is wel de uitzondering dat de minderjarige wel de handeling mag verrichten als er
toestemming is van de wettelijke vertegenwoordiger.
2. Meerderjarigen die onder curatele zijn gesteld (Art. 1:378 BW): iemand die zijn belangen
niet behoorlijk waarneemt of die zijn veiligheid of die van anderen in gevaar brengt door zijn
lichamelijke of geestelijke toestand dan wel door een gewoonte van drank- of drugsmisbruik,
kan onder curatele worden gesteld.
Deze beide groepen zijn onbekwaam om zelfstandig en bewust juridisch relevante handelingen te
verrichten. Dit is vanuit de beschermingsgedachte opgezet. Ze worden vertegenwoordigd door hun
wettelijke vertegenwoordigers:
1. Ouder of voogd (minderjarige).
2. Curator (curatele).
Meerderjarige, wel bekwamen kunnen overeenkomsten met elkaar sluiten, waardoor rechten en
plichten in worden geroepen.
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling: door het handelen van één persoon ontstaan er rechtsgevolgen, dit kan
zowel voor de persoon zelf zijn als voor anderen.
Gerichte rechtshandeling: een rechtshandeling gericht tot een persoon. Voorbeeld: het opzeggen
van een arbeidsovereenkomst. Als deze door een handelingsonbekwame is verricht, is deze
vernietigbaar. (Art. 3:32 BW)
Ongerichte rechtshandeling: een rechtshandeling niet gericht tot een persoon. Voorbeeld: het
niet accepteren van een erfenis. Als deze door een handelingsonbekwame is verricht, is deze van
rechtswege nietig. (Art. 3:32 BW)
Meerzijdige rechtshandeling: ook wel obligatoire rechtshandeling: de totstandkoming van een
overeenkomst (Art. 6:217 BW). Als er sprake is van wilsovereenkomst tussen twee partijen, komt de
overeenkomst tot stand. Voor een overeenkomst is er niks meer nodig dan een consensus tussen twee
partijen, het doet er niet toe hoe deze tot stand kwam (mondeling of schriftelijk). Dit wordt het
consensualisme genoemd. Overeenkomsten zijn tevens verbintenisscheppend:
Partijen verbinden zich om iets te doen, te geven of juist na te laten. Beide partijen nemen in de
verbintenis een verplichting op zich. Een aanbod wordt gedaan door de ene partij, welke
geaccepteerd wordt door de wederpartij> overeenkomst.
Haviltex-arrest en de overeenkomst: de interpretatie van contractsbepalingen en een puur
grammaticale uitleg volstaat niet, aldus de Hoge Raad in het Haviltex arrest. Om te kijken naar hoe de
Leerdoelen:
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Artikel 1: Quist, ‘Gezichtspunten in de civiele rechtspraktijk’ Advocatenblad 2014/94, afl. 9, p. 30-32
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Niet voorbij gekomen in dit artikel.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in dit artikel.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Het is belangrijk dat er in beginsel geen omstandigheden buiten zicht worden gelaten bij de
behandeling van een zaak. Er moet dan gekeken worden naar de relevante omstandigheden van het
geval. Functies van de gezichtspuntencatalogi van de Hoge Raad:
Het scheppen van duidelijkheid over welke factoren er van belang zijn bij het beantwoorden van
de rechtsvraag. (positief)
Kan altijd worden aangevuld met nieuwe relevante factoren. (positief)
Zorgt soms voor een limitatieve kijk naar alleen de al bekende uitspraken van de Hoge Raad,
terwijl dit juist niet de bedoeling is van de Hoge Raad. (negatief)
In zaken betreffende ontslag op staande voet wordt juist wel weer gebruik gemaakt van veel
aanvullende, niet door de Hoge Raad genoemde factoren. (positief)
Boek 1: Recht in context, hoofdstuk 9, paragraaf 1,3 en 4
Paragraaf 1: De context van privaatrechtelijk handelen
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Art. 6:162 BW
Handelen kan onrechtmatig zijn als het in strijd is met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
De rechtssubjecten zelf geven juridisch vorm aan onderlinge relaties.
Omdat niet iedereen even goed voor zijn eigen rechten op kan komen, draait het privaatrecht om de
vrijheid van het individu als deel van de gemeenschap.
De zwakkere partij in de rechtsverhouding geniet vaak rechtsbescherming:
De huurder ten opzichte van de verhuurder.
De consument ten opzichte van de producent en verkoper.
De werknemer ten opzichte van de werkgever.
Het privaatrecht is een open systeem: de vastgelegde regels in het Burgerlijk Wetboek vormen geen
gesloten verzameling.
Het concrete gedrag van het geval tussen twee rechtssubjecten, staat voor het grootste gedeelte
niet in de wet vastgelegd, maar is afhankelijk van wat er volgt uit de zelf opgestelde
overeenkomsten door de betrokkenen in het geval.
, De vage begrippen in het privaatrecht zorgen ook voor ruimte voor invulling van het concrete
geval.
Redelijkheid en billijkheid: de belangrijkste open norm in het privaatrecht. Bij redelijkheid en
billijkheid wordt niet strikt gekeken naar alleen de wet, maar ook naar algemene
rechtsbeginselen, maatschappelijke rechtsovertuigingen en maatschappelijke en persoonlijke
belangen die betrokken zijn bij het geval.
Paragraaf 3: Rechtshandeling en overeenkomst
Leerdoel 1: Wanneer is er sprake van een onrechtmatige daad?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 2: Wat houdt de zorgvuldigheidsnorm in het privaatrecht in?
Niet voorbij gekomen in deze paragraaf.
Leerdoel 3: Welke rol spelen de omstandigheden van het geval binnen het privaatrecht?
Het inroepen van rechten en plichten: handeling
Door te handelen krijgt een rechtssubject plichten opgelegd, maar kan deze ook zijn rechten
uitoefenen. Dit vermogen wordt handelingsbekwaamheid genoemd. Er zijn echter ook
handelingsonbekwamen, zij die niet goed genoeg in staat zijn of worden geacht om hun eigen
belangen adequaat te behartigen:
1. Minderjarigen (Art. 1:233 BW): de groep die de leeftijd van 18 nog niet bereikt heeft. In deze
groep is wel de uitzondering dat de minderjarige wel de handeling mag verrichten als er
toestemming is van de wettelijke vertegenwoordiger.
2. Meerderjarigen die onder curatele zijn gesteld (Art. 1:378 BW): iemand die zijn belangen
niet behoorlijk waarneemt of die zijn veiligheid of die van anderen in gevaar brengt door zijn
lichamelijke of geestelijke toestand dan wel door een gewoonte van drank- of drugsmisbruik,
kan onder curatele worden gesteld.
Deze beide groepen zijn onbekwaam om zelfstandig en bewust juridisch relevante handelingen te
verrichten. Dit is vanuit de beschermingsgedachte opgezet. Ze worden vertegenwoordigd door hun
wettelijke vertegenwoordigers:
1. Ouder of voogd (minderjarige).
2. Curator (curatele).
Meerderjarige, wel bekwamen kunnen overeenkomsten met elkaar sluiten, waardoor rechten en
plichten in worden geroepen.
Rechtshandelingen
Eenzijdige rechtshandeling: door het handelen van één persoon ontstaan er rechtsgevolgen, dit kan
zowel voor de persoon zelf zijn als voor anderen.
Gerichte rechtshandeling: een rechtshandeling gericht tot een persoon. Voorbeeld: het opzeggen
van een arbeidsovereenkomst. Als deze door een handelingsonbekwame is verricht, is deze
vernietigbaar. (Art. 3:32 BW)
Ongerichte rechtshandeling: een rechtshandeling niet gericht tot een persoon. Voorbeeld: het
niet accepteren van een erfenis. Als deze door een handelingsonbekwame is verricht, is deze van
rechtswege nietig. (Art. 3:32 BW)
Meerzijdige rechtshandeling: ook wel obligatoire rechtshandeling: de totstandkoming van een
overeenkomst (Art. 6:217 BW). Als er sprake is van wilsovereenkomst tussen twee partijen, komt de
overeenkomst tot stand. Voor een overeenkomst is er niks meer nodig dan een consensus tussen twee
partijen, het doet er niet toe hoe deze tot stand kwam (mondeling of schriftelijk). Dit wordt het
consensualisme genoemd. Overeenkomsten zijn tevens verbintenisscheppend:
Partijen verbinden zich om iets te doen, te geven of juist na te laten. Beide partijen nemen in de
verbintenis een verplichting op zich. Een aanbod wordt gedaan door de ene partij, welke
geaccepteerd wordt door de wederpartij> overeenkomst.
Haviltex-arrest en de overeenkomst: de interpretatie van contractsbepalingen en een puur
grammaticale uitleg volstaat niet, aldus de Hoge Raad in het Haviltex arrest. Om te kijken naar hoe de
