Volwassenpsychiatrie
Sleutelpunten te kennen eerste deel:
- Humanebenadering (pinel)
- Maatschappelijek evoluties
- Medicatie
- Antipsychiatrie
- Reactie erop die positief is voor de behandeling van mensen met een psychische
kwetsbaarheid
Vermaatschappelijking van zorg: historisch en theoretisch kader
Inleiding
▪ Uit onderzoek: 1/10 mensen komen ooit in hun leven in aanraking met geestelijke
gezondheidzorg
= niet om professionele redenen
▪ Met andere woorden: het kan iedereen van ons overkomen
= belangrijk genoeg dus om hier uitgebreid bij stil te staan en onze taak als
ergotherapeut binnen dit werkveld grondig te bekijken
= niemand van ons is daar vrij van om dat te krijgen
Bv: en burn-out komt de laatste jaren veel voor binnen het werkveld
▪ Om te begrijpen waarom de zorg in de psychiatrie is wat ze nu is, moeten we toch
stilstaan bij de geschiedenis en bij de belangrijke sleutelmomenten in deze
geschiedenis
➢ START: angst en bijgeloof
= men kent de gedragingen van de mensen niet
= men kan deze niet verklaren en gaat die bekijken vanuit angst en bijgeloof
= men geeft betekenis vanuit de eigen cultuur (verschil Afrika – Europa)
1
,➢ Middeleeuwen
= toen dacht men dat mensen met een psychische aandoening bezeten waren door
heksen en duivels – gevolgen zijn gekend
= Jeanne D’arc - brandstapel
➢ Hippocrates
= heeft hier een eerste voorzichtige poging gedaan om de zaken te bekijken vanuit een
medische hoek
= dus niet vanuit bijgeloof OF overtuiging van bovenaardse krachten
= belangrijk keerpunt om te kijken naar een ziekte van psychische aard
= MAAR die poging werd volledig teniet gedaan
➢ Periode van de humaniteit
= van dan ging men zoeken naar een meer menselijke vertaling van wat men zag
‘Hoe komt het dat bepaalde personen niet reageren zoals anderen?’
= de wetenschap werd eraan gekoppeld EN kwam tot andere inzichten
= men gebruikte de kennis die men toen had EN ZO kwam men tot:
- Aderlatingen
- Gebruik van bloedzuigers
- Schedeltrepanaties
= scheldeboring
- …
2
, ➢ 13e eeuw: een eerste kentering
= door het oprichten van dolhuizen (= mensen waren niet goed in hun bovenkamer)
= ‘het meer organiseren van zorg voor mensen met psychische problemen op
aandringen van artsen en wetenschappers’
= eerste dolhuis was in Gent
= museum van Alijn: gelegen achter het Gravensteen (voor musem was dit een weeshuis EN
DAARVOOR een dolhuis)
3
, De inzichten van Hippocrates werden geïntegreerd in de zorg
= in combinatie met de volksgeneeskunde
Dan komt de start van de inrichtingspsychiatrie met belangrijke
figuren:
o Philippe Pinel in Frankrijk
= hij is de grondlegger van de Moral treatment
= mensen verlossen van hun kettingen: letterlijk
= WANT vroeger werden mensen geketend in kerkers
OMDAT ze niet wisten wat ze met die mensen moesten
doen
= verbeteren van de leefomstandigheden in de
instellingen EN inzetten van personeel voor de zorg
= schakelpunt WANT ze probeerden mensen op te leiden om de ‘gestoorde’
mensen te helpen
Voor onze omgeving (Vlaanderen: ruim) was het Dr. Jozef Guislain die deze trend
introduceerde
= hij haalde de mensen met een psychische kwetsbaarheid uit het Gerard De
Duivelsteen (= het gebouw achter Sint-Baafs plein – vroeger: stadsarcief en veel bloed
aan muren-
= hij zorgde voor een betere wettelijke omkadering EN beter onderkomen
4
Sleutelpunten te kennen eerste deel:
- Humanebenadering (pinel)
- Maatschappelijek evoluties
- Medicatie
- Antipsychiatrie
- Reactie erop die positief is voor de behandeling van mensen met een psychische
kwetsbaarheid
Vermaatschappelijking van zorg: historisch en theoretisch kader
Inleiding
▪ Uit onderzoek: 1/10 mensen komen ooit in hun leven in aanraking met geestelijke
gezondheidzorg
= niet om professionele redenen
▪ Met andere woorden: het kan iedereen van ons overkomen
= belangrijk genoeg dus om hier uitgebreid bij stil te staan en onze taak als
ergotherapeut binnen dit werkveld grondig te bekijken
= niemand van ons is daar vrij van om dat te krijgen
Bv: en burn-out komt de laatste jaren veel voor binnen het werkveld
▪ Om te begrijpen waarom de zorg in de psychiatrie is wat ze nu is, moeten we toch
stilstaan bij de geschiedenis en bij de belangrijke sleutelmomenten in deze
geschiedenis
➢ START: angst en bijgeloof
= men kent de gedragingen van de mensen niet
= men kan deze niet verklaren en gaat die bekijken vanuit angst en bijgeloof
= men geeft betekenis vanuit de eigen cultuur (verschil Afrika – Europa)
1
,➢ Middeleeuwen
= toen dacht men dat mensen met een psychische aandoening bezeten waren door
heksen en duivels – gevolgen zijn gekend
= Jeanne D’arc - brandstapel
➢ Hippocrates
= heeft hier een eerste voorzichtige poging gedaan om de zaken te bekijken vanuit een
medische hoek
= dus niet vanuit bijgeloof OF overtuiging van bovenaardse krachten
= belangrijk keerpunt om te kijken naar een ziekte van psychische aard
= MAAR die poging werd volledig teniet gedaan
➢ Periode van de humaniteit
= van dan ging men zoeken naar een meer menselijke vertaling van wat men zag
‘Hoe komt het dat bepaalde personen niet reageren zoals anderen?’
= de wetenschap werd eraan gekoppeld EN kwam tot andere inzichten
= men gebruikte de kennis die men toen had EN ZO kwam men tot:
- Aderlatingen
- Gebruik van bloedzuigers
- Schedeltrepanaties
= scheldeboring
- …
2
, ➢ 13e eeuw: een eerste kentering
= door het oprichten van dolhuizen (= mensen waren niet goed in hun bovenkamer)
= ‘het meer organiseren van zorg voor mensen met psychische problemen op
aandringen van artsen en wetenschappers’
= eerste dolhuis was in Gent
= museum van Alijn: gelegen achter het Gravensteen (voor musem was dit een weeshuis EN
DAARVOOR een dolhuis)
3
, De inzichten van Hippocrates werden geïntegreerd in de zorg
= in combinatie met de volksgeneeskunde
Dan komt de start van de inrichtingspsychiatrie met belangrijke
figuren:
o Philippe Pinel in Frankrijk
= hij is de grondlegger van de Moral treatment
= mensen verlossen van hun kettingen: letterlijk
= WANT vroeger werden mensen geketend in kerkers
OMDAT ze niet wisten wat ze met die mensen moesten
doen
= verbeteren van de leefomstandigheden in de
instellingen EN inzetten van personeel voor de zorg
= schakelpunt WANT ze probeerden mensen op te leiden om de ‘gestoorde’
mensen te helpen
Voor onze omgeving (Vlaanderen: ruim) was het Dr. Jozef Guislain die deze trend
introduceerde
= hij haalde de mensen met een psychische kwetsbaarheid uit het Gerard De
Duivelsteen (= het gebouw achter Sint-Baafs plein – vroeger: stadsarcief en veel bloed
aan muren-
= hij zorgde voor een betere wettelijke omkadering EN beter onderkomen
4
