Samenvatting theorie psychopathologie GGZ ergotherapie

Psychopathologie
1. INTRODUCTIE PSYCHOLOGIE
= de leer van de geestesziekten

= psychiatrische ziekteleer

= nosologie

Psychiatrie: de leer van de behandeling van de geestesziekten


1. PSYCHIATRIE EN MAATSCHAPPIJ
 Opvattingen over ‘gek’ of ‘gestoord’ gedrag = tijd- en cultuur
gebonden
Bv: hangt af van in welke tijd en cultuur je geboren bent

3 voorwaarden om te voldoen aan een psychiatrische stoornis:
1. Het is een abnormaal verschijnsel of gedrag dat afwijkt van een
sociale norm (= overeengekomen binnen een bepaalde groep zoals
de Westerse wereld)
OF van wat in de betreffende cultuur als normaal geldt.

2. Dit abnormale verschijnsel wordt een teken van een stoornis als het
ongemak of lijden (iets waardoor men afziet) teweegbrengt bij de
betrokkene (de cliënt) EN/OF de omgeving.
Bv: het gezin die samenleeft met alcoholpatiënt; alcoholpatiënt
ondervindt geen problemen met het drinken van een fles wodka
maar het gezin wel
Bv: een kleuter die fietst in een nieuw salon van het gezin zal dit niet
als een probleem zien maar het gezin wel omdat ze bang zijn dat
iets zal stuk gaan

3. Het is een psychiatrische stoornis als het verschijnsel/gedrag ook bij
andere personen is vastgesteld EN binnen het gangbare
begrippenkader van de psychiatrie (= psychiatrische nosologie;
ziekteleer) kan worden beschreven.
Bv: de stoornis moet bijvoorbeeld in de DSM staan; een burn-out is
een energiestoornis en staat niet in de DSM dus is geen
psychiatrische stoornis)




1

,Ziekte
= in de medische zin betekent ‘ziekte’ dat er een lichamelijke aandoening
met een specifieke oorzaak aantoonbaar is

= in de psychiatrie hebben we zelden te maken met ziekten

= MAAR dit betekent niet dat psychiatrische patiënten in de beleving of
erkenning van hun ziek-zijn anders (minder ernstig) moeten worden
beoordeeld dan in het geval van lichamelijke ziekte

= het psychisch lijden is wel moeilijker objectief en wetenschappelijk te
benaderen MAAR lijden is lijden en het is niet omdat er geen somatische
oorzaak is dat de persoon niet afziet
Bv: SOLK patiënt (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke
Klachten)

= GROTE ROL: het persoonlijke en onvermijdelijk subjectieve aanvoelen
door de hulpverlener

= deskundig onderzoek en behandeling van psychiatrische patiënten eisen
wetenschappelijk onderbouwde kennis van psychiatrische stoornissen


Hedendaagse psychiatrie
= een tak van de geneeskunde

= volgt het medisch model:
1. Diagnose (kenmerken/symptomen)

2. Etiologie (oorzaken)
Structuur bij ieder
3. Therapie (behandeling/therapie) psychiatrisch ziektebeeld

4. Prognose (verloop)

5. Preventie (voorkomen)


ó Na een beschrijving en ordening van de ziektekenmerken of
symptomen van de stoornis (DIAGNOSE) zoekt men naar de
mogelijke verklaringen (ETIOLOGIE).
Op grond hiervan probeert men een geschikte BEHANDELING OF
THERAPIE toe te passen.
Daarbij veronderstelt men dat het verdere verloop van de
stoornis gunstig wordt beïnvloed (PROGNOSE).

2

, In het beste geval kan men maatregelen vinden om de stoornis te
voorkomen (PREVENTIE).
Bv: schizofrenie/dementie: geen gunstige prognose want wordt
alleen maar erger


Om dit alles praktisch mogelijk te maken bestaat een uitgebreid netwerk
aan voorzieningen voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ):
 Een psychiatrische instelling (= klinische of intramurale zorg)
= een minderheid van de patiënten
Bv: PC, PZ of PAAZ (Psychiatrische Afdeling in een Algemeen
Ziekenhuis)

 Ambulante (extramurale) hulpverlening
= de grote meerderheid
Bv: CGGZ (Centrum Geestelijke GezondheidsZorg), CAW
(Centrum Algemeen Welzijnswerk), JAC (Jongeren Advies
Centrum)/CAW of TEO (therapeuten voor jongeren)

 Semimurale zorg
= tussenvoorzieningen tussen de klinische en ambulante
hulpverlening
Bv: op het domein van de psychiatrie zijn er
appartementen/studios waar patiënten wonen om de
zelfstandigheid te vergroten




3

, !!! Artikel 107: zorgcircuits en zorgnetwerken
 Historiek
= basis artikel 107

= de residentiële bedden afbouwen en het budget dat dan
vrijkomt wordt besteed aan meer ambulante zorgverlening
vanuit het idee dat patiënten beter niet afgezonderd zijn in een
instelling MAAR beter kunnen behandeld worden in de context
van de maatschappij

= ieder psychiatrisch ziekenhuis heeft huizen in de stad waar
psychiatrische patiënten verblijven

= hierbij werken ze aan de re-integratie binnen de
maatschappij en ze krijgen terwijl ook een behandeling

= cliënt bekijken vanuit een biopsychosociale visie

= grote stap naar gemeenschapsgerichte zorg (zorg in de
nabijheid van de thuissituatie, vertrekkende vanuit de noden en
de leefomgeving van de cliënt)


 Huidige situatie
In de te creëren zorgcircuits en netwerken zullen ten minste
volgende kernfuncties uitgebouwd worden:
- Activiteiten inzake preventie en promotie van GGZ,
vroegdetectie, screening en diagnosestelling

- Ambulante intensieve behandelteams voor zowel de acute
als chronische problemen inzake geestelijke gezondheid

- Rehabilitatieteams die werken rond hersel en sociale inclusie

- Intensieve residentiële behandelunits voor zowel de acute
als chornische problemen inzake geestelijke gezondheiden
indien een opname noodzakelijk is

- Specifieke woonvormen waarin zorg kan aangeboden
worden indien het thuismilieu of het thuisvervangend milieu
niet in staat is om de nodige zorg te organiseren




4