Samenvatting Hoorcolleges Kwalitatief Onderzoek (KOM)

KOM. Kwalitatief Hoorcollege - Introductie

Soorten studenten

Producers of research= ontwikkelen van het vermogen om in laboratoria onderzoek te
doen.
• Zullen werkzaam zijn als research wetenschapper, professor of zullen
wetenschappelijke artikelen publiceren

Consumers of research= vermogen ontwikkelen om onderzoek te vinden, te lezen en te
beoordelen om zo bewijs voor bepaalde theorieën/beweringen te achterhalen.

Studenten die vooral gebruik maken van het werk van de producers of research → lezen
en bestuderen wetenschappelijke artikelen om deze kennis vervolgens toe te passen in
hun werkveld of eigen persoonlijke leven

In de werkelijkheid zijn de meeste studenten zowel producenten als consumenten van
onderzoek.

Empirisme

Empiristen baseren hun conclusies niet op hun intuïtie, ervaringen of observaties →
maar baseren hun conclusies op basis van zintuigelijke waarnemingen
• Ze maken hierbij gebruik van instrumenten waarmee zintuigelijke waarnemingen
waargenomen kunnen worden zoals vragenlijsten, thermometer of foto’s

Sociaal-wetenschappelijke onderzoekers doen empiristische uitspraken → uitspraken
op basis van wetenschappelijk onderzoek dat is gebaseerd op systematische observaties.

Empirisch onderzoek volgt een cyclisch proces → theorie-data-cyclus

Theorie-data-cyclus

3 belangrijke kenmerken van sociaal wetenschappelijk onderzoek:

1.Het streven naar kennis en theorievorming op basis van empirische gegevens

Theorie= een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderling
samenhang worden beschreven. Een theorie is een getoetst model ter verklaring van
waarnemingen van de werkelijkheid, zoals sociale fenomenen. Een theorie wordt
opgesteld wanneer patronen worden ontdekt.

Verklaringen voor een bepaalde theorie kunnen uiteindelijk weer leiden dat nieuwe
onderzoeksvragen en nieuw onderzoek

2. Systematische waarnemingen worden gedaan volgens een controleerbaar proces




1

,Controleerbaarheid= De mate waarin de juistheid en volledigheid van de informatie kan
worden gecontroleerd OF de mate waarin de verwerking van de gegevens kan worden
geconstrueerd.

3. Analyse van empirische gegevens

4 kenmerken goede, wetenschappelijke theorie:

1.Falsifieerbaar= een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van
systematische waarnemingen
• Want als een theorie niet falsifieerbaar is, kan er geen (vervolg)onderzoek gedaan
worden

2. Probalistisch= uitspraken binnen een theorie gelden niet voor alle gevallen of voor
elk moment in de tijd

Ook kan het zo zijn dat onderzoeksresultaten niet alle gevallen verklaren. De conclusies
van een onderzoek verklaren dus een deel van alle mogelijke gevallen.

Onderzoek kan voorspellen dat er een hoge kans is dat iets gebeurt, maar dat betekent
niet gelijk dat het altijd het geval zal zijn.

3. spaarzaam (parsimonious)= als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig
deze complexer te maken → soms is het wel nodig een theorie uit te breiden

Vanuit bestaande theorie of een beknopt onderzoeksidee → ontstaan specifieke
onderzoeksvragen die leiden tot nader onderzoek

4. De theorie moet ondersteund worden door de data → is dit niet het geval dan moet de
theorie of het onderzoeksontwerp aangepast/verbeterd/herziend worden

Onderzoeksvragen

• Fundamenteel (basic)→ onderzoeker is vooral geïnteresseerd in het verzamelen
van kennis

Bijvoorbeeld.
Worden jongeren narcistisch van het gebruik van Instagram?

• Toegepast (applied) → een onderzoeker wil een oplossing zoeken voor een
praktisch probleem uit de samenleving/het dagelijkse leven

Bijvoorbeeld.
Hoe kan Instagram aangepast worden zodat jongeren niet narcistisch worden
van het gebruik van Instagram?

• Translationeel (translational) → gericht op de verbintenis uit fundamenteel
onderzoek naar de toepasbaarheid in de praktijk




2

, Onderzoeksvraag

Startpunt → onderwerp/idee/theorie
↳ welke ideeën/theorieën zijn er al bekend over dit startpunt?

Elementen kwalitatieve onderzoeksvraag (SPICE)

• Setting → waar, in welke context, op welke plek vindt het onderzoek plaats?

• Perspective/Population → wie staan er centraal, vanuit wiens perspectief, voor
wie is het onderzoek bedoelt?

• Interest → onderwerp van het onderzoek

• Comparison → in vergelijking met wie/wat? (optioneel element)
• Evaluation → met welk resultaat, wat wil de onderzoeker weten, in welke
resultaten is de onderzoeker geïnteresseerd?
•
Onderzoeksontwerp

Een onderzoeksvraag leidt tot een beschrijving van een passend onderzoeksontwerp.

Het onderzoeksontwerp beschrijft welk type empirische gegevens verzameld worden,
hoe deze verzameld worden en bij wie (populatie van interesse)

Soorten empirische gegevens:
- Kwalitatieve gegevens → observaties, interviews etc.
- Kwantitatieve gegevens (getallen) → leeftijden, scores etc.
Keuzes die gemaakt worden in het onderzoeksontwerp hebben consequenties voor de
resultaten van het onderzoek en de mate waarin de onderzoeksvraag beantwoordt kan
worden

↳ daarom is het belangrijk van tevoren keuzes nauwkeurig vast te leggen ene te
beschrijven → verhoogt de controleerbaarheid en de waarden van de resultaten van een
onderzoek

Data-management plan

Om te zorgen voor transparantie, controleerbaarheid en zelfs reproduceerbaarheid van
onderzoek en het waarborgen van de privacy van de deelnemers aan wetenschappelijk
onderzoek, zijn onderzoekers verplicht om voorafgaand aan het onderzoek een data-
management plan aan te leggen.

Hypothesen

Voordat een onderzoeker data kan gaan verzamelen, moet er een hypothese worden
geformuleerd




3